Toàn cảnh họp báo.

Tại họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng quý I/2026 chiều 14/4, ông Lê Văn Tuyên, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết tình trạng tội phạm công nghệ cao, lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực ngân hàng tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh thanh toán số phát triển nhanh.

Hệ thống SIMO cảnh báo hơn 3,7 triệu giao dịch đáng ngờ

Chia sẻ về các giải pháp bảo vệ khách hàng, ông Tuyên thông tin ngành ngân hàng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán.

Một trong những giải pháp trọng tâm là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về đảm bảo an ninh, an toàn. NHNN đã nghiên cứu, tham mưu và trình Chính phủ ban hành nhiều nghị định quan trọng liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng và tiền di động. Đồng thời, hệ thống thông tư hướng dẫn cũng được ban hành, bao phủ các lĩnh vực từ tài khoản thanh toán, hoạt động thẻ, trung gian thanh toán đến giám sát hệ thống thanh toán.

Đáng chú ý, các quy định mới đã siết chặt yêu cầu định danh khách hàng trong giao dịch trực tuyến. Theo đó, khách hàng chỉ được thực hiện giao dịch sau khi hoàn tất đối chiếu thông tin giấy tờ tùy thân và dữ liệu sinh trắc học. Việc xác thực sinh trắc học được áp dụng với các giao dịch có giá trị lớn hoặc có yếu tố rủi ro, đồng thời bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi lợi dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Song song với đó, NHNN đẩy mạnh phối hợp với các bộ, ngành để triển khai các giải pháp phòng, chống gian lận. Trong đó có việc thực hiện đối chiếu thông tin giữa tài khoản ngân hàng và thuê bao di động, cũng như rà soát tổng thể tài khoản thanh toán và SIM điện thoại nhằm hạn chế tình trạng sử dụng thông tin giả mạo.

Một công cụ đáng chú ý trong công tác này là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO). Hệ thống cho phép các tổ chức tín dụng và đơn vị trung gian thanh toán chia sẻ thông tin về các tài khoản đáng ngờ, từ đó phát đi cảnh báo kịp thời tới khách hàng.

Theo ông Tuyên, trên cơ sở dữ liệu tập trung của SIMO, các tổ chức có thể chủ động tạm dừng giao dịch hoặc yêu cầu xác thực bổ sung trước khi thực hiện, qua đó góp phần giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tài khoản của người dùng.

Tính đến ngày 12/4/2026, hệ thống SIMO đã ghi nhận hơn 3,7 triệu lượt khách hàng nhận cảnh báo. Trong đó, trên 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị các giao dịch liên quan khoảng 4.170 tỷ đồng.

Gần 155 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học

Bên cạnh các giải pháp phòng, chống gian lận, NHNN cũng tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng, hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, ngân hàng số và các dịch vụ tài chính hiện đại.

Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà, trong 2 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị. Trong đó, giao dịch qua kênh Internet tăng 73,09% về số lượng và 28,11% về giá trị; qua điện thoại di động tăng 34,37% về số lượng và 10,51% về giá trị; giao dịch qua QR Code tăng 20,22% về số lượng và 12,59% về giá trị.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà chủ trì họp báo.

Ở chiều ngược lại, giao dịch qua ATM giảm 6,40% về số lượng nhưng tăng 3,03% về giá trị, cho thấy nhu cầu rút tiền mặt tiếp tục xu hướng giảm, dần được thay thế bởi các phương thức thanh toán điện tử.

Lãnh đạo NHNN cho biết, kết quả này đến từ việc ngành ngân hàng tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và phát triển ngân hàng số, đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.

Song song với đó, NHNN tích cực triển khai các đề án, chương trình, kế hoạch trọng tâm nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn ngành, đồng thời tăng cường giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.

Liên quan đến nền tảng dữ liệu phục vụ chuyển đổi số, ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN), cho biết ngành ngân hàng là một trong những lĩnh vực tiên phong triển khai Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử.

Theo ông Quang, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh điện tử (VNeID) và căn cước công dân gắn chip để làm sạch dữ liệu khách hàng, qua đó định danh chính xác người sử dụng dịch vụ ngân hàng.

Để triển khai nhiệm vụ này, NHNN đã phối hợp với Bộ Công an xây dựng kế hoạch phối hợp từ năm 2023, thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm phục vụ công tác xác minh, đối chiếu thông tin khách hàng.

Kết quả cho thấy công tác làm sạch dữ liệu đạt quy mô lớn. Cơ quan phòng, chống rửa tiền đã làm sạch toàn bộ 154 triệu tài khoản và 36 triệu hồ sơ khách hàng trong hệ thống. Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam đã đối chiếu khoảng 57 triệu lượt hồ sơ, làm sạch gần 44,5 triệu hồ sơ khách hàng.

Tại các tổ chức tín dụng và đơn vị cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, đến đầu tháng 4/2026, gần 155 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID. Trong đó, 153,09 triệu là hồ sơ khách hàng cá nhân và 1,94 triệu là hồ sơ khách hàng tổ chức. Việc đối chiếu, xác thực sinh trắc học không chỉ giúp loại bỏ các tài khoản không chính chủ mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường an toàn cho hệ thống thanh toán.

Thu Hương