Chủ quyền số không chỉ là những cột mốc hữu hình.

Chủ quyền không chỉ là những cột mốc hữu hình

Không gian mạng đã trở thành một thế giới phẳng không có cột mốc biên cương hữu hình, nơi chúng ta đang phải đối mặt với ba thách thức khốc liệt mang tính toàn cầu. 

Trung tướng Lê Xuân Minh - Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), Phó Chủ tịch Điều hành Hiệp hội An ninh mạng quốc gia.

Một là, sự bùng nổ của các cuộc tấn công mạng có chủ đích và gián điệp mạng. Không còn là những hành vi phá hoại đơn lẻ, các chiến dịch tấn công hiện nay nhắm trực tiếp vào hạ tầng trọng yếu và chuỗi cung ứng toàn cầu. Các nhóm tin tặc nước ngoài đang đẩy mạnh tấn công vào các ban, bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế lớn về tài chính, công nghệ và năng lượng. Việc thu thập, mua bán dữ liệu trái phép diễn ra ở quy mô công nghiệp, biến thông tin trở thành một loại vũ khí có thể làm tê liệt hoạt động của cả một quốc gia trong tích tắc.

Hai là, sự bùng nổ của thông tin xấu độc và sự thao túng của Trí tuệ nhân tạo (AI). Chỉ tính riêng năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện 16 trang mạng, blog cùng hơn 7.400 tài khoản, fanpage và kênh Youtube, Tiktok đăng tải hơn 31.200 bài viết, video có nội dung độc hại. Đáng lo ngại hơn, các đối tượng đã triệt để lợi dụng AI như ChatGPT, Gemini, Deepseek hay Grok để ngụy tạo hình ảnh, tiếng nói (Deepfake) của lãnh đạo cấp cao nhằm lừa đảo và phá hoại tư tưởng, làm xói mòn niềm tin xã hội.

Ba là, tội phạm mạng xuyên quốc gia với thủ đoạn tinh vi. Năm 2025, chúng ta đã phát hiện, xử lý gần 5.000 vụ việc lừa đảo qua mạng với thiệt hại lên đến hơn 3.400 tỷ đồng. Các thủ đoạn “bắt cóc online”, giả danh lực lượng chức năng hay “tín dụng đen” trực tuyến diễn ra nhức nhối, nhắm trực tiếp vào những người yếu thế và sự bình an của mỗi gia đình.

Trước những thách thức này, quyết tâm chính trị của Đảng tại các văn bản chỉ đạo, đặc biệt là Chỉ thị số 57-CT/TW đã xác lập một quan điểm nhất quán: An ninh mạng là vấn đề chiến lược, có ý nghĩa sống còn. “Công cuộc chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cấp bách đối với công tác bảo đảm an ninh thông tin,an ninh dữ liệu, an ninh mạng quốc gia trong tình hình mới”. Tức là chúng ta không chọn cách đóng cửa không gian mạng để giữ an toàn, vì điều đó đồng nghĩa với việc tự tước đi cơ hội phát triển. Thay vào đó, chúng ta chọn cách hành động quyết liệt để biến không gian này thành một "vùng xanh" cho sự sáng tạo và phát triển của người dân.

Với vai trò người bảo vệ, Cục An ninh mạng và phòng chống TP SDCNC đã chọn cách hành động quyết liệt và hiệu quả dựa trên tư duy "Chủ động phòng thủ - Tích cực kiến tạo". Bảo vệ không gian mạng chính là bảo vệ sự bình yên của mỗi mái nhà, sự trong sáng trong tâm hồn của mỗi trẻ em và sự vững vàng trong niềm tin của mỗi công dân vào sự phát triển Đất nước.

Lá chắn số và vùng xanh sáng tạo cho khát vọng vươn mình

Lá chắn số và vùng xanh sáng tạo cho khát vọng vươn mình.

Năm 2025 là thời điểm mà lực lượng an ninh mạng chuyển mình mạnh mẽ từ vị thế “đấu tranh phòng ngự” sang “chủ động kiến tạo”. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc ngăn chặn tội phạm, mà cao hơn là xây dựng một môi trường số đủ an toàn để trở thành mảnh đất lành cho những khát vọng sáng tạo của người Việt vươn xa. Để hiện thực hóa mục tiêu này, lực lượng an ninh mạng đã triển khai đồng bộ 8 nhóm biện pháp quyết liệt. 

Thứ nhất, chuyển dịch từ quản lý kỹ thuật đơn thuần sang dự báo chiến lược và quản trị rủi ro. Thay vì chỉ ứng phó khi sự cố xảy ra, lực lượng đã chủ động thu thập thông tin trên “đa địa bàn, đa lĩnh vực, đa mục tiêu” để phục vụ hoạch định chính sách của Đảng và Nhà nước. Hệ thống giám sát an ninh mạng quốc gia (NOC) thế hệ mới, sử dụng hoàn toàn giải pháp công nghệ trong nước, hiện có khả năng phân tích dữ liệu lớn để dự báo sớm các xu hướng tấn công từ khi chúng còn là mầm mống.

Thứ hai, thiết lập lá chắn bảo vệ tuyệt đối hạ tầng thông tin quốc gia. Hiện nay, lực lượng chuyên trách đang tổ chức giám sát an ninh mạng thường xuyên cho 37 hệ thống của 27 đơn vị chủ quản trọng yếu, xử lý trung bình mỗi ngày trên 218.000 cảnh báo tấn công mạng. Với năng lực này, tỷ lệ ngăn chặn thành công các cuộc tấn công vào hệ thống dữ liệu quốc gia đạt mức 99,8%. Đồng thời, trong hai năm qua, an ninh mạng đã được bảo đảm tuyệt đối cho 28 hội nghị và sự kiện chính trị quan trọng nhất của đất nước.

Thứ ba, đột phá trong đấu tranh phòng chống tội phạm mạng xuyên quốc gia. Năm qua, lực lượng đã triệt phá thành công 35 chuyên án lớn, khởi tố 1.597 vụ án với 1.712 bị can. Đặc biệt, chúng ta đã lần đầu tiên mở rộng phạm vi đấu tranh ra ngoài lãnh thổ khi cử các tổ công tác đặc biệt phối hợp với Cảnh sát Thái Lan, Lào, Campuchia bắt giữ hàng trăm đối tượng lừa đảo và đánh bạc trực tuyến. Những chiến dịch như "CleanNet 24/25" đã xóa sổ hơn 3.200 trang web giả mạo, thu hồi tài sản trị giá hơn 8.500 tỷ đồng cho người dân.

Thứ tư, đổi mới sáng tạo trong xây dựng thế trận an ninh nhân dân trên không gian mạng. Với tư duy "lấy dân làm gốc", chọn hướng đi “Gần dân nhất@ chiến dịch truyền thông "Không Một Mình" đã đạt con số kỷ lục 1,5 tỷ lượt xem trên mạng xã hội và tiếp cận trực tiếp hơn 40 triệu người dân. Tại các địa phương, mô hình "Tổ an ninh mạng cộng đồng" đã hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ cho hơn 20 triệu lượt người dân. Đặc biệt, Hội nghị KOL Summit 2025 đã quy tụ gần 300 người có ảnh hưởng lớn để lan tỏa các giá trị nhân văn, hình thành Liên minh “Niềm tin số” bảo vệ cộng đồng khỏi những nội dung sai lệch. Tuyên truyền ANM đã trở thành “ bình dân học vụ số”. 

Thứ năm, tiên phong làm chủ công nghệ lõi và hiện đại hóa lực lượng. Hệ sinh thái Signet do lực lượng tự nghiên cứu đã trở thành nền tảng bảo mật then chốt với hơn 377.000 tài khoản sử dụng thường xuyên. Các giải pháp "Phòng họp không giấy" và quản lý thiết bị di động an toàn đã giúp xóa bỏ hoàn toàn nguy cơ lộ lọt tài liệu mật, tạo điểm nhấn về năng lực công nghệ "Make in Vietnam".

Thứ sáu, thúc đẩy đa phương hóa hoạt động hợp tác quốc tế. Việt Nam không chỉ đào tạo và phối hợp thực thi pháp luật với các nước Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc mà còn xúc tiến thành lập Trung tâm phòng, chống tội phạm mạng khu vực của Liên hợp quốc tại Việt Nam. Sự kiện chủ trì tổ chức Lễ mở ký Công ước Hà Nội với sự tham gia của 119 quốc gia đã khẳng định vị thế dẫn dắt của Việt Nam trong việc xây dựng chuẩn mực an ninh toàn cầu.

Thứ bảy, quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế và hành lang pháp lý. Việc tham mưu ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (có hiệu lực từ 1/1/2026) cùng Luật An ninh mạng 2025 và Chỉ thị 57 của Ban Bí thư đã tăng cường hoàn thiện hệ thống pháp luật an ninh mạng. Đây là bước ngoặt quan trọng để bảo vệ nhóm yếu thế và củng cố niềm tin số, góp phần kiến tạo môi trường kinh doanh an toàn - nơi các doanh nghiệp trong nước tăng trưởng 25% ngay trong năm đầu thực thi.

Thứ tám, gương mẫu đi đầu trong cải cách thủ tục hành chính phục vụ nhân dân. Từ tháng 3/2025, khi chức năng quản lý Nhà nước về an toàn thông tin được thống nhất đầu mối về lực lượng an ninh mạng, các quy trình đã được tối ưu hóa mạnh mẽ. Thủ tục cấp giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an toàn thông tin hiện đã được rút ngắn tới 62% thời gian, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp và kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch.

Nhờ những biện pháp đồng bộ này, kinh tế số Việt Nam năm 2025 đã đóng góp khoảng 20% GDP. Khi người dân không còn lo sợ bị lừa đảo hay xâm phạm dữ liệu, họ sẽ dấn thân sâu hơn vào nền kinh tế tri thức, biến không gian mạng thành động lực thực sự cho khát vọng vươn mình của dân tộc.

Từ Công ước Hà Nội đến Luật An ninh mạng 2025 và Chỉ thị 57- bước tiến dài vì Việt Nam tự cường, tự chủ

Nhìn lại hành trình đã qua, việc mở ký Công ước Hà Nội về An ninh mạng không đơn thuần là một sự kiện ngoại giao; đó là biểu tượng về bản lĩnh Việt Nam trên trường quốc tế. Việc chúng ta chủ động đề xuất và thúc đẩy Công ước đã biến Việt Nam từ một "người tham gia" trở thành "người thiết lập luật chơi". Ngay sau đó, Luật An ninh mạng 2025 được thông qua, cùng với sự ra đời của Chỉ thị số 57-CT/TW ngày 31/12/2025 của Ban Bí thư như một "mệnh lệnh chiến lược", yêu cầu tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an ninh dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị.

Bám sát tinh thần Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV, Luật An ninh mạng 2025 được xây dựng dựa trên nguyên lý: An ninh là để phục vụ phát triển, và phát triển phải dựa trên sự an toàn của con người. Lấy nhân dân làm trung tâm, xây dựng thế trận an ninh nhân dân, Luật không chỉ ngăn chặn tội phạm mạng, mà còn bảo vệ quyền riêng tư, quyền được tiếp cận thông tin sạch, quyền được phát triển toàn diện của mỗi cá nhân trên không gian số.

Chỉ thị 57 khẳng định: An ninh mạng phải được đặc biệt coi trọng trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, triển khai Chính phủ điện tử. Lực lượng ninh mạng thực thi Chỉ thị này không bằng các khẩu hiệu, mà bằng phương châm: "Lựa chọn đúng - Triển khai nhanh - Làm đến nơi đến chốn - Đo lường bằng kết quả". Chúng ta đã biến các cam kết quốc tế thành hành động cụ thể: tỷ lệ tin giả, thông tin độc hại nhắm vào Việt Nam đã giảm mạnh 40% trong năm đầu thực thi. An ninh mạng lúc này không còn là những dòng mã khô khan, mà là sự bảo vệ bình an cho tư duy và tình cảm của từng gia đình, đặc biệt là bảo vệ trẻ em trước các thuật toán thao túng hành vi.

Hành trình giữ vững "vùng xanh" số trong năm 2025 đã cho thấy một bài học quý giá: An ninh mạng không chỉ là công việc của lực lượng chuyên trách, mà là sự hiệp đồng giữa công nghệ, pháp luật và sự đồng lòng của nhân dân. Những chiến dịch đã triển khai, những con số đã đạt được mới chỉ là khởi đầu. Chúng ta sẽ tiếp tục kiên trì với con đường bảo vệ nhân tính và quyền tự chủ của người Việt trên không gian mạng, để mỗi bước đi trên con đường số đều là bước đi của phát triển bền vững và khát vọng vươn mình.

Sự kiên định đồng lòng và bản lĩnh, trí tuệ của cán bộ, chiến sĩ lực lượng ninh mạng sẽ là nền móng vững chắc cho những sáng kiến tầm vóc hơn trong tương lai, nơi Hà Nội không chỉ là tên của một Thủ đô ngàn năm văn hiến, mà còn là tên của một chuẩn mực về An ninh mạng nhân văn cho thế giới khi bước vào kỷ nguyên của trí thông minh nhân tạo, cũng là lúc mà nhân tính và phẩm giá nguyên bản của con người đứng trước những thách thức chưa từng có.

Hành trình vươn mình của dân tộc bắt đầu từ sự vững vàng của từng bit dữ liệu, từ sự an toàn của từng ý nghĩ và từ niềm tin sắt đá vào một nước Việt Nam tự chủ, tự tôn, tự lực, tự cường trên mọi không gian.

Trung tướng, Tiến sĩ Lê Xuân Minh 

Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao