Việt Nam xác định 4 nhóm CNCL then chốt, phân tách thành 6 dòng sản phẩm cụ thể

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, khẳng định nghiên cứu, phát triển các CNCL và sản phẩm CNCL là chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, ngoài ra yêu cầu cơ quan soạn thảo thay đổi tư duy và đổi mới cách tiếp cận bám sát tinh thần Nghị quyết 57 và "7 rõ".

Chiều 7/11, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng chủ trì họp về Chương trình phát triển sản phẩm CNCL ưu tiên triển khai ngay năm 2025. Tại cuộc họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ 4 nhóm sản phẩm CNCL ưu tiên, gồm: Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt (LLM), trợ lý ảo, AI camera và robot di động tự hành; Hệ thống, thiết bị mạng di động 5G; Hạ tầng mạng blockchain và ứng dụng truy xuất nguồn gốc, tài sản mã hóa; Thiết bị bay không người lái (UAV).

Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân phát biểu tại cuộc họp.

Trên cơ sở 4 nhóm trên, Bộ KH&CN tiếp tục phân rã thành 6 dòng sản phẩm CNCL để triển khai cụ thể hơn, bao gồm: Mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và trợ lý ảo tiếng Việt; AI camera xử lý tại biên; robot di động tự hành; Hệ thống và thiết bị mạng di động 5G; Hạ tầng mạng blockchain và các lớp ứng dụng truy xuất nguồn gốc, tài sản mã hóa; Thiết bị bay không người lái (UAV).

Đây đều là 6 lĩnh vực công nghệ lõi có tiềm năng tác động trực tiếp tới năng lực cạnh tranh quốc gia trong thập kỷ tới, gắn với cả công nghiệp, quốc phòng, an ninh mạng, kinh tế số, thương mại số, quản trị rủi ro, logistics thông minh, tự động hóa chuỗi cung ứng, và chủ quyền dữ liệu.

Mục tiêu chung mà Chính phủ xác định là phát triển năng lực làm chủ, tự chủ về công nghệ; hình thành các ngành công nghiệp chiến lược có sức cạnh tranh quốc tế, tối ưu nội địa hóa, bảo đảm chủ quyền công nghệ, không phụ thuộc vào các nền tảng do nước ngoài chi phối. 

Bên cạnh đó, chương trình hướng tới làm chủ công nghệ lõi, sáng tạo và sản xuất quy mô công nghiệp; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn kết viện, trường, doanh nghiệp. Đồng thời, chú trọng phát triển hạ tầng, nhân lực, chính sách đặc thù; hướng đến xuất khẩu sản phẩm công nghệ và đưa Việt Nam trở thành trung tâm R&D hàng đầu khu vực vào năm 2030.

Việt Nam không chỉ “dùng AI - dùng 5G - dùng blockchain - dùng UAV”, mà phải “làm ra AI Việt - làm ra 5G Việt - làm ra blockchain Việt - làm ra UAV Việt”.

“7 rõ”  bước chuyển tư duy hành động để biến CNCL thành kết quả thực tế

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng khẳng định nghiên cứu, phát triển các công nghệ chiến lược và sản phẩm CNCL là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Các bộ ngành phải thay đổi tư duy, đổi mới phương pháp tiếp cận, bám sát tinh thần Nghị quyết 57 và nguyên tắc “7 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm, rõ nguồn lực.

Đồng thời, các bộ, cơ quan tiếp tục nghiêm túc trong việc tổ chức thực hiện, cần hỗ trợ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, phát triển các CNCL và sản phẩm CNCL thuộc phạm vi quản lý nhà nước được giao.

 "Phải cụ thể hóa danh mục nội dung công việc phải làm, bao gồm đơn vị, đầu mối thực hiện, thời gian, tiến độ. Trong thời gian sớm nhất có thể, đơn vị được giao phải trình chương trình, đề án với mục tiêu, giải pháp, cơ chế chính sách, nguồn lực, tiến độ, sản phẩm đầu ra cụ thể", Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý và đề nghị cần có một "tổng công trình sư" chủ trì nhóm nghiên cứu để xây dựng danh mục, đề án.

Bộ KH&CN được giao nhiệm vụ tiếp thu ý kiến tại cuộc họp, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Chương trình phát triển sản phẩm CNCL ưu tiên. Đồng thời, phải bổ sung quy định cụ thể về việc hình thành và phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh cho từng nhóm sản phẩm chiến lược, coi đây là điều kiện cốt lõi bảo đảm việc nghiên cứu, phát triển, tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ các công nghệ lõi đạt hiệu quả thực chất, có kết quả đo đếm được.

Các bộ ngành liên quan cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm túc, chủ động hỗ trợ và tạo mọi điều kiện cần thiết cho hoạt động R&D đối với các sản phẩm CNCL thuộc phạm vi quản lý. Không để tình trạng dự án chậm tiến độ, đình trệ do thiếu kinh phí - bởi CNCL không thể bị chặn lại vì thủ tục hành chính.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan tiếp tục nghiêm túc trong việc tổ chức thực hiện, cần hỗ trợ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, phát triển các CNCL và sản phẩm CNCL thuộc phạm vi quản lý nhà nước được giao.

Điểm mới nhất của chương trình lần này là chuyển từ tư duy hoạch định chính sách thuần túy sang tư duy tổ chức thực thi để đảm bảo kết quả cuối. Sản phẩm công nghệ chiến lược không phải là “mục tiêu tầm nhìn xa xôi”; đó là “lệnh sản xuất công nghệ quốc gia” - phải có đầu ra thật, hiệu quả thật, năng lực thật, thương mại hóa thật.

Vào năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm R&D hàng đầu khu vực và điều đó phải bắt đầu bằng 6 sản phẩm CNCL triển khai ngay trong năm 2025. Sự chuyển trạng thái này đưa Việt Nam đi thẳng vào nhóm quốc gia tự thiết kế, tự làm chủ công nghệ lõi thay vì chỉ là quốc gia tiêu thụ, phụ thuộc công nghệ nhập khẩu.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới: không còn chỉ tham gia vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu mà tham gia với vai trò người kiến tạo giá trị công nghệ.

(Theo baochinhphu)