Chuyển từ kết nối sang giao dịch có kiểm soát

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang bước vào giai đoạn tăng tốc, việc hình thành các hạ tầng trung gian phục vụ thị trường khoa học và công nghệ không chỉ là yêu cầu phát triển mà còn là yếu tố bảo đảm tính minh bạch, an toàn và hiệu quả của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Việc “nâng cấp” Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM phiên bản mới được xem dấu mốc quan trọng trong quá trình hoàn thiện hạ tầng trung gian của thị trường khoa học và công nghệ của TP.HCM. Qua đó, góp phần thúc đẩy kết nối cung, cầu công nghệ, hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đại biểu nhấn nút ra mắt Phiên bản mới của Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM

Nếu như phiên bản cũ, Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM được phát triển từ nền tảng techport.vn chủ yếu đóng vai trò là kênh trung gian cung cấp và kết nối thông tin giữa các bên cung - cầu công nghệ. Các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp hay nhà đầu tư có thể đăng tải, tìm kiếm thông tin về công nghệ, thiết bị hoặc kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất là thiếu cơ chế theo dõi toàn bộ vòng đời giao dịch, khiến việc đánh giá hiệu quả thực chất còn nhiều khoảng trống.

Phiên bản mới đã khắc phục điểm nghẽn này khi chuyển sang mô hình sàn giao dịch số có khả năng quản lý xuyên suốt từ khâu niêm yết, kết nối, đàm phán đến ký kết và theo dõi sau chuyển giao. Đây không chỉ là thay đổi về công nghệ, mà còn là bước chuyển về tư duy quản trị: từ “hiển thị thông tin” sang “xác lập giá trị giao dịch”.

Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cho biết, phiên bản mới đánh dấu bước chuyển đổi toàn diện từ mô hình kết nối thông tin sang giao dịch công nghệ trực tuyến có quản lý, theo dõi và đo lường hiệu quả, với ba trụ cột: sản phẩm công nghệ giao dịch mới, nền tảng công nghệ mới và mô hình hoạt động mới.

Chuẩn hoá dữ liệu hướng đến minh bạch và an toàn

Một trong những điểm mới nổi bật là cách tổ chức dữ liệu công nghệ theo cấu trúc 4 tầng, bao gồm: quyền sở hữu trí tuệ, kết quả nghiên cứu, công nghệ - bí quyết kỹ thuật và máy móc - thiết bị sản xuất. Cách phân lớp này giúp chuẩn hóa dữ liệu đầu vào, tạo điều kiện để các bên tham gia dễ dàng định vị giá trị công nghệ cũng như mức độ phù hợp với nhu cầu thực tế.

Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM phiên bàn mới sẽ tổ chức dữ liệu công nghệ theo cấu trúc 4 tầng

Việc chuẩn hóa và phân tầng dữ liệu không chỉ nâng cao khả năng tìm kiếm mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro thông tin sai lệch, giả mạo hoặc không đầy đủ. Khi dữ liệu được cấu trúc rõ ràng, khả năng kiểm chứng và đối chiếu cũng được tăng cường, từ đó nâng cao độ tin cậy của toàn bộ hệ thống.

Ngoài ra, điểm khác biệt của phiên bản mới nằm ở khả năng quản lý toàn bộ vòng đời giao dịch công nghệ. Mỗi hồ sơ công nghệ không còn là một “điểm dữ liệu tĩnh”, mà trở thành một thực thể động, được theo dõi liên tục qua các giai đoạn: đăng tải, kết nối, đàm phán, ký kết và hậu chuyển giao.

Hệ thống tích hợp các chỉ số quan trọng như mức độ sẵn sàng công nghệ (TRL), tình trạng sở hữu trí tuệ và các thông tin liên quan đến pháp lý, tài chính. Điều này giúp các bên tham gia có cái nhìn toàn diện trước khi đưa ra quyết định, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình chuyển giao.

Đáng chú ý, cơ chế dashboard theo thời gian thực cho phép công khai các chỉ số như số lượng hồ sơ niêm yết, số nhu cầu công nghệ, tỷ lệ kết nối thành công, số hợp đồng ký kết và tổng giá trị giao dịch. Đây là một bước tiến lớn trong việc minh bạch hóa hoạt động của sàn, đồng thời cung cấp dữ liệu đầu vào quan trọng cho công tác quản lý nhà nước.

Hình thành hệ sinh thái tư vấn trong các giao dịch 

Không dừng lại ở nền tảng kỹ thuật, Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM phiên bản mới còn phát triển mô hình hoạt động theo hướng hệ sinh thái, với sự tham gia của các tổ chức tư vấn chuyên sâu. Các đơn vị này đóng vai trò hỗ trợ từ khâu chuẩn hóa nhu cầu công nghệ, thẩm định giá, tư vấn pháp lý đến tư vấn tài chính và đàm phán hợp đồng.

Trong thực tế, một trong những nguyên nhân khiến nhiều giao dịch công nghệ không thành công là thiếu sự hỗ trợ chuyên môn ở các khâu “hậu trường”. Việc tích hợp các dịch vụ này ngay trên sàn giúp nâng cao tính khả thi của giao dịch, đồng thời giảm thiểu rủi ro tranh chấp.

Sự tham gia của các tổ chức tư vấn cũng góp phần tạo thêm một lớp “kiểm duyệt mềm”, giúp phát hiện sớm các yếu tố bất thường, từ đó hạn chế nguy cơ lừa đảo hoặc giao dịch không minh bạch. 

Ông Chu Thúc Đạt - Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, hiện cả nước có 19 sàn giao dịch công nghệ, trong đó 18 sàn tại địa phương và một sàn cấp quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý. Các sàn đang từng bước kết nối, liên thông dữ liệu.

“Sàn Giao dịch Công nghệ phiên bản mới TP.HCM sẽ là địa chỉ tin cậy cho doanh nghiệp thị trường, nhà khoa học, nhà đầu tư, nhà quản lý gặp gỡ, trao đổi, mua bán, hợp đồng chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo. Góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung”, ông Đạt kỳ vọng.

Một điểm đáng chú ý khác là mô hình kết hợp linh hoạt giữa trực tuyến và trực tiếp. Bên cạnh nền tảng số, Sàn vẫn duy trì các hoạt động như Techmart, trình diễn công nghệ, hội thảo kết nối cung, cầu hay chương trình “Cà phê công nghệ”.

Trong bối cảnh nhiều giao dịch trực tuyến tiềm ẩn rủi ro về danh tính và độ tin cậy, việc duy trì các không gian gặp gỡ trực tiếp giúp tăng cường xác thực, tạo dựng niềm tin giữa các bên tham gia. Đây là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn cho các giao dịch có giá trị lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.

Việc minh bạch hóa và số hóa toàn bộ dòng dữ liệu giao dịch giúp Sàn Giao dịch Công nghệ TP.HCM trở thành một “kho dữ liệu sống” về thị trường khoa học và công nghệ. Không chỉ phục vụ các bên tham gia, nguồn dữ liệu này còn có ý nghĩa đặc biệt đối với cơ quan quản lý.

Thông qua các chỉ số được cập nhật theo thời gian thực, cơ quan chức năng có thể đánh giá chính xác hơn nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp, xu hướng phát triển của các lĩnh vực chiến lược cũng như hiệu quả của các chính sách hỗ trợ. Từ đó, việc hoạch định chính sách sẽ dựa trên dữ liệu thực chứng thay vì cảm tính.

Sỹ Đồng