Vinh dự giành giải Nhì Nhân tài Đất Việt lĩnh vực công nghệ số thành công (lĩnh vực không có giải Nhất), nhóm tác giả sản phẩm Hệ sinh thái thiết bị đầu cuối mạng viễn thông thế hệ mới XGS-PON Wi-Fi7 đã có cuộc trao đổi nhanh cùng phóng viên.

Đại diện nhóm tác giả đến từ Công ty cổ phần Công nghệ Công nghiệp Bưu chính Viễn thông (VNPT - Technology), anh Hoàng Quốc Huy cho hay, đây không chỉ là phần thưởng cho chúng tôi, mà còn là sự cổ vũ cho toàn bộ cộng đồng kỹ sư công nghệ Việt Nam dám ước mơ, dám làm chủ những công nghệ lõi.

Hoàng Quốc Huy cùng nhóm tác giả nhận giải Nhì Nhân tài Đất Việt lĩnh vực công nghệ số Thành công tại đêm trao giải 27/10 vừa qua

- Vấn đề thực tế nào đã thôi thúc các bạn lựa chọn sản phẩm này? Vì sao các bạn tin rằng nó đáng để theo đuổi so với nhiều hướng khác?

Xuất phát từ thực tế hạ tầng mạng hiện nay đang dần quá tải trước nhu cầu băng thông cao, đặc biệt với các dịch vụ 4K, IoT hay điện toán đám mây và đảm bảo an toàn mạng, nhóm chúng tôi nhận thấy cần có một giải pháp truy nhập internet thế hệ mới để cá nhân hóa trải nghiệm truy cập internet an toàn cho người dùng cuối và tối ưu hóa trải nghiệm vận hành mạng lưới cho nhà cung cấp dịch vụ mạng.

Chính thực tế đó thôi thúc chúng tôi phát triển Hệ sinh thái thiết bị đầu cuối XGS-PON WiFi 7 - giải pháp thế hệ mới, có khả năng cung cấp tốc độ lên đến 10 Gbps, hỗ trợ chuẩn WiFi 7 cho phép khai thác tối đa năng lực truyền dẫn quang đồng thời hỗ trợ các tính năng mạng thông minh trên cả thiết bị và hệ thống quản lý tập trung.

Chúng tôi tin đây là hướng đi xứng đáng vì nó chạm đến nền tảng của chuyển đổi số: một kết nối Internet nhanh, mạnh, thông minh và an toàn. Theo đuổi sản phẩm này, chúng tôi không chỉ giải một bài toán kỹ thuật, mà đang góp phần xây dựng "xa lộ thông tin" cho tương lai số của chính người Việt, do người Việt làm chủ.

- Các bạn có thể chia sẻ những kỷ niệm hoặc khoảnh khắc nào trong hành trình làm sản phẩm khiến các bạn nhớ nhất?

Có một kỷ niệm mà có lẽ chúng tôi sẽ không bao giờ quên, liên quan đến một yêu cầu kỹ thuật từ đối tác Hàn Quốc. Họ đánh giá rất cao sản phẩm nhưng đưa ra một yêu cầu tưởng như bất khả thi: giảm thời gian chuyển mạch (switching time) từ 60ms xuống còn 16ms trong vòng 3 tháng (từ tháng 1 - tháng 4/2025), để đáp ứng cấp độ bảo mật cao nhất. Trong khi đó, chính đối tác chipset của chúng tôi cũng thông báo phải đến cuối tháng 6 mới có bản tối ưu đạt ngưỡng này.

Áp lực vô cùng lớn. Nhưng thay vì từ bỏ, cả team như được truyền thêm lửa. Suốt 3 tháng, chúng tôi sống cùng những dòng mã, cắm trụ tại phòng thí nghiệm để "săn" từng mili giây một. Có những đêm khuya, mọi người vẫn quây quần, cùng phân tích, thử nghiệm và... thất bại. Rồi cũng có lúc mệt mỏi, tưởng chừng không thể. Nhưng rồi, đến cuối tháng 4, chúng tôi đã hét lên vì vui sướng khi kết quả đo đạc cho ra con số là 16ms! Và niềm vui còn nhân đôi khi tiếp sau đó 1 tháng, chúng tôi còn ép được thời gian chuyển mạch xuống chỉ còn 9ms, vượt xa cả kỳ vọng của khách hàng. Khoảnh khắc ấy, chúng tôi hiểu rằng, sự kiên trì và trí tuệ người Việt hoàn toàn có thể chinh phục những đỉnh cao công nghệ mà thế giới cho là khó.

Đó là những kỷ niệm không chỉ đáng nhớ, mà còn là động lực để chúng tôi tiếp tục theo đuổi con đường phát triển sản phẩm công nghệ lõi cho Việt Nam.

- Trong quá trình xây dựng sản phẩm, thách thức và khó khăn mà nhóm đã phải vượt qua là gì? Các bạn đã xử lý ra sao để vượt qua khó khăn, thử thách này?

Có thể nói, để xây dựng được một hệ sinh thái sản phẩm phục vụ nhu cầu ngày càng cao của cả người dùng cuối và nhà cung cấp dịch vụ mạng, chúng tôi đã phải giải quyết rất nhiều bài toán kỹ thuật phức tạp. Nhưng khó khăn nhất vẫn là tạo ra một “cơ thể khỏe mạnh” - phần cứng hiệu năng cao và một “bộ não thông minh” - phần mềm và hệ thống quản lý tự thích ứng - cho sản phẩm.

Thách thức đầu tiên mà nhóm chúng tôi phải đối mặt là làm chủ công nghệ lõi của chuẩn XGS-PON và WiFi 7 - những tiêu chuẩn quốc tế rất phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cao và khả năng tương thích với nhiều thiết bị khác nhau. Trong giai đoạn đầu, nhóm gặp nhiều khó khăn về thiết kế phần cứng tốc độ cao, xử lý tín hiệu quang và tối ưu firmware để đạt hiệu năng 10 Gbps ổn định. Ngoài ra, việc tích hợp WiFi 7 - một chuẩn mới - cũng đặt ra hàng loạt bài toán về tương thích, tiêu thụ điện năng và kiểm soát nhiễu.

Để vượt qua, chúng tôi chia nhỏ bài toán, phối hợp chặt chẽ giữa các nhóm phần cứng – phần mềm - kiểm thử, đồng thời tận dụng nguồn lực nghiên cứu trong nước kết hợp học hỏi từ chuẩn quốc tế. Kết quả là sản phẩm không chỉ hoạt động ổn định mà còn đạt được mức độ hoàn thiện kỹ thuật tương đương với các sản phẩm quốc tế, chứng minh năng lực làm chủ công nghệ viễn thông thế hệ mới của đội ngũ kỹ sư Việt Nam.

Ngay sau khi hoàn thiện sản phẩm phần cứng, tối ưu hóa hiệu năng, độ ổn định và khả năng tương thích trên nhiều môi trường mạng, hạng mục quan trọng thứ hai là nhóm đặc biệt chú trọng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào cả thiết bị và hệ thống Cloud quản lý tập trung, nhằm nâng cao trải nghiệm người dùng - từ việc tự động tối ưu chất lượng sóng WiFi, phân tích hành vi sử dụng mạng, đến dự báo và xử lý sự cố chủ động.

Đây là một lĩnh vực mới chưa từng có tiền lệ trên các sản phẩm khác nên chúng tôi phải triển khai nhiều luồng công việc song song từ phân tích dữ liệu từ hàng triệu thiết bị hiện hữu trên mạng, phối hợp với đối tác cung cấp chipset để tối ưu tiến trình xử lý phần mềm, thử nghiệm và tinh chỉnh các mô hình huấn luyện… để đảm bảo việc phát triển đi đúng hướng.

Khi những nền tảng đã được thiết lập, mô hình hybrid AI trên cả thiết bị và hệ thống quản lý (AI on Edge & Cloud) có thể tự thích ứng và phát triển để cung cấp một nền tảng quản trị mạng thông minh giúp nhà mạng theo dõi, cấu hình và tối ưu vận hành thiết bị từ xa một cách linh hoạt, an toàn.

- So với những sản phẩm, giải pháp tương tự đã có mặt trên thị trường, điểm khác biệt lớn nhất trong sản phẩm mà nhóm tác giả đem dự thi Giải thưởng là gì? Nếu chỉ chọn một yếu tố “then chốt” giúp sản phẩm thành công, theo bạn, đó là gì?

Khác với các sản phẩm XGS-PON WiFi 7 thương mại hiện nay chủ yếu được phát triển bởi các hãng nước ngoài, sản phẩm của chúng tôi được thiết kế và tối ưu hoàn toàn trong nước, hướng tới điều kiện vận hành của mạng viễn thông Việt Nam.

Điểm khác biệt lớn nhất không chỉ nằm ở việc chúng tôi có Wi-Fi 7 hay tốc độ 10 Gbps, mà nằm ở "bộ não thông minh" được huấn luyện để hiểu người Việt. Trong khi các sản phẩm nước ngoài là "công cụ" mạnh mẽ, thì sản phẩm của chúng tôi là một "trợ lý" biết tự động ưu tiên cho cuộc gọi video của bạn, biết cảnh báo các mối đe dọa mạng phù hợp với thói quen sử dụng tại Việt Nam, và có thể được cá nhân hóa đến mức tối đa..

Yếu tố then chốt quyết định thành công của dự án chính là sự kết hợp giữa làm chủ công nghệ lõi và hiểu rõ nhu cầu thực tế của người dùng Việt Nam, tạo nên một giải pháp vừa tiên tiến, vừa thiết thực.

- Được vinh danh tại Giải thưởng Nhân tài Đất Việt lần này, theo nhóm, Giải thưởng sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với bước phát triển của sản phẩm trong tương lai?

Được vinh danh tại Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2025, đó là sự ghi nhận to lớn cho nỗ lực làm chủ công nghệ lõi của đội ngũ kỹ sư Việt Nam trong lĩnh vực viễn thông. Giải thưởng không chỉ mang lại niềm tự hào, mà còn là bệ phóng quan trọng giúp sản phẩm XGS-PON WiFi 7 được lan tỏa rộng rãi, tạo niềm tin cho các đối tác, doanh nghiệp và nhà mạng trong việc sử dụng các thiết bị “Make in Vietnam”.

Với danh hiệu này, nhóm chúng tôi có thêm động lực và uy tín để mở rộng hệ sinh thái, tiếp tục nghiên cứu thế hệ tiếp theo, góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ viễn thông khu vực.

- Các bạn có thể chia sẻ những bước đi tiếp theo của nhóm và sản phẩm dự thi trong thời gian tới?

Trong thời gian tới, nhóm chúng tôi sẽ tập trung triển khai 3 nội dung chính:

Thứ nhất là hoàn thiện các phiên bản sản phẩm mới cho các phân khúc khách hàng và thị trường khác nhau như phân khúc bảo mật mạng không dây cho cơ quan, bộ ngành; phân khúc tầm trung cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh …

Xa hơn, nhóm hướng tới xuất khẩu sản phẩm Make in Vietnam ra thị trường quốc tế. Thiết bị này đã được phối hợp cùng Qualcomm ra mắt tại các diễn đàn công nghệ lớn trên thế giới như Mobile World Congress (MWC) 2025 ở Barcelona và Network X 2025 ở Paris, đánh dấu bước tiến quan trọng của công nghệ Việt trên bản đồ viễn thông thế giới. Hệ thống phòng chống xâm nhập Wifi 7 trong hệ sinh thái sản phẩm của chúng tôi cũng đã được đón nhận ở thị trường Hàn Quốc. Những thành công ban đầu này đã góp phần khẳng định năng lực sáng tạo công nghệ Việt Nam trong lĩnh vực viễn thông thế hệ mới trên trường quốc tế và chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế này.

Cuối cùng, chúng tôi cũng đang chuẩn bị các bước cần thiết để bắt tay với các đối tác chipset nghiên cứu phát triển thiết bị truy cập mạng thế hệ tiếp theo hỗ trợ công nghệ 25G PON và Wifi 8, tiếp tục cải tiến các mô hình AI để có những phiên bản sản phẩm hữu ích hơn cho người dùng, đóng góp vào sự phát triển của ngành công nghệ và đất nước.

Xin cảm ơn và chúc mừng nhóm tác giả!

Phạm Lê (thực hiện)