Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, ngành giáo dục đang đứng trước cả thời cơ lớn lẫn thách thức sâu sắc. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), sự bùng nổ của AI không làm giảm vai trò của người thầy, mà ngược lại, đòi hỏi đội ngũ nhà giáo phải đổi mới mạnh mẽ để giữ vững vị thế trung tâm của mình trong quá trình dạy - học.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, vị thế của người thầy không những không “lung lay” mà càng trở nên quan trọng, tuy nhiên, vai trò người thầy cần có sự thay đổi rất lớn.

Theo đó, người thầy phải chuyển vai trò chủ yếu là truyền thụ tri thức sang định hướng, chỉ dẫn, hỗ trợ, phát triển năng lực học tập và tự học, học tập suốt đời của người học. Bộ GDĐT xác định đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục phải là lực lượng tiên phong ứng dụng AI, định hướng và hướng dẫn người học dùng AI có trách nhiệm. Người thầy phải thường xuyên cập nhật, đổi mới phương pháp dạy, học, kiểm tra, đánh giá để thích ứng, giúp học sinh hình thành tư duy phản biện và năng lực sáng tạo trong bối cảnh mới.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho rằng, trong bối cảnh AI đang phát triển như hiện nay, thì đây là thời cơ lớn để tạo đột phá, nhưng cũng là thách thức đòi hỏi ngành phải có sự chuyển mình mạnh mẽ, nhất là đối với đội ngũ nhà giáo.

Trong đó, để thích ứng và tận dụng hiệu quả những khả năng của AI, Bộ trưởng chi rõ đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục phải có năng lực AI phù hợp để thích ứng với sự phát triển của AI và gìn giữ được các giá trị cốt lõi của giáo dục như tính trung thực, thúc đẩy tư duy sáng tạo và năng lực tự học của người học.

Hiện nay, Bộ GDĐT đang chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường tổ chức tập huấn, nâng cao nhận thức, hiểu biết và năng lực ứng dụng AI để dẫn dắt, làm chủ ứng dụng AI trong các cơ sở giáo dục. Bộ đang chỉ đạo phát triển chương trình giáo dục AI để có thể áp dụng từ học sinh cấp tiểu học nhằm trang bị cho người học nhận thức, hiểu biết và năng lực AI để hiểu AI, biết được các phạm vi, giới hạn của AI và từng bước ứng dụng AI có kiểm soát, có trách nhiệm trong các hoạt động giáo dục.

Bên cạnh đó, ngành giáo dục đang tập trung hoàn thiện thể chế, quy định về chuyển đổi và ứng dụng AI trong giáo dục, ban hành và hoàn thiện các quy định, hướng dẫn, bao gồm sổ tay hướng dẫn sử dụng AI trong cơ sở giáo dục, quy tắc ứng xử dùng AI và các quy định về bảo mật, sử dụng dữ liệu, quyền riêng tư. Đây là hành lang pháp lý quan trọng để đảm bảo việc ứng dụng AI có trách nhiệm, an toàn và giữ gìn các giá trị đạo đức, nhân văn trong giáo dục. Ngoài ra, dự thảo Thông tư về khung năng lực số cho nhà giáo, trong đó có năng lực về AI, cũng đang được khẩn trương hoàn thiện và ban hành, làm cơ sở để hướng dẫn bồi dưỡng và đánh giá năng lực AI cho đội ngũ nhà giáo.

"Khi nhà giáo được trang bị đầy đủ kỹ năng, được công nhận và trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới, niềm tin và vị thế của người thầy trong mắt xã hội sẽ được khẳng định và củng cố vững chắc", Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhận định.

An Lâm (tổng hợp)