Mỗi năm thị trường thiếu từ 150.000 đến 200.000 nhân lực công nghệ

Ngày 8/10, Thời báo Ngân hàng phối hợp với Học viện Ngân hàng tổ chức tọa đàm “Phát triển nguồn nhân lực trong thời đại AI”. Phát biểu tại toạ đàm, bà Lê Thị Thúy Sen - Tổng biên tập Thời báo Ngân hàng, cho biết trong 6 tháng đầu năm, các ngân hàng trong nước đã cắt giảm khoảng 3.400 nhân sự.

Bà cho rằng đây là tính hai mặt của cuộc cách mạng công nghệ trong kỷ nguyên AI, đồng thời đặt ra câu hỏi: “Vậy sinh viên cần làm gì, trang bị những kiến thức, kỹ năng gì để có thể thích ứng linh hoạt trước những biến đổi nhanh chóng ấy?”.

Bà Lê Thị Thúy Sen - Tổng biên tập Thời báo Ngân hàng phát biểu tại Toạ đàm.

Theo bà Sen, phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ chính là yếu tố then chốt để ngành ngân hàng thực hiện thành công chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Mỗi sinh viên cần không ngừng nâng cao năng lực số, nuôi dưỡng tư duy sáng tạo và tinh thần học hỏi để thích ứng nhanh trong kỷ nguyên số.

Tại tọa đàm, TS. Phan Thanh Đức - Giảng viên cao cấp, Trưởng khoa Công nghệ thông tin và Kinh tế số, Học viện Ngân hàng đặt ra câu hỏi: "Tại các ngân hàng lớn tại Việt Nam, mỗi năm 1 nhân viên con người có thể mang lại cho ngân hàng doanh thu khoảng 1 tỷ đồng, vậy tại sao vẫn cần đầu tư mạnh mẽ vào AI?".

Theo ông Đức, hiện nay có khoảng 90% giao dịch tại các tổ chức tín dụng được thực hiện qua kênh số, hơn 87% người Việt Nam có tài khoản ngân hàng. Việt Nam hiện được đánh giá là điểm sáng của khu vực Đông Nam Á về phát triển ngân hàng số, với tổng giá trị giao dịch qua Mobile POS và thương mại điện tử đạt gần 85 tỷ USD trong năm 2024. 

TS. Phan Thanh Đức - Giảng viên cao cấp, Trưởng khoa Công nghệ thông tin và Kinh tế số, Học viện Ngân hàng chia sẻ tại Toạ đàm.

Định hướng đến năm 2030, ngành ngân hàng đặt mục tiêu 60% tổ chức tín dụng có doanh thu từ kênh số chiếm trên 30%, và 45% giao dịch tài chính - ngân hàng được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.

Tuy nhiên, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực AI tại Việt Nam đang tăng nhanh nhưng nguồn cung chưa đáp ứng đủ cả về số lượng lẫn chất lượng. Hiện mỗi năm, thị trường thiếu từ 150.000 đến 200.000 nhân lực công nghệ, trong đó nhóm chuyên về AI là thiếu hụt nghiêm trọng nhất. 

Giai đoạn 2025-2030, nhu cầu nhân sự AI dự kiến tăng tới 74%, tập trung ở các mảng như khoa học dữ liệu, vận hành AI, bảo mật - an ninh mạng và các chuyên gia triển khai thực chiến.

Trong ngành ngân hàng, nhân lực AI ngày càng giữ vai trò trọng yếu ở các vị trí quản trị dữ liệu, mô hình rủi ro, gian lận, khách hàng số và tuân thủ. . Do vậy, TS. Phan Thanh Đức khẳng định sinh viên cần sớm trang bị những kiến thức, năng lực cần thiết để thích ứng linh hoạt giữa làn sóng chuyển đổi số.

Ngành ngân hàng thiếu nhân lực giỏi phân tích dữ liệu, vận hành công nghệ số

Cũng tại tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Trường đào tạo cán bộ Agribank, nêu quan điểm: “Trong thời gian tới, khoảng 65% công việc mới sẽ xuất hiện, nhưng song song với đó, 56% lao động Đông Nam Á sẽ mất việc. Do vậy, đối với ngành ngân hàng, toàn bộ các nhóm nhân lực từ lãnh đạo cấp cao đến nhân viên đều phải tham gia và thích ứng với chuyển đổi số để không phải đối mặt với rủi ro bị thay thế”.

Bà cho biết thêm, thời gian qua, nhiều ngân hàng cắt giảm nhân sự ở các bộ phận truyền thống để tinh gọn bộ máy, song ở chiều ngược lại, một số ngân hàng như MB, VPBank vẫn tuyển dụng quy mô lớn, trong khi Agribank và nhóm Big 4 tiếp tục dẫn đầu về quy mô nhân sự. 

“Hiện nay, thị trường lao động ngành ngân hàng đang ở tình trạng vừa thiếu vừa thừa: thiếu nhân lực giỏi phân tích dữ liệu, vận hành công nghệ số, trong khi thừa nhân sự không đáp ứng được kỹ năng số,” bà Hà nhận định.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Trường đào tạo cán bộ Agribank phát biểu tại Toạ đàm.

Trước thực tế đó, bà đề xuất các giải pháp như đào tạo liên tục, xây dựng chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc thu hút nhân tài số, và tăng cường phối hợp giữa trường học với ngân hàng thông qua chương trình liên kết, hỗ trợ tài chính.

Dưới góc độ đào tạo, PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh - Phó Giám đốc Học viện phụ trách Ban Giám đốc Học viện Ngân hàng, cho rằng phát triển nhân lực số là nhiệm vụ không thể thực hiện đơn lẻ. 

“Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Học viện mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các tổ chức tín dụng trong việc đặt hàng đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm, tạo cơ hội thực tập cho sinh viên,” bà Hoàng Anh nói. Theo bà Hoàng Anh, đó là cách hình thành đội ngũ nhân lực trẻ có tri thức, kỹ năng và bản lĩnh làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.

Thu Hương