Bộ Công Thương vừa phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo Luật Thương mại điện tử (TMĐT). Văn bản này vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo hành lang pháp lý minh bạch để thương mại số phát triển bền vững và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Bộ Công Thương đang chủ trì soạn thảo Dự thảo Luật TMĐT, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 tới. Đây là văn bản quan trọng, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân tham gia bán hàng, cung cấp dịch vụ trực tuyến.

Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, TMĐT đã trở thành động lực tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm qua. Việc xây dựng Luật TMĐT là nhiệm vụ cấp thiết, vừa phục vụ quản lý, vừa mở đường cho TMĐT phát triển bền vững.

Theo ông Ninh, dự thảo luật có 4 trọng tâm chính hướng tới là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trực tuyến; tăng cường quản lý thuế, hạn chế thất thu; ngăn chặn hàng giả, hàng nhái; tạo cơ chế pháp lý để TMĐT duy trì tăng trưởng 18–20% mỗi năm, trở thành động lực của kinh tế số.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho biết, TMĐT Việt Nam đã đạt quy mô trên 25 tỷ USD vào cuối năm 2024, tăng trưởng 18–25% mỗi năm. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ phát triển nhanh nhất khu vực.

"Các hoạt động như mua bán trực tuyến, thanh toán số, logistics, dịch vụ số ngày càng ăn sâu vào đời sống, thay đổi căn bản thói quen kinh doanh và tiêu dùng," ông Đậu Anh Tuấn nhận định.

Tuy nhiên, đại diện VCCI cho rằng, sự bùng nổ này cũng mang theo nhiều thách thức trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quản lý livestream bán hàng, kiểm soát hàng giả, hàng nhái. Đây là những vấn đề thường xuyên được đưa ra tại Quốc hội, trên truyền thông và các diễn đàn.

Theo ông Tuấn, hệ sinh thái TMĐT hiện rất đa dạng, từ các nền tảng công nghệ lớn, thương hiệu uy tín đến hàng trăm nghìn hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cùng doanh nghiệp logistics, thanh toán, dịch vụ livestream, tiếp thị liên kết. Vì vậy, khung pháp lý cần bảo đảm hài hòa lợi ích vừa quản lý chặt chẽ, vừa bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo.

"VCCI đã tham gia ngay từ giai đoạn đầu, đóng góp nhiều ý kiến, đặc biệt liên quan đến cải cách thủ tục và bảo vệ người bán trên sàn thương mại điện tử," ông Tuấn chia sẻ.

Theo các chuyên gia, Luật TMĐT được kỳ vọng hướng nuôi dưỡng hệ sinh thái thương mại điện tử với tầm nhìn dài hạn, vừa bảo vệ người tiêu dùng, vừa phát triển đồng bộ các trụ cột như hạ tầng số, logistics, thanh toán. Luật cũng phải hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường trong và ngoài nước. 

Đồng thời, TMĐT cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế số, gắn với mục tiêu chuyển đổi số quốc gia và tăng trưởng bền vững. Bên cạnh đó, chính sách nên khuyến khích sự minh bạch của các nền tảng số, kể cả mạng xã hội, tạo điều kiện tối đa cho người mua – người bán, nhất là SMEs, tận dụng lợi thế môi trường số với chi phí thấp và cơ hội tiếp cận thị trường rộng mở.

Yến Nhi