Cơ chế phối hợp liên ngành, không tăng biên chế

Theo quyết định, Ban Chỉ đạo là tổ chức phối hợp liên ngành, có chức năng giúp Thủ tướng Chính phủ nghiên cứu, chỉ đạo và điều phối giải quyết các công việc quan trọng trong quá trình triển khai Đề án. 

Cùng với Trưởng Ban là Bộ trưởng Lương Tam Quang, Thượng tướng Nguyễn Văn Long - Thứ trưởng Bộ Công an, giữ vai trò Phó Trưởng Ban. Thành phần Ban Chỉ đạo còn có đại diện lãnh đạo của nhiều cơ quan trọng yếu như Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ban Cơ yếu Chính phủ… Trung tướng Trần Minh Tiến, Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, đảm nhiệm vai trò Thư ký.

Ban Chỉ đạo hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, sử dụng bộ máy hiện có, không làm tăng biên chế. Bộ Công an là cơ quan thường trực, có trách nhiệm bảo đảm các điều kiện hoạt động và tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Ban Chỉ đạo sẽ tự giải thể.

Nhiệm vụ trọng tâm: hoàn thiện thể chế, kết nối dữ liệu

Ban Chỉ đạo có trách nhiệm tham mưu, giúp Thủ tướng chỉ đạo, đôn đốc và điều phối triển khai các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Đề án. Đồng thời, hướng dẫn, điều phối hoạt động phối hợp giữa các bộ, ngành, cơ quan liên quan.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là chỉ đạo rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và quy trình nghiệp vụ nhằm phục vụ số hóa hồ sơ, ký số, cũng như trao đổi, chia sẻ dữ liệu trong hoạt động tố tụng hình sự và thi hành án hình sự.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo sẽ chỉ đạo xây dựng và triển khai các kế hoạch, dự án chuyển đổi số, bảo đảm kết nối, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, tránh trùng lặp, lãng phí nguồn lực.

Công tác theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện, kịp thời tháo gỡ khó khăn, điều phối nguồn lực liên ngành cũng là nhiệm vụ xuyên suốt. Đặc biệt, Ban Chỉ đạo nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, bảo vệ bí mật nhà nước và quản lý, khai thác tài liệu đúng thẩm quyền.

Số hóa toàn trình tố tụng hình sự

Đề án “Chuyển đổi số trong hoạt động tố tụng hình sự và thi hành án hình sự” trước đó đã được phê duyệt tại Quyết định số 422/QĐ-TTg ngày 10/3/2026. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ, tài liệu thống nhất, liên thông trong toàn bộ các khâu: điều tra, truy tố, xét xử, thi hành tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự.

Theo đó, mỗi ngành, cơ quan sẽ xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu điện tử tập trung, phù hợp chức năng, nhiệm vụ của mình nhưng vẫn bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên ngành. Mô hình này hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian xử lý, tăng tính công khai, minh bạch và bảo đảm tuân thủ pháp luật.

Đề án đặt mục tiêu đến hết năm 2027 sẽ vận hành toàn trình tố tụng hình sự và thi hành án hình sự trên môi trường số. Cụ thể, 100% tài liệu, hồ sơ vụ án hình sự đủ điều kiện sẽ được số hóa và quản lý thống nhất trong hồ sơ điện tử; các văn bản tố tụng được tạo lập và ký số ngay khi ban hành; tài liệu giấy và chứng cứ được số hóa, tích hợp vào hệ thống. Hồ sơ giấy chỉ còn lưu giữ trong các trường hợp bắt buộc để phục vụ đối chiếu, kiểm tra.

Việc triển khai Đề án không chỉ mang ý nghĩa hiện đại hóa hoạt động tố tụng mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống tư pháp. Khi dữ liệu được số hóa, liên thông và quản lý tập trung, các quy trình nghiệp vụ sẽ trở nên rõ ràng, giảm thiểu sai sót và rút ngắn thời gian xử lý.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, việc Bộ trưởng Lương Tam Quang trực tiếp đứng đầu Ban Chỉ đạo được kỳ vọng sẽ tạo ra lực đẩy mạnh mẽ, bảo đảm Đề án được triển khai đồng bộ, hiệu quả, qua đó góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động tố tụng và thi hành án hình sự.

Lệ Thanh