Các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH Đà Nẵng, Cao Bằng và Tuyên Quang cho rằng việc ban hành Luật Chuyển đổi số ở thời điểm hiện nay là hết sức cần thiết, góp phần hoàn thiện khung pháp lý cho chuyển đổi số quốc gia, tạo điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong các lĩnh vực. Đây cũng sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng giúp Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế và hội nhập sâu hơn trong kỷ nguyên số.

Đại biểu Bế Minh Đức (Đoàn Cao Bằng) cho rằng dự thảo Luật có phạm vi điều chỉnh khá rộng, liên quan trực tiếp đến nhiều đạo luật hiện hành và dự thảo luật đang được sửa đổi, như Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Dữ liệu, Luật Giao dịch điện tử, Luật Căn cước hay Luật Thương mại điện tử. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ lưỡng để xác định rõ vị trí, vai trò của Luật Chuyển đổi số trong hệ thống pháp luật, đảm bảo không trùng lặp, chồng chéo với các quy định hiện có.

Liên quan đến hoạt động chuyển đổi số (Điều 6), ông Bế Minh Đức cho rằng quy định hiện nay mới chủ yếu tập trung vào các cơ quan quản lý nhà nước, trong khi chưa phản ánh đầy đủ vai trò của doanh nghiệp và người dân. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định theo nhóm chủ thể, bao gồm hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức - doanh nghiệp và người dân, để bảo đảm cả ba trụ cột Chính phủ số - Kinh tế số - Xã hội số đều được thể hiện rõ ràng.

Đại biểu Bế Minh Đức (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) phát biểu góp ý tại phiên thảo luận.

Đại biểu Vương Thị Hương (Đoàn Tuyên Quang) đánh giá cao dự thảo Luật đã bao quát được các trụ cột của chuyển đổi số quốc gia, song cho rằng cần cụ thể hóa chính sách ưu tiên cho vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn để bảo đảm nguyên tắc “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định ưu tiên bố trí ngân sách, huy động nguồn lực xã hội đầu tư hạ tầng số, nền tảng dùng chung và đào tạo nhân lực số cho vùng miền núi, biên giới, hải đảo. Bên cạnh đó, cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia chuyển đổi số tại các địa bàn này thông qua ưu đãi thuế, tín dụng hoặc hỗ trợ lãi suất đối với dự án đầu tư hạ tầng số, phát triển dịch vụ công trực tuyến, đào tạo kỹ năng số cộng đồng.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung nội dung về bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng của người dân với hạ tầng và dịch vụ số, đặc biệt với hộ nghèo và người yếu thế, có thể thông qua các chương trình hỗ trợ thiết bị, trợ giá truy cập Internet và nâng cao năng lực an toàn thông tin.

Đại biểu Vương Thị Hương (Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang) nêu ý kiến về chính sách ưu tiên chuyển đổi số cho vùng khó khăn.

Đại biểu Âu Thị Mai (Đoàn Tuyên Quang) cho rằng các chính sách về chuyển đổi số trong dự thảo đang phân tán ở nhiều điều, cần được thiết kế lại cho thống nhất, dễ áp dụng. Đại biểu đề xuất tập trung chính sách vào phát triển hạ tầng số, ưu đãi đất đai, vốn đầu tư và đào tạo nhân lực số cho khu vực nhà nước và doanh nghiệp, đặc biệt tại vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ngoài ra, cần có cơ chế hỗ trợ các tổ chức, trường học và cộng đồng triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” giúp người dân nắm bắt kỹ năng số cơ bản, đưa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đi vào thực tế.

Liên quan đến nguyên tắc chuyển đổi số trong hệ thống chính trị, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về chuyển đổi số của Đảng, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội và đơn vị sự nghiệp, đảm bảo bao quát toàn bộ thiết chế trong hệ thống chính trị.

Đại biểu Âu Thị Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang) đề xuất hoàn thiện chính sách và nguyên tắc chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.

Góp ý về Điều 5 (hành vi bị nghiêm cấm), đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh (Đoàn Đà Nẵng) nhận định các quy định hiện nay còn mang tính khái quát, chưa phản ánh đặc thù của không gian số, đặc biệt liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và thuật toán tự động. Đại biểu đề xuất bổ sung ba nhóm hành vi cụ thể cần nghiêm cấm, gồm:

(1) Cấm xây dựng, triển khai hoặc sử dụng thuật toán, hệ thống AI có khả năng hoặc mục đích gây phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, giới tính, tôn giáo, tình trạng sức khỏe hoặc đặc điểm cá nhân khác; 

(2) Cấm lợi dụng công nghệ số để kích động, chia rẽ xã hội, thao túng dư luận hoặc kỳ thị vùng miền trên không gian mạng; 

(3) Cấm sử dụng nền tảng số để trốn tránh nghĩa vụ pháp lý, như nghĩa vụ thuế, hợp đồng, hoặc nghĩa vụ báo cáo tài chính; Truy cập trái phép, thay đổi, hủy hoặc làm sai lệch dữ liệu dẫn tới bỏ lọt tội phạm, gây mất an ninh kinh tế số hoặc cản trở hoạt động điều tra của cơ quan nhà nước.

Đại biểu cũng đề nghị mở rộng phạm vi của Điều 6 và bổ sung nguyên tắc khuyến khích toàn dân tham gia chuyển đổi số, thông qua chính sách đào tạo kỹ năng số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh cùng tham gia quá trình này.

Đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh (Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng) góp ý về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động chuyển đổi số.

Lệ Thanh