Theo Thông báo, thời gian qua, công tác chuyển đổi số, phát triển kinh tế số và xã hội số đã có chuyển biến rõ nét về nhận thức, tư duy và hành động, lan tỏa đến “mọi nhà, mọi người”, góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ 3, nhấn mạnh mục tiêu thúc đẩy "chuyển đổi kép" Số và Xanh.

Những bước tiến "đột phá" của nền kinh tế số

Thể chế, cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện. Hạ tầng số có bước “đột phá” về năng lực, công nghệ và chất lượng, với tỷ lệ phủ sóng 5G đạt gần 59% dân số, Internet Việt Nam nằm trong top 20 thế giới.

Kinh tế số tiếp tục tăng trưởng nhanh. Số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng từ 58 nghìn doanh nghiệp năm 2020 lên khoảng 80 nghìn doanh nghiệp năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số năm 2025 ước đạt 172 tỷ USD, tăng hơn 1,7 lần so với năm 2020. Thương mại điện tử ước đạt 36 tỷ USD, gấp 3 lần so với năm 2020, duy trì tốc độ tăng trưởng 22 - 25%/năm.

Đến cuối năm 2025, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt ước gấp 26 lần GDP, với hơn 20,2 tỷ giao dịch mỗi năm. Công tác quản lý thuế, hóa đơn điện tử được triển khai quyết liệt, hiệu quả, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước.

Xã hội số được phát triển rộng khắp theo tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”. Việc cắt giảm thủ tục hành chính, vận hành chính quyền 2 cấp, thiết lập các Trung tâm phục vụ hành chính công đã mang lại những kết quả tích cực.

Đáng chú ý, 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã sử dụng căn cước công dân gắn chip; việc chi trả trợ cấp qua tài khoản ngân hàng được thực hiện đối với khoảng 3 triệu người thuộc diện bảo trợ xã hội và người có công với cách mạng, với tổng kinh phí trên 40 nghìn tỷ đồng.

Khắc phục các tồn tại, đẩy mạnh chiến lược "chuyển đổi kép" toàn diện

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ phát triển kinh tế số, xã hội số vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như: thể chế, chính sách chưa đồng bộ; dữ liệu số chưa đầy đủ; hạ tầng số phát triển chưa đồng đều; nguồn nhân lực số còn yếu và thiếu; năng lực đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D) còn khiêm tốn; công tác bảo đảm an toàn, an ninh mạng ở nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức; tình trạng lừa đảo trực tuyến, lộ lọt thông tin cá nhân vẫn diễn biến phức tạp.

Để khắc phục các tồn tại nêu trên, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh “chuyển đổi kép”, kết hợp chặt chẽ giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, triển khai đồng bộ, hiệu quả trên tất cả các ngành, lĩnh vực.

Trong đó, lĩnh vực công nghiệp tập trung số hóa, tái cấu trúc ngành, sớm hình thành các tổ hợp công nghiệp kỹ thuật số và siêu trung tâm dữ liệu quy mô lớn.Lĩnh vực nông nghiệp phát triển mô hình “Nông nghiệp công nghệ cao - Nông dân số - Nông thôn thông minh”.

Lĩnh vực dịch vụ, thương mại xây dựng các hệ sinh thái dịch vụ số hiện đại, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và triển khai hiệu quả chương trình “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam trên không gian số”.

Trong lĩnh vực môi trường, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhằm chuyển từ tư duy “bị động, chống đỡ” sang “chủ động thích ứng” với biến đổi khí hậu. Đối với xã hội số, tập trung tối ưu hóa các dịch vụ y tế, giáo dục, lao động và xây dựng mạng lưới an sinh xã hội số minh bạch, hiệu quả.

Ưu tiên chính sách đặc thù cho doanh nghiệp dữ liệu, AI và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành khẩn trương xây dựng văn bản hướng dẫn thi hành các luật liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hoàn thiện khung pháp lý hợp tác công - tư và cơ chế thử nghiệm mô hình kinh doanh mới.

Bộ Công an được giao chủ trì xây dựng và trình ban hành Khung Kinh tế dữ liệu quốc gia và lộ trình triển khai, hoàn thành trong tháng 01/2026.

Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh phủ sóng 5G toàn quốc, phát triển nền tảng điện toán đám mây Việt Nam; triển khai Chương trình “Học từ làm”, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho người lao động trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao hoàn thiện Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số trong tháng 01/2026. Bộ Tài chính nghiên cứu các chính sách ưu đãi đặc thù để hình thành doanh nghiệp dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, các bộ, ngành liên quan triển khai đồng bộ giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực trên không gian mạng, đặc biệt với các nhóm yếu thế; đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, phổ cập kỹ năng số và kỹ năng an toàn thông tin cho người dân và doanh nghiệp.

Lệ Thanh