 |
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng vừa ký ban hành Quyết định số 433/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 phê duyệt Đề án chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 - 2030. Đề án được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, giúp khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) bứt phá về năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số.
Mục tiêu 500.000 doanh nghiệp được hỗ trợ
Theo Đề án, mục tiêu trọng tâm là nâng cao mức độ sẵn sàng và năng lực chuyển đổi số của doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các gói hỗ trợ phù hợp với từng quy mô, ngành nghề và mức độ phát triển. Qua đó, thúc đẩy chuyển đổi số thực chất, toàn diện, cải thiện năng suất, hiệu quả hoạt động và khả năng thích ứng với biến động thị trường.
Đến năm 2030, phấn đấu ít nhất 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ thông qua các hoạt động như đánh giá mức độ sẵn sàng, tư vấn, đào tạo và thử nghiệm giải pháp số. Trong đó, tối thiểu 300.000 doanh nghiệp sẽ trực tiếp ứng dụng các sản phẩm, nền tảng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Một điểm đáng chú ý là việc hình thành nhóm 200 doanh nghiệp nhỏ và vừa tiêu biểu về chuyển đổi số trong các lĩnh vực quan trọng như công nghiệp chế biến, nông nghiệp, y tế, logistics, tài chính, giáo dục và du lịch. Đây sẽ là các mô hình dẫn dắt, lan tỏa kinh nghiệm và thúc đẩy hệ sinh thái số trong từng ngành.
Bên cạnh đó, Đề án đặt mục tiêu phát triển mạng lưới tư vấn chuyển đổi số với ít nhất 500 tổ chức, cá nhân tham gia, đóng vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai.
Ba trụ cột triển khai đồng bộ
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Đề án đưa ra ba nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số. Trọng tâm là nghiên cứu, sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 và các văn bản liên quan nhằm tháo gỡ vướng mắc trong tiếp cận, ứng dụng công nghệ.
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho các lĩnh vực như dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, bảo đảm môi trường thuận lợi và an toàn cho doanh nghiệp triển khai chuyển đổi số.
Nhóm giải pháp thứ hai là phát triển hạ tầng hỗ trợ chuyển đổi số. Đề án nhấn mạnh việc đẩy mạnh hạ tầng băng rộng, 5G và các công nghệ di động thế hệ mới tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao nhằm phục vụ sản xuất thông minh, tự động hóa, Internet vạn vật công nghiệp (IIoT). Cùng với đó là việc tận dụng các trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm, hạ tầng tính toán hiệu năng cao để doanh nghiệp thử nghiệm và đánh giá các giải pháp công nghệ trước khi triển khai rộng rãi.
Đáng chú ý, việc công khai và chia sẻ có kiểm soát dữ liệu chuyên ngành sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp phân tích, dự báo và tối ưu hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghiệp chế biến, logistics hay tài chính.
Nhóm giải pháp thứ ba tập trung trực tiếp vào hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái số. Theo đó, doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ xây dựng lộ trình chuyển đổi số phù hợp; tiếp cận các sản phẩm, giải pháp công nghệ; nhận tư vấn chuyên sâu; đồng thời được đào tạo nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhân sự.
Song song, Đề án cũng thúc đẩy phát triển các doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo nhằm cung cấp các giải pháp phục vụ chuyển đổi số cho SMEs. Các hoạt động hỗ trợ pháp lý, xây dựng văn hóa số và huy động nguồn lực tài chính từ nhiều kênh cũng được triển khai đồng bộ.
 |
Thực tiễn đặt ra yêu cầu cấp bách
Theo Cục Chuyển đổi số quốc gia, đến tháng 10/2025, Việt Nam có khoảng 75.000 doanh nghiệp công nghệ số; 92% doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng công nghệ số, nhưng chỉ hơn 50% duy trì sử dụng sau giai đoạn thử nghiệm.
Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư vào các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, blockchain hay tự động hóa. Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi số vẫn chưa đồng đều giữa các ngành và nhóm doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực SMEs, nơi còn nhiều hạn chế về nguồn lực và khả năng tiếp cận giải pháp phù hợp.
Kết quả khảo sát toàn quốc do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam phối hợp với cơ quan chức năng thực hiện trong năm 2025 cho thấy, 69% doanh nghiệp mới dừng ở mức ứng dụng cơ bản như email, phần mềm kế toán; 16% triển khai các hệ thống như ERP, CRM, IoT ở mức trung bình; chỉ 10% đạt mức số hóa toàn diện và tích hợp AI, trong khi 5% chưa bắt đầu chuyển đổi số.
Những con số này phản ánh thực tế rằng phần lớn doanh nghiệp vẫn đang ở giai đoạn “làm quen” với công nghệ, trong khi việc khai thác dữ liệu, tích hợp hệ thống và ứng dụng công nghệ tiên tiến còn hạn chế.
Chuyển đổi số – điều kiện sống còn của doanh nghiệp
Trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định chuyển đổi số là một trong ba đột phá chiến lược, việc thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.
Chính phủ cũng đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 20% GDP vào năm 2025 và 30% vào năm 2030. Để đạt được mục tiêu này, khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là SMEs cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn để chuyển đổi số thực chất, hiệu quả.
Đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia cho biết, Đề án giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ kinh doanh, hướng tới hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng trong toàn bộ nền kinh tế.
Mục tiêu không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ, mà còn hướng tới nâng cao năng suất lao động – với kỳ vọng tăng tối thiểu 15% tại các quy trình được số hóa, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, chuyển đổi số đang trở thành “chìa khóa sinh tồn” của doanh nghiệp. Việc triển khai Đề án được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, nơi công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng cốt lõi cho tăng trưởng bền vững.
Thu Hương - Lệ Thanh