Bức tranh hiện trạng về chuyển đổi số Việt Nam

Trong những năm qua, Đảng đã ban hành các định hướng chiến lược về chuyển đổi số, tiêu biểu là Nghị quyết số 52-NQ/TW về tham gia CMCN 4.0 và đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định chuyển đổi số (CĐS) là đột phá chiến lược, trong đó nhấn mạnh đến năm 2030, kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; đến năm 2045, kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP, Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Để cụ thể hóa, Chính phủ đã ban hành các chiến lược quốc gia về chuyển đổi số (Quyết định 749/QĐ-TTg), chính phủ số (Quyết định 942/QĐ-TTg), kinh tế số và xã hội số (Quyết định 411/QĐ-TTg). Gần đây nhất, Ban Chỉ đạo Trung ương do Tổng Bí thư làm Trưởng ban đã được thành lập, cùng với Chương trình hành động của Chính phủ (Nghị quyết 71/NQ-CP) để quyết liệt triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW.

Ảnh minh họa

Dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, sự quyết tâm, quyết liệt của Nhà nước, sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, công cuộc chuyển đổi số quốc gia đã đạt nhiều kết quả ấn tượng, đặc biệt trong năm 2025, năm đột phá về chuyển đổi số toàn diện theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, với một số kết quả nổi bật.

Theo số liệu được công bố đến quý II/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ, về chính phủ số, Việt Nam xếp hạng Chính phủ số của Việt Nam năm 2024 tăng 15 bậc so với năm 2022 từ vị trí 86 lên 71/193 nước theo đánh giá của Liên hợp quốc. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình tháng 7/2025 đạt 39,85%.

Về phát triển kinh tế số, doanh thu ngành CNTT đạt 2.772 nghìn tỷ đồng, tăng 24% so với cùng kỳ, đạt 65% kế hoạch năm. Kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử đạt 2.485 nghìn tỷ đồng, tăng 29%, đạt 60% kế hoạch.

Về phát triển xã hội số, công dân số, đã cấp khoảng 21,8 triệu chứng thư chữ ký số, đạt tỷ lệ 35,18% dân số trưởng thành. Bộ Công an đã cấp 17,5 triệu thẻ Căn cước và kích hoạt hơn 64 triệu tài khoản VNeID.

Về phát triển hạ tầng số, 99,3% thôn bản có kết nối băng rộng di động Tốc độ truy cập mạng băng rộng di động là 146,64 Mbps, tăng 68% so với tháng 12/2024, xếp hạng 20 thế giới (cố định là 203,89 Mbps, tăng 28% so với tháng 12/2024, xếp hạng 26 thế giới). Tỷ lệ % dân số phủ sóng 5G: 26%.

Hiện nay, tất cả các bộ, ngành, địa phương đã đã ban hành, tổ chức thực hiện các Nghị quyết, kế hoạch, đề án về chuyển đổi số 5 năm và hằng năm giai đoạn mới theo chủ trương, định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW. Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác định: "thể chế là điều kiện tiên quyết, cần hoàn thiện và đi trước một bước", “đưa thể chế thành một lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Việt Nam đã xác định để không chỉ thích ứng mà còn hướng đến “bắt kịp, tiến cùng và vượt lên”, do đó, hành động quyết liệt và có tầm nhìn về mặt thể chế là yêu cầu cấp thiết. Chính vì vậy, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng hành lang pháp lý về CĐS nhằm nền tảng pháp lý vững chắc, kiến tạo không gian phát triển mới cho quốc gia.

Định hướng, tầm nhìn chuyển đổi số quốc gia

Chia sẻ tại Họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ tháng 9/2025, ông Lê Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia - Bộ KH&CN cho biết, với một nền tảng thể chế cho CĐS được hoàn thiện thời gian qua, đây là bệ phóng để kiến tạo Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Một là, một Nhà nước kiến tạo, thông minh và không khoảng cách

Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ chứng kiến một Nhà nước hoạt động trên nguyên tắc "số ngay từ đầu". Các quyết định quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ sẽ được đưa ra dựa trên dữ liệu thời gian thực, được các hệ thống AI hỗ trợ phân tích và dự báo.  

Người dân và doanh nghiệp sẽ được trải nghiệm các dịch vụ công toàn trình, không giấy tờ; được chủ động phục vụ, cá nhân hóa dựa trên dữ liệu, AI; ranh giới hành chính sẽ bị xóa nhòa trên môi trường số, tạo ra một nền hành chính thực sự thống nhất và phục vụ.  

Hai là, một nền kinh tế số năng động, cạnh tranh và tự chủ

Hành lang pháp lý sẽ khơi thông các nguồn lực, đặc biệt là tài nguyên dữ liệu, để tạo ra một sân chơi bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế. Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, sẽ được tiếp cận các nền tảng số dùng chung, dữ liệu mở và các chính sách hỗ trợ để tham gia vào chuỗi giá trị số.  

Các doanh nghiệp công nghệ số "Make in Vietnam" vươn mình, không chỉ làm chủ thị trường trong nước mà còn tự tin vươn ra toàn cầu. Các mô hình kinh tế mới như kinh tế số nền tảng, kinh tế dữ liệu sẽ phát triển trong một môi trường cạnh tranh lành mạnh, được điều tiết bởi các quy định pháp luật rõ ràng về chống độc quyền. AI sẽ sẽ thẩm thấu vào mọi lĩnh vực để nâng cao năng suất và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mang thương hiệu Việt Nam.  

Ba là, một xã hội số nhân văn, bao trùm và an toàn

CĐS của Việt Nam đặt con người vào vị trí trung tâm. Mọi công dân, dù ở thành thị hay nông thôn, miền núi, đều có cơ hội tiếp cận kết nối số và được trang bị kỹ năng số cơ bản để tham gia vào xã hội số.  

Chúng ta hướng tới một xã hội nơi “công dân số” được bảo vệ toàn diện. Các giá trị văn hóa dân tộc sẽ được bảo tồn và lan tỏa mạnh mẽ trên môi trường số; mọi người có cơ hội học tập suốt đời để không ngừng nâng cao năng lực, thích ứng với những thay đổi của công nghệ số.  

“Phía trước chắc chắn sẽ còn nhiều thách thức, nhưng với một nền tảng thể chế vững chắc, với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội, tôi tin tưởng rằng chuyển đổi số góp phần quan trọng giúp chúng ta sẽ hiện thực hóa các mục tiêu phát triển KT-XH trong tương lai” - ông Lê Anh Tuấn nhận định.

PV