Sáng 25/12, Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã diễn ra dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư Tô Lâm. Tại điểm cầu Thủ đô, Hà Nội khẳng định tinh thần “đi trước, làm trước, chịu trách nhiệm trước” và chính thức ra mắt Mạng lưới đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Các đồng chí lãnh đạo Thành phố Hà Nội tham dự Hội nghị tại điểm cầu Thủ đô sáng 25/12.

Bước chuyển từ quản lý sang kiến tạo

Phát biểu tham luận tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh: Đối với Thủ đô, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW không đơn thuần là thực hiện một chủ trương lớn, mà là quá trình thử nghiệm và kiến tạo một mô hình phát triển mới, trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống đang dần tiệm cận giới hạn.

Từ thực tiễn phát triển, Hà Nội nhận thức rõ rằng đột phá không đến từ việc triển khai nhiều chương trình hay dự án rời rạc, mà từ việc giải quyết các mâu thuẫn lớn của phát triển hiện nay: giữa tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững; giữa tập trung nguồn lực và phân tán trong quản lý; giữa khát vọng đổi mới sáng tạo và năng lực hấp thụ của bộ máy, xã hội. 

Sau một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Hà Nội xác định trọng tâm không chỉ là thúc đẩy đổi mới sáng tạo theo nghĩa hẹp, mà là kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có năng lực dẫn dắt phát triển, trong đó thể chế, không gian, dữ liệu và con người được tổ chức lại một cách căn bản. Trong chỉnh thể đó, khu công nghệ cao và đô thị thông minh được xác định là hai trụ cột không gian - hạ tầng - mô hình quản trị, tạo điều kiện để khoa học, công nghệ đi vào thực chất và lan tỏa toàn diện đời sống kinh tế - xã hội.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng cho biết, Hà Nội xác định đổi mới sáng tạo chỉ có thể phát triển bền vững trong một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi các chủ thể được kết nối, dẫn dắt và ràng buộc trách nhiệm trong chuỗi giá trị. Việc Hà Nội nhiều năm liên tiếp dẫn đầu Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương được xem là tín hiệu cho thấy hệ thống đã đủ năng lực hấp thụ chính sách, sẵn sàng bước vào giai đoạn chủ động dẫn dắt các mô hình phát triển mới.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng trình bày tham luận về tinh thần "đi trước, làm trước" của Hà Nội.

Hai trụ cột không gian: Khu Công nghệ cao và Đô thị thông minh

Điểm đột phá cốt lõi của Hà Nội nằm ở việc thành phố đã chuyển dịch mạnh mẽ tư duy từ “hỗ trợ định kỳ” sang “kiến tạo đầu tư”, nơi Nhà nước đóng vai trò xây dựng nền tảng hệ sinh thái, chấp nhận thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và đo lường bằng kết quả thực chất.

Trên cơ sở đó, Thành phố đã ban hành đồng bộ các nghị quyết phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hình thành các thiết chế trung gian và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, cho phép vừa làm, vừa điều chỉnh, vừa hoàn thiện thể chế. Khu Công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là hạt nhân không gian của hệ sinh thái khoa học - công nghệ Thủ đô, với cách tiếp cận quản trị chuyển từ quản lý dự án sang đồng hành phát triển, lấy năng lực công nghệ nội sinh và phát triển bền vững của nhà đầu tư làm thước đo.

Trên nền tảng đó, Hà Nội đang tổ chức lại không gian phát triển quanh Hòa Lạc theo hướng đô thị khoa học - đổi mới sáng tạo, định hình khu đô thị thông minh quy mô 600ha, gắn nghiên cứu, đào tạo, sản xuất và không gian sống. Hạ tầng kết nối chiến lược, đặc biệt là tuyến đường sắt đô thị số 5 Văn Cao - Hòa Lạc, khởi công ngày 19/12, được xác định là công cụ tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành cực tăng trưởng mới có khả năng lan tỏa.

Tiếp cận đô thị thông minh với tinh thần “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, Hà Nội coi đây trước hết là mô hình quản trị đô thị mới, trong đó dữ liệu là tài nguyên chiến lược, nền tảng cho ra quyết định. Thành phố từng bước chuyển từ quản trị phản ứng sang quản trị chủ động, triển khai có trọng tâm thông qua thí điểm các không gian phát triển cụ thể, vừa làm, vừa đánh giá, vừa điều chỉnh.

Từ thực tiễn triển khai, Hà Nội xác định năm 2026 là năm bản lề trong tiến trình hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW. Với vai trò Thủ đô, Thành phố kiên định phương châm: đi trước bằng việc khó, bằng kết quả có thể kiểm chứng và bằng trách nhiệm đến cùng, hướng tới vai trò địa phương thử nghiệm mô hình mới, đề xuất chuẩn mực mới, góp phần hoàn thiện thể chế và lan tỏa các mô hình hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Toàn cảnh điểm cầu Thành phố Hà Nội tại Hội nghị tổng kết Ban Chỉ đạo Trung ương sáng 25/12.

Lệ Thanh