Sáng 01/10/2025 lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Bộ Tài chính phát động, với sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước. Đây không chỉ là ngày hội khẳng định vai trò chiến lược của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mà còn là hiệu triệu toàn dân tham gia kiến tạo một nền kinh tế sáng tạo, tự chủ và bền vững.

Tham dự buổi lễ có Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư và các tổ chức quốc tế.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Ngày hội đổi mới sáng tạo Quốc gia Việt Nam 2025. Ảnh BTC.

Phát biểu chỉ đạo tại lễ khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia không chỉ là sự kiện quan trọng lần đầu được tổ chức, mà còn là “lời hiệu triệu khơi nguồn tri thức Việt Nam”. Tổng Bí thư khẳng định, tinh thần đổi mới sáng tạo phải được thấm nhuần trong mọi lĩnh vực: từ quản lý nhà nước, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tới đời sống hàng ngày của mỗi người dân.

Theo Tổng Bí thư, thế giới đang chuyển động với tốc độ chưa từng có của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, vật liệu mới. Những quốc gia đi trước một bước về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ nắm lợi thế cạnh tranh chiến lược và ngày càng tiến nhanh, tiến xa; ai chậm đổi mới sẽ bị bỏ lại phía sau.

Việt Nam không có lựa chọn nào khác ngoài việc coi khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đổi mới mô hình phát triển, hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm: Đến 2030 trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao; đến 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. 

Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, những kết quả bước đầu vừa qua cho thấy chúng ta đi đúng hướng, nhưng tốc độ thay đổi của thế giới nhanh hơn khả năng bắt nhịp của chúng ta. Vì vậy, từ quyết tâm chính trị đến triển khai thực hiện, từ nhận thức đến hành động, chúng ta phải chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực. Tinh thần là nói ít - làm nhiều; làm nhanh - làm đúng; làm đến nơi đến chốn.

Từ quan điểm đó, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị tập trung 6 nhóm nhiệm vụ then chốt:

Thứ nhất, thống nhất trong nhận thức và hành động theo quan điểm đổi mới sáng tạo là sự nghiệp của toàn dân, xây dựng văn hóa, đổi mới sáng tạo toàn dân. 

"Đổi mới sáng tạo không phải là công việc riêng của ngành khoa học công nghệ mà phải là sự nghiệp của toàn dân, của toàn xã hội, đòi hỏi sự tham gia của mọi cấp, mọi ngành, cộng đồng doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế và của tất cả mọi người dân", Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tinh thần đổi mới sáng tạo phải được thấm nhuần trong mọi lĩnh vực, từ quản lý nhà nước, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cho đến các phong trào, các giải pháp thiết thực trong đời sống hằng ngày của mỗi người dân.

Thứ hai, đổi mới sáng tạo phải đi liền với phát triển vững chắc nền tảng khoa học công nghệ, nâng cao mức độ tự chủ chiến lược về công nghệ quốc gia, trước hết là công nghệ lõi, công nghệ nguồn. 

Tổng Bí thư yêu cầu khẩn trương triển khai Chương trình hành động phát triển 11 công nghệ chiến lược theo tinh thần của Nghị quyết 57, xác định rõ lộ trình làm chủ, nhất là các công nghệ như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an toàn, an ninh mạng, công nghệ sinh học, y sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới, điện tử, cảm biến robot.

Đồng thời phát triển hạ tầng số nền tảng như điện toán đám mây, điện toán hiệu năng cao, trung tâm dữ liệu, mạng 5G, 6G, nâng tỉ lệ nội địa trong các hệ thống công nghệ trọng yếu, bảo đảm tự tin hội nhập mà không phụ thuộc, mở rộng hợp tác mà vẫn giữ được năng lực cốt lõi của quốc gia.

Thứ ba, tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách vượt trội cho phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, phải khẩn trương thể chế hóa các chủ trương của Đảng bằng những đạo luật, nghị định, thông tư rõ ràng, có khả năng thực hành cao, tập trung vào ưu đãi thuế, tín dụng, đất đai cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, cho sản phẩm, dịch vụ mới; mở rộng đặt hàng, đặt hàng công để kéo thị trường cho công nghệ Việt; phát triển thị trường vốn khởi nghiệp, cơ chế quỹ đầu tư mạo hiểm và các công cụ tài chính phù hợp với đổi mới sáng tạo, đồng thời cũng tăng cường bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu và an toàn thông tin, kiểm soát rủi ro nhưng không bóp nghẹt sáng tạo...

Thứ tư, triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia kết nối khu vực và toàn cầu.

Mỗi bộ, ngành, địa phương hình thành ít nhất một trung tâm đổi mới sáng tạo; hoàn thiện đủ "mắt xích" từ ý tưởng, nghiên cứu, phòng thí nghiệm, ươm tạo, tăng tốc, sàn giao dịch công nghệ, tư vấn pháp lý, tài chính, sở hữu trí tuệ, nhà đầu tư thiên thần, quỹ mạo hiểm, đầu ra thị trường; kết nối kiều bào, chuyên gia quốc tế, tập đoàn công nghệ hàng đầu; nuôi dưỡng văn hóa chấp nhận rủi ro có kiểm soát; khuyến khích sản phẩm dựa trên dữ liệu, AI, công nghệ sinh học, công nghệ môi trường; đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hướng tới doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng nhanh, kỳ lân công nghệ mang thương hiệu Việt. 

Thứ năm, vận hành hiệu quả 3 trụ cột: Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp là trung tâm, viện, trường là nguồn tri thức.

Nhà nước kiến tạo thể chế, chuẩn hạ tầng số, dữ liệu mở, dịch vụ công số thuận tiện; viện, trường cung cấp tri thức, đào tạo gắn nhu cầu thị trường, khuyến khích công bố quốc tế đi đôi thương mại hóa; doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo, đặt R&D ở vị trí chiến lược, dám đầu tư cho tương lai. Khi ba trụ cột phối hợp nhịp nhàng, tri thức sẽ chảy vào cỗ máy sản xuất giá trị, tạo năng suất và sức cạnh tranh mới cho nền kinh tế.

Thứ sáu, gắn đổi mới sáng tạo với phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Mọi sáng tạo phải giải bài toán xã hội, tăng năng suất nhưng giảm phát thải, bảo đảm an toàn dữ liệu; cập nhật tiêu chuẩn - quy chuẩn theo thông lệ quốc tế; tận dụng FTA thế hệ mới để nâng chuẩn quản trị - chất lượng, xây dựng và quảng bá thương hiệu "Vietnam Innovation" - hình ảnh năng động, đáng tin cậy, giàu tiềm năng hợp tác; ngoại giao khoa học - công nghệ để thu hút nhà đầu tư chiến lược, trung tâm R&D của các tập đoàn lớn; tổ chức sự kiện quốc tế tầm vóc; thúc đẩy doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn chuỗi giá trị toàn cầu. 

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu đáp từ. Ảnh: VGP

Quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các bộ, ban, ngành, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp... thực hiện phương châm “ba không” khi thực hiện 6 nhiệm vụ: "Không nói không, không nói khó, không nói khó không làm trong phát triển đổi mới sáng tạo, không cầu toàn, không nóng vội, không hình thức hóa đổi mới sáng tạo, không để rào cản về tư duy đổi mới và hành động quyết liệt trong đổi mới sáng tạo, không để vướng mắc về thủ tục hành chính, không hạn chế không gian đổi mới sáng tạo ở bất cứ tập thể, cá nhân nào".

Đồng thời, Thủ tướng đề nghị các đối tác hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm, giúp Việt Nam xây dựng chính sách, khung pháp lý, hạ tầng, nguồn lực cho đổi mới sáng tạo; hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ, nhất là trong lĩnh vực ưu tiên, công nghệ chiến lược, trung tâm R&D tại Việt Nam. Hỗ trợ startup, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam kết nối thị trường chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu.

Quang cảnh Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia. Ảnh: VGP.

Đối với thế hệ trẻ, học sinh - sinh viên, Thủ tướng nhấn mạnh 3 tiên phong: gương mẫu đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; vượt qua giới hạn bản thân để luôn đổi mới sáng tạo mọi lúc, mọi nơi, mọi việc; chạy đua thời gian phát triển trí tuệ, quyết đoán quyết liệt trong đổi mới sáng tạo.

Thu Uyên