Đây được coi là bước đi chiến lược nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho các dự án đường sắt tốc độ cao trong tương lai.

Hội thảo do Trường Cao đẳng Lilama 2 chủ trì, phối hợp cùng Công ty CP Vận tải Đường sắt Việt Nam (TRV) và Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Đường sắt (TRDI), được xem là bước đi chiến lược chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho các dự án đường sắt tốc độ cao.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Văn Bính – Chủ tịch Hội Kinh tế và Vận tải đường sắt Việt Nam – khẳng định đây là diễn đàn kết nối giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, nhằm xây dựng lộ trình cụ thể để hình thành lực lượng kỹ thuật viên đường sắt tốc độ cao và điện khí hóa trong giai đoạn tới.

TS. Nguyễn Văn Bính chủ trì và điều phối hội thảo.

Các tham luận tập trung vào ba nội dung then chốt: hiện trạng hạ tầng và nhu cầu nhân lực, công nghệ tín hiệu – điều khiển chạy tàu và tiêu chuẩn xây dựng công trình đường sắt tốc.

Tại buổi hội thảo, các chuyên gia lần lượt trình bày tham luận cũng như góc nhìn của mình về Đường sắt. Kỹ sư Hoàng Văn Triệu (TRV) trình bày tổng quan về hạ tầng đường sắt quốc gia, quy hoạch các tuyến đường sắt tốc độ cao và khoảng cách lớn giữa nhu cầu phát triển và năng lực nhân sự hiện tại. Ông nhấn mạnh, việc hình thành đội ngũ kỹ sư và kỹ thuật viên đạt chuẩn quốc tế là điều kiện tiên quyết để triển khai thành công các dự án.

Trong khi đó, ThS. Nguyễn Đức Sơn phân tích vai trò sống còn của công nghệ tín hiệu và điều khiển chạy tàu. Ông so sánh hai hệ thống tiên tiến là CTCS (Trung Quốc) và ETCS (châu Âu), đồng thời khẳng định Việt Nam cần chuẩn bị nhân lực am hiểu và thành thạo để hội nhập công nghệ quốc tế. 

ThS. Lương Văn Vịnh tập trung vào tiêu chuẩn xây dựng công trình đường sắt tốc độ cao, đưa ra các giải pháp thi công phù hợp với điều kiện địa hình, khí hậu Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ quy chuẩn quốc tế.

Theo TS. Lê Quang Trung, Chủ tịch Hội đồng Trường Cao đẳng Lilama 2 chia sẻ “Nhà trường nhiều năm qua đã tiên phong hợp tác quốc tế, triển khai các chương trình đào tạo gắn với tiêu chuẩn Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc”. Lilama 2 đặt mục tiêu không chỉ đào tạo nền tảng cơ khí, điện – điện tử, tự động hóa mà còn chuyên sâu kỹ năng lắp đặt, vận hành, bảo trì theo chuẩn quốc tế, đồng thời điều chỉnh chương trình sát với nhu cầu doanh nghiệp. “Nhà trường đã có giải pháp ban đầu cho đào tạo lĩnh vực đường sắt và sẽ triển khai thí điểm từ năm 2026”, ông Trung khẳng định.

TS. Lê Quang Trung, Chủ tịch Hội đồng Trường Cao đẳng Lilama 2 phát biểu

Đại diện TRV nhấn mạnh nhu cầu lớn về kỹ sư, kỹ thuật viên trình độ cao, đồng thời cam kết đồng hành cùng Lilama 2 và TRDI trong công tác đào tạo, thực tập và tuyển dụng. Về phía học thuật, Lilama 2 định hướng triển khai chương trình đào tạo thí điểm từ năm 2026, xây dựng trung tâm đào tạo chuyên ngành, điều chỉnh nội dung gắn với nhu cầu doanh nghiệp và hợp tác quốc tế.

Hội thảo đã thống nhất định hướng phát triển chương trình đào tạo kỹ thuật viên chuẩn quốc tế, xây dựng mô hình hợp tác “Nhà trường – Doanh nghiệp – Viện nghiên cứu”, đầu tư hạ tầng đào tạo hiện đại và tăng cường hợp tác với các quốc gia có kinh nghiệm như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu. Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam sẽ có đội ngũ nhân lực đủ năng lực tham gia trực tiếp vào các dự án trọng điểm, giảm phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.

Hội thảo đã hình thành một “liên minh ba trụ cột”: Lilama 2, TRDI và TRV. Trong đó, Lilama 2 đóng vai trò trung tâm đào tạo, TRDI chịu trách nhiệm nghiên cứu và chuẩn hóa công nghệ, còn TRV tạo môi trường thực tập và ứng dụng. Nhưng để tối ưu hóa hiệu quả, chuyển đổi số được xem là “chất xúc tác” không thể thiếu.

Tại hội thảo,TRV đã ký thỏa thuận hợp tác với RCC về phối hợp đào tạo, thực tập, tuyển dụng nhân lực.

Các cơ sở đào tạo đang hướng tới xây dựng phòng thí nghiệm ảo, mô hình mô phỏng 3D, VR/AR cho quá trình lắp đặt, vận hành, bảo trì. TRDI cam kết chuẩn hóa giáo trình theo tiêu chuẩn quốc tế, tích hợp nền tảng số để học viên có thể truy cập kho dữ liệu mở, cập nhật công nghệ mới theo thời gian thực. Trong khi đó, TRV dự kiến đầu tư phòng mô phỏng tín hiệu, áp dụng IoT và AI trong đào tạo vận hành để học viên vừa nắm lý thuyết vừa tiếp cận các tình huống thực tế.

Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được kỳ vọng là công trình thế kỷ, và để đoàn tàu lăn bánh an toàn, vấn đề cốt lõi vẫn là con người cần cấp thiết được đào tạo bài bản, hiện đại nhờ sự cộng hưởng giữa ba trụ cột hợp tác và sức mạnh của chuyển đổi số.