Hiện đại hóa công tác phòng cháy, chữa cháy: Từ dữ liệu số đến phản ứng nhanh trên toàn quốc

Việc ra mắt Trung tâm thông tin chỉ huy kết nối hệ thống truyền tin báo sự cố phòng cháy, chữa cháy (PCCC) cùng triển khai Kế hoạch quản lý, vận hành và cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia về PCCC, cứu nạn, cứu hộ không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn đánh dấu sự chuyển đổi căn bản trong phương thức chỉ huy, điều hành và phòng ngừa rủi ro cháy, nổ ở Việt Nam.

Lãnh đạo Bộ Công an và các Cục trực thuộc bấm nút khai trương Trung tâm thông tin chỉ huy truyền tin PCCC
Lãnh đạo Bộ Công an và các Cục trực thuộc bấm nút khai trương Trung tâm thông tin chỉ huy truyền tin, báo sự cố PCCC

Bước đi chiến lược trong lộ trình hiện đại hóa lực lượng PCCC

Theo Trung tướng Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (Bộ Công an), trong bối cảnh tình hình cháy, nổ và tai nạn, sự cố tiếp tục diễn biến phức tạp, yêu cầu đặt ra đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC, CNCH) ngày càng cao, Bộ Công an đã chính thức ra mắt Trung tâm thông tin chỉ huy kết nối hệ thống truyền tin báo sự cố PCCC, đồng thời quán triệt, triển khai Kế hoạch quản lý, vận hành, khai thác và tiếp tục hoàn thiện Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH trên phạm vi toàn quốc.

Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, mang tính nền tảng trong tiến trình hiện đại hóa lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Thông qua việc hình thành một hệ thống chỉ huy thống nhất, kết nối từ Bộ Công an đến công an các địa phương, dữ liệu về cơ sở, đối tượng, nguy cơ cháy nổ và thông tin sự cố sẽ được thu thập, xử lý và chia sẻ theo thời gian thực, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành và ứng phó khẩn cấp.

Sự kiện này cũng là kết quả của quá trình phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chức năng thuộc Bộ Công an, công an các địa phương, Tổng công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (Gtel), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) và các tổ chức liên quan trong việc xây dựng, thử nghiệm và từng bước hoàn thiện hệ thống truyền tin báo cháy.

Lãnh đạp Bộ Công an và lãnh đạo một số Cục trực thuộc
Lãnh đạo Bộ Công an và lãnh đạo một số Cục trực thuộc

Tham dự Lễ ra mắt Trung tâm chỉ huy kết nối hệ thống truyền tin, báo sự cố PCCC, Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an đã chỉ đạo Cục Cảnh sát PCCC CNCH cần hoàn thiện hệ thống, bảo đảm ổn định, an toàn, đồng bộ; nghiên cứu, đề xuất đầu tư nâng cấp hạ tầng kỹ thuật. Thượng tướng cũng đề nghị các Bộ, ngành chỉ đạo triển khai thực hiện Luật PCCC, đảm bảo kết nối với Trung tâm Thông tin chỉ huy, xây dựng các giải pháp đảm bảo an ninh, an toàn dữ liệu; UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo triển khai Luật PCCC, ban hành kế hoạch cụ thể về trang bị, lắp đặt, kết nối thiết bị báo cháy, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm...

Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an phát biểu chỉ đạo
Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an phát biểu chỉ đạo

Thay mặt Bộ Công an, Thượng tướng cũng phát động phong trào thi đua 300 ngày đêm với mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch triển khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về PCCC.

Cơ sở dữ liệu PCCC: “xương sống” của chuyển đổi số trong lĩnh vực an toàn

Theo Kế hoạch do Bộ Công an ban hành, việc xây dựng và vận hành Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH không đơn thuần là số hóa hồ sơ hay ứng dụng công nghệ thông tin, mà hướng tới hình thành một “hạ tầng dữ liệu sống”, đáp ứng yêu cầu chỉ huy, dự báo, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro.

Trung tướng Nguyễn Tuấn Anh cho biết, cơ sở dữ liệu PCCC này bao gồm thông tin về các cơ sở thuộc diện quản lý PCCC, hệ thống hạ tầng giao thông và nguồn nước phục vụ chữa cháy, các khu vực tiềm ẩn nguy cơ cao, cùng dữ liệu từ hệ thống truyền tin báo cháy và ứng dụng “Báo cháy 114”. Dữ liệu được yêu cầu bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung”, có khả năng kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác trong ngành Công an cũng như với các bộ, ngành, địa phương theo định hướng chuyển đổi số quốc gia.

Bộ Công an đặt ra các mốc thời gian cụ thể, trong đó yêu cầu trước ngày 1/1/2026 phải hoàn thành việc phân loại, lập và công bố danh sách các khu vực, nhà ở không bảo đảm hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước chữa cháy; đồng thời hoàn thành phân loại đối tượng thuộc diện bắt buộc trang bị thiết bị truyền tin báo cháy. Đến ngày 1/7/2027, mục tiêu là hoàn thành 100% việc trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy đối với các cơ sở thuộc diện quản lý và nhà ở tại các khu vực có điều kiện chữa cháy khó khăn.

Những mốc tiến độ này được coi là cam kết chính trị và trách nhiệm pháp lý của các đơn vị liên quan, từ cấp Trung ương đến địa phương.

Trung tướng Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng C07 phát biểu tại sự kiện
Trung tướng Nguyễn Tuấn Anh, Cục trưởng C07 phát biểu tại sự kiện

Đồng bộ từ hạ tầng kỹ thuật đến sự vào cuộc của người dân

Một trong những điểm nhấn của Kế hoạch là vai trò then chốt của hạ tầng kỹ thuật và chất lượng dịch vụ truyền tin báo cháy. Gtel, đơn vị được giao cung ứng dịch vụ truyền tin báo cháy, được xác định không chỉ thực hiện nhiệm vụ kinh tế mà còn mang trách nhiệm chính trị gắn liền với an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

Việc bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, thông suốt, an toàn và bảo mật cao là yêu cầu bắt buộc, song song với đó là việc phối hợp với các đơn vị chức năng trong thẩm định tiêu chuẩn kỹ thuật, hợp chuẩn, hợp quy thiết bị và xác định giá dịch vụ một cách công khai, minh bạch.

Đồng hành với Gtel, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) là đơn vị tài trợ cho các trang thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống cơ sở dữ liệu về CNCH, PCCC.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có sự đồng thuận và tham gia tích cực của toàn xã hội. Bộ Công an nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến để người dân, doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích thiết thực của hệ thống truyền tin báo cháy và ứng dụng “Báo cháy 114”, từ đó chủ động khai báo thông tin, lắp đặt thiết bị và sử dụng các công cụ cảnh báo sớm. Đảm bảo đến hết ngày 31/12/2026 mỗi hộ gia đình phải có ít nhất một người cài đặt và sử dụng ứng dụng báo cháy 114, tiến tới 100% người dân dùng điện thoại, smartphone cài đặt, sử dụng ứng dụng.

Các hình thức tuyên truyền được yêu cầu đa dạng, từ báo chí, truyền hình đến nền tảng số và tuyên truyền trực tiếp tại khu dân cư, doanh nghiệp, trường học. Trọng tâm là làm rõ việc cảnh báo sớm sẽ giúp lực lượng chức năng tiếp cận hiện trường nhanh hơn, giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ chính an toàn của người dân.

Tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm hiệu quả thực chất

Song hành với triển khai, Bộ Công an yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Việc bảo đảm nguồn lực tài chính, nhân lực và kỹ thuật được coi là yếu tố then chốt để Kế hoạch đi vào thực chất, tránh hình thức.

Các đơn vị chức năng có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra an toàn thông tin, an toàn hệ thống, phòng ngừa nguy cơ tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu. Công an các địa phương phải định kỳ báo cáo tiến độ, nêu rõ tỷ lệ hoàn thành, những mô hình hiệu quả cần nhân rộng và các tồn tại cần xử lý.

Toàn cảnh Lễ ra mắt Trung tâm Thông tin chỉ huy kết nối hệ thống truyền tin, báo sự cố PCCC
Toàn cảnh Lễ ra mắt Trung tâm Thông tin chỉ huy kết nối hệ thống truyền tin, báo sự cố PCCC

Việc xây dựng và vận hành hiệu quả Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH, cùng hệ thống truyền tin báo cháy và ứng dụng “Báo cháy 114”, được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển căn bản trong năng lực phòng ngừa và ứng phó với cháy, nổ, sự cố. Mỗi thiết bị được lắp đặt, mỗi dữ liệu được cập nhật chính xác là thêm một “lớp an toàn” cho xã hội.

Không chỉ dừng lại ở một dự án công nghệ, đây là nền tảng để lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH từng bước tiếp cận mô hình quản trị rủi ro hiện đại, chủ động hơn trong dự báo, cảnh báo và xử lý tình huống, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự và bình yên cho đời sống nhân dân trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.

Đăng Khoa