AI định hình lại thương mại toàn cầu trong kỷ nguyên gián đoạn

Tương lai của thương mại toàn cầu sẽ không chỉ được quyết định bởi biên giới hay thuế quan, mà bởi khả năng doanh nghiệp kiểm soát hệ sinh thái bằng trí tuệ, sự tự chủ và tốc độ. Trong đó, AI không đơn thuần là công cụ hỗ trợ vận hành, mà là động lực định hình lại toàn bộ cách thức thương mại được quản lý và phát triển.

14:33, 15/09/2025

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp chống chịu gián đoạn, tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Thương mại toàn cầu trước sức ép gián đoạn

Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), chỉ những quốc gia và doanh nghiệp nào kiên định đầu tư vào AI mới đủ sức duy trì tăng trưởng dài hạn.

Thương mại quốc tế đang trải qua một giai đoạn chưa từng có, khi căng thẳng địa chính trị, thay đổi chính sách thuế quan và gián đoạn chuỗi cung ứng diễn ra liên tục. Mỹ gần đây đã áp dụng các mức thuế quan sâu rộng, kéo theo hơn 60 quốc gia cân nhắc biện pháp trả đũa.

Các tuyến đường thương mại bị định tuyến lại, khung pháp lý ngày càng phức tạp, trong khi tấn công mạng, biến đổi khí hậu và đứt gãy chuỗi cung ứng trở nên thường xuyên hơn.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Theo Báo cáo Triển vọng của các Nhà kinh tế trưởng do WEF công bố tháng 5/2025, có tới 89% chuyên gia tin rằng chính phủ cần tăng cường đầu tư vào hạ tầng AI, và 86% cho rằng doanh nghiệp phải đi đầu trong ứng dụng AI ở các ngành công nghiệp chủ chốt. Báo cáo cũng nhấn mạnh: những doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư vào cơ sở hạ tầng thông minh ngay từ bây giờ sẽ có vị thế tốt nhất để phát triển mạnh mẽ trong dài hạn.

Điều này cho thấy quan điểm truyền thống coi thương mại chỉ là chức năng vận hành và tuân thủ đã trở nên lỗi thời. Thương mại ngày nay đã trở thành một “chiến trường” năng động, đòi hỏi năng lực dự báo, tốc độ phản ứng và tầm nhìn chiến lược.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn quản lý thương mại bằng hệ thống rời rạc, dựa trên các công cụ thủ công hoặc phần mềm lỗi thời. Trong môi trường nhiều rủi ro, cách tiếp cận này dễ dẫn đến chậm trễ, chi phí gia tăng và mất khả năng cạnh tranh. Các chuyên gia cho rằng thương mại cần được xem như một điểm kiểm soát chiến lược, hỗ trợ các quyết định tìm nguồn cung ứng, quản trị lợi nhuận, quản lý rủi ro và thích ứng theo thời gian thực.

AI - đòn bẩy chiến lược cho thương mại thông minh

AI đang mở ra khả năng mô hình hóa và dự báo trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp có thể mô phỏng kịch bản thay đổi quy định, ràng buộc ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) hoặc biến động địa chính trị để lựa chọn phương án tối ưu. AI còn cho phép chạy kiểm tra tuân thủ 24/7, giám sát sự kiện toàn cầu theo thời gian thực và phát hiện bất thường trong vận tải, cung ứng hay chứng từ xuất nhập khẩu.

Một ví dụ cụ thể: khi một tuyến đường vận chuyển bị gián đoạn do đóng cửa cảng, hệ thống AI có thể ngay lập tức dự báo tác động, đề xuất tuyến thay thế, điều chỉnh lịch giao hàng và cập nhật thông tin cho đối tác. Toàn bộ quá trình diễn ra tự động, không cần con người can thiệp. Đây là sự chuyển dịch từ tư duy “chữa cháy” sang hành động chủ động, biến thương mại thành đòn bẩy chiến lược.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Tuy nhiên, việc áp dụng AI không chỉ dừng lại ở khía cạnh công nghệ, mà quan trọng nhất là ý định chiến lược từ ban lãnh đạo. Nếu không có sự cam kết mạnh mẽ từ cấp điều hành, các dự án AI dễ rơi vào tình trạng chỉ dừng ở mức thử nghiệm, thiếu quy mô và nguồn lực để tạo ra chuyển đổi thực chất.

Để khai thác sức mạnh của AI, doanh nghiệp cần coi thương mại như một yếu tố chiến lược, tác động trực tiếp đến thị trường, giá cả và sản phẩm; đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban như mua sắm, tài chính, pháp lý và công nghệ thông tin. Bên cạnh đó, việc thiết lập cơ chế quản trị AI với các chỉ số đánh giá rõ ràng, gắn kết chặt chẽ giữa kết quả AI và mục tiêu kinh doanh, sẽ là điều kiện tiên quyết để bảo đảm hiệu quả và tính bền vững trong quá trình ứng dụng.

Trong một thế giới mà gián đoạn mang tính cấu trúc, không còn là ngoại lệ, chỉ những công ty kiên định đầu tư vào hạ tầng thông minh mới có thể đứng vững và dẫn dắt thị trường. Ngược lại, sự chần chừ sẽ khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro cao hơn, ít lựa chọn hơn và khách hàng ngày càng mất kiên nhẫn.

Bình luận

Tin bài khác

Hà Nội triển khai đánh giá chỉ số chuyển đổi số 2025 cho toàn bộ cơ quan nhà nước
10:30, 26/11/2025

Hà Nội triển khai đánh giá chỉ số chuyển đổi số 2025 cho toàn bộ cơ quan nhà nước

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 315/KH-UBND ngày 25/11/2025 về triển khai xác định chỉ số chuyển đổi số (DTI) của các cơ quan nhà nước trên địa bàn Thành phố trong năm 2025. Kế hoạch ​​được kỳ vọng giúp Hà Nội đo lường mức độ chuyển đổi số một cách minh bạch, làm căn cứ cải thiện chất lượng phục vụ người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Xem thêm
Củng cố niềm tin số từ hạ tầng chữ ký số quốc gia
18:30, 25/11/2025

Củng cố niềm tin số từ hạ tầng chữ ký số quốc gia

Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) vừa tổ chức Lễ tạo khóa cấp chứng thư chữ ký số gốc cho Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực điện tử quốc gia (Root CA) theo tên Bộ Khoa học và Công nghệ. Đây là bước chuyển đổi hạ tầng kỹ thuật then chốt để đồng bộ với tên gọi mới của cơ quan chủ quản là Bộ Khoa học và Công nghệ sau quá trình sáp nhập.

Xem thêm
Hà Nội chuẩn bị chi hơn 9.000 tỷ đồng cho khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong năm 2026
13:26, 25/11/2025

Hà Nội chuẩn bị chi hơn 9.000 tỷ đồng cho khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trong năm 2026

Đối mặt nhiều vướng mắc trong giải ngân và tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, Hà Nội yêu cầu các đơn vị “không để xảy ra trả vốn” và phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu chậm tiến độ, đồng thời chuẩn bị danh mục nhiệm vụ năm 2026 với tổng mức dự kiến hơn 9.000 tỷ đồng.

Xem thêm
Từ 5G đến AI: Nền tảng cho mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030
13:16, 25/11/2025

Từ 5G đến AI: Nền tảng cho mục tiêu kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc mới của kinh tế số với động lực đến từ 5G, trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây. Tầm nhìn kinh tế số chiếm 30% GDP vào năm 2030, yêu cầu về hạ tầng số thế hệ mới và nguồn nhân lực “lai” giữa công nghệ - kinh doanh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết...

Xem thêm
Bắc Ninh đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 45% GRDP vào năm 2030
18:32, 25/11/2025

Bắc Ninh đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 45% GRDP vào năm 2030

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn vừa ký ban hành Kế hoạch số 144/KH-UBND về phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030, đặt mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, đô thị thông minh và một trong những địa phương dẫn đầu cả nước trong chuyển đổi số.

Xem thêm
Số hóa trong giảng dạy các môn lý luận chính trị tại các trường đại học, cao đẳng phía Nam
18:44, 25/11/2025

Số hóa trong giảng dạy các môn lý luận chính trị tại các trường đại học, cao đẳng phía Nam

Ngày 25/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khai mạc tọa đàm khoa học với chủ đề ''Đổi mới toàn diện chương trình và giáo trình lý luận chính trị trong bối cảnh mới''.

Xem thêm
UBND Phường Hai Bà Trưng phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, thúc đẩy kỹ năng số cho cán bộ
13:28, 25/11/2025

UBND Phường Hai Bà Trưng phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, thúc đẩy kỹ năng số cho cán bộ

Với tinh thần tiên phong trong chuyển đổi số cấp cơ sở, UBND phường Hai Bà Trưng khẳng định việc phát động phong trào “Bình dân học vụ số” chỉ là bước mở đầu cho chiến lược dài hạn nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thành thạo công nghệ.

Xem thêm