Kịch bản lừa đảo tinh vi

Từ tháng 3 đến tháng 5/2025, một doanh nghiệp trong nước đã ký hợp đồng xuất khẩu 21 container hồ tiêu sang Karachi (Pakistan) cho đối tác nước ngoài. Theo các nguồn này, doanh nghiệp đã giao hàng mà không yêu cầu đặt cọc hay sử dụng phương thức thanh toán đảm bảo như thư tín dụng (L/C). Đối tác nước ngoài được cho là đã sử dụng nhiều pháp nhân trung gian nhằm tạo dựng uy tín ban đầu. 

Từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7/2025, 20 container đã cập cảng Karachi. Sau khi hàng cập cảng Karachi, phía nhập khẩu liên tục trì hoãn thanh toán, đồng thời gửi các chứng từ chuyển tiền không hợp lệ để kéo dài thời gian. Bên cạnh đó, họ còn yêu cầu bổ sung nhiều loại giấy tờ không cần thiết, khiến quá trình xử lý bị đình trệ. 

Hệ quả là lô hàng bị lưu tại cảng trong nhiều tháng, phát sinh chi phí lưu container và lưu kho lớn. Trong bối cảnh bị động, doanh nghiệp Việt buộc phải chấp nhận giảm giá khoảng 25% để giải phóng hàng từ yêu cầu của đối tác. Tuy nhiên, sau khi đạt thỏa thuận, đối tác vẫn tiếp tục trì hoãn thanh toán đến cuối năm 2025, nhiều lần gửi chứng từ giả và không thực hiện nghĩa vụ.

Hồ tiêu thu hoạch ở nhà vườn Đăk Lăk (ảnh: Internet)

Dù đã giải phóng được một phần hàng hóa, doanh nghiệp vẫn ghi nhận mức thiệt hại gần 600.000 USD (khoảng 15 tỷ đồng), chủ yếu đến từ chi phí lưu bãi, vận chuyển và việc phải hạ giá bán.

Khuyến nghị từ chuyên gia

Các chuyên gia và cơ quan chức năng nhận định đây là thủ đoạn lừa đảo quen thuộc trong thương mại quốc tế, với kịch bản "câu giờ - phát sinh chi phí - ép giá - chiếm dụng vốn".

Từ vụ việc trên, các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp cần đặc biệt thận trọng trong giao dịch quốc tế. Trước hết, tuyệt đối không giao hàng khi chưa có thanh toán rõ ràng; không tin vào các chứng từ chuyển tiền chưa được ngân hàng xác nhận; đồng thời hạn chế làm việc qua nhiều trung gian thiếu minh bạch.

Bộ Công Thương Việt Nam đưa ra khuyến cáo doanh nghiệp

• Cần thận trọng khi giao dịch với đối tác mới, đặc biệt tại các thị trường có mức độ rủi ro cao
• Sử dụng các phương thức thanh toán an toàn như L/C, yêu cầu đặt cọc
• Xác minh kỹ đối tác thông qua hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài.
• Xây dựng chặt chẽ các điều khoản hợp đồng, đặc biệt là quy định xử lý hàng hóa tại cảng khi phát sinh tranh chấp.

Vụ việc được xem là lời cảnh báo rõ ràng đối với cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu: trong bối cảnh giao dịch xuyên biên giới ngày càng phức tạp, việc thiết lập các biện pháp kiểm soát rủi ro và xác minh thông tin không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc.

Thúy Hằng