Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2025 cho thấy nhóm kỹ sư Fintech và chuyên gia tài sản số nằm trong Top nghề tăng trưởng nhanh nhất đến năm 2030. Châu Á hiện vượt Bắc Mỹ về số lượng nhân sự blockchain, trong đó Ấn Độ, Việt Nam và Singapore nổi lên là những trung tâm phát triển nhân lực mới.

Thông tin được bà Nguyễn Vân Hiền - Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), chia sẻ tại hội thảo “Tài sản mã hoá: Cơ hội, rủi ro và nhận diện lừa đảo” do VBA phối hợp cùng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII (Viện ABAII) và Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức ngày 28/10.

Tại diễn đàn, TS. Nguyễn Quang Huy - Hiệu trưởng Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định blockchain và tài sản mã hoá đang trở thành trụ cột của nền kinh tế số toàn cầu.

TS. Nguyễn Quang Huy - Hiệu trưởng Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân.

“Đây không chỉ là xu hướng công nghệ, mà còn là nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới. Với sinh viên, việc hiểu và làm chủ công nghệ này chính là cách chủ động bước vào nền kinh tế toàn cầu hoá,” ông nói.

Theo TS. Lê Linh Lương - Phó Viện trưởng Viện ABAII, chương trình ABAII Unitour là cầu nối giữa tri thức học thuật, doanh nghiệp và chính sách công nghệ. 

“Chúng tôi muốn mang blockchain và tài sản mã hoá đến gần hơn với sinh viên – những người sẽ trực tiếp định hình thị trường trong tương lai. Đây cũng là cách Việt Nam chuẩn bị nguồn nhân lực cho kỷ nguyên kinh tế số”, ông nhấn mạnh.

Trong tham luận “Tài sản mã hoá: Bức tranh toàn cảnh và khung pháp lý tại Việt Nam”, bà Nguyễn Vân Hiền cho biết thị trường tài sản mã hoá toàn cầu đã đạt vốn hoá hơn 3.800 tỷ USD, với hơn 600 triệu người dùng và 25 triệu dự án token được phát hành.

Riêng tại Việt Nam, hơn 17 triệu người đang sở hữu tài sản mã hoá, đưa Việt Nam vào Top 7 toàn cầu và Top 3 khu vực châu Á – Thái Bình Dương về mức độ chấp nhận tài sản số. 

Cùng với đó, Luật Công nghiệp Công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hoá trong 5 năm tới được xem là bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào dòng chảy công nghệ toàn cầu.

Việt Nam cần 200.000 nhân sự cho lĩnh vực blockchain và tài sản số

“Từ thực tiễn thị trường cũng như tiềm năng mà blockchain, tài sản số mang lại đã đặt ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, có kiến thức, chuyên môn trong lĩnh vực này”, bà Hiền nhấn mạnh.

Theo Báo cáo TopDev 2025, Việt Nam sẽ cần bổ sung khoảng 200.000 nhân sự trong ba năm tới, đặc biệt ở các vị trí lập trình viên blockchain, chuyên viên phân tích dữ liệu on-chain và chuyên viên pháp lý tài sản số, những ngành nghề đang mở rộng nhanh trong bối cảnh kinh tế số.

Báo cáo WEF cũng cho biết, chỉ riêng năm 2024, đã có hơn 39.000 lập trình viên mới gia nhập ngành blockchain. Mức lương trung bình của nhân sự trong lĩnh vực này lên tới 148.000 USD/năm tại Mỹ, 58.000 bảng Anh/năm tại Anh và 108.000 SGD/năm tại Singapore.

Bà Nguyễn Vân Hiền - Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA).

Ông Hairil Izwan Isamuddin - Giám đốc Phát triển khu vực Đông Nam Á của CompTIA, cho rằng nhân sự sở hữu chứng chỉ CNTT quốc tế như A+, Network+, Security+ thường có thu nhập cao hơn 20–30% so với mặt bằng chung. 

“Chúng tôi nhận thấy thế hệ sinh viên Việt Nam đang bứt phá mạnh về kỹ năng số. Nếu được đào tạo bài bản và có chứng chỉ quốc tế, họ hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường nhân lực công nghệ toàn cầu”, ông nói.

Trong Blockchain, kiến thức chính là ‘lá chắn’ mạnh nhất

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của thị trường, tài sản mã hoá đang trở thành mảnh đất màu mỡ cho hoạt động lừa đảo.

ThS. Bùi Ngọc Phương - Kỹ sư trưởng Công ty Cổ phần Nippy Labs, dẫn báo cáo Chainalysis 2024 cho biết, thiệt hại toàn cầu do tội phạm tài sản số lên tới 40,9 tỷ USD, tăng 25% so với năm trước. Tại Việt Nam, cơ quan chức năng đã ghi nhận gần 20.000 vụ việc, liên quan hơn 17.000 đối tượng, gây thiệt hại hơn 12.000 tỷ đồng.

ThS. Bùi Ngọc Phương - Kỹ sư trưởng Công ty Cổ phần Nippy Labs.

Ông Phương mô tả kịch bản lừa đảo phổ biến, kẻ gian thường tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội hoặc ứng dụng hẹn hò, tạo dựng mối quan hệ thân thiết, sau đó dụ đầu tư nhỏ để giả tạo lợi nhuận ban đầu, rồi yêu cầu “đóng thêm thuế, phí” trước khi biến mất cùng toàn bộ số tiền. 

Đại diện Nippy Labs khuyến nghị sinh viên tuân thủ quy tắc 4F: Fast (xử lý nhanh), Face with it (đối mặt với vấn đề), Find help (tìm kiếm sự giúp đỡ) và Follow (kiên trì theo sát). 

Ông cũng giới thiệu ChainTracer, công cụ truy vết và cảnh báo giao dịch bất thường trên blockchain – chương trình trọng điểm của VBA trong xây dựng môi trường tài sản số an toàn tại Việt Nam.

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia đến từ VBA, Trường Công nghệ – Đại học Kinh tế Quốc dân cùng đại diện Tether, CompTIA, Nippy Labs và 1Matrix đã chia sẻ nhiều góc nhìn thực tế về cơ hội và thách thức trong lĩnh vực này.

Phiên thảo luận “Tài sản mã hóa: Cơ hội và thách thức đối với sinh viên công nghệ”.

TS. Phạm Xuân Lâm, Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết nhà trường đã đưa blockchain vào chương trình giảng dạy, giúp sinh viên chạm vào công nghệ thật qua các dự án hợp tác với doanh nghiệp.

TS. Đỗ Văn Thuật, Giám đốc Giải pháp và Kiến trúc 1Matrix, nhận định sinh viên Việt Nam có lợi thế tự nhiên khi bước vào ngành blockchain: nhanh nhạy, năng động, nhưng cần trang bị kỹ năng công nghệ, hiểu biết pháp lý và tư duy toàn cầu.

Bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc Phát triển Khu vực APAC Tether, đánh giá cao tiềm năng của sinh viên Việt Nam: “Nếu chịu khó thay đổi và học hỏi, các bạn trẻ Việt Nam sẽ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế số”.

Ông Phạm Gia Khánh - Giám đốc Công nghệ Nippy Labs, nhấn mạnh: “Cơ hội và rủi ro luôn song hành. Muốn thành công, phải biết xác minh dự án, hiểu mã nguồn và kiểm tra thông tin vì trong Blockchain, kiến thức chính là ‘lá chắn’ mạnh nhất".

Các diễn giả thống nhất rằng tài sản mã hoá là cơ hội lớn cho thế hệ sinh viên công nghệ, nhưng chỉ có thể phát triển bền vững khi dựa trên ba trụ cột là đào tạo, an toàn và hội nhập quốc tế. Việt Nam đang đứng trước thời điểm hội tụ thuận lợi giữa khung pháp lý, công nghệ và nhân lực, còn sinh viên chính là hạt giống của nền kinh tế số mới.

Thu Hương