Trong bối cảnh thị trường tài sản số tại Việt Nam đang chờ khung pháp lý thí điểm, hàng loạt cảnh báo từ cơ quan công an cùng các sự cố liên tiếp trên những nền tảng chưa được cấp phép như, HanaGold hay Nami đã cho thấy một thực tế đáng lo ngại: rủi ro không chỉ đến từ biến động thị trường mà còn từ chính cấu trúc vận hành thiếu kiểm soát và các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi.

Bẫy đầu tư tiền ảo, Forex: Lợi nhuận “ảo”, hệ lụy thật

Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Lâm Đồng, hoạt động đầu tư tiền mã hóa và giao dịch trên các sàn tiền ảo thời gian gần đây tiềm ẩn nhiều nguy cơ lừa đảo. 

Không ít đối tượng đã lập các sàn giả, đưa ra cam kết lợi nhuận cao bất thường, tổ chức các hội nhóm trên mạng xã hội để tạo lòng tin, thậm chí sử dụng chiêu thức “rút tiền nhỏ, dụ đầu tư lớn” nhằm dẫn dụ nạn nhân rót thêm tiền. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp người dân bị chiếm đoạt số tiền lớn do thiếu thông tin và tâm lý chủ quan.

Đáng chú ý, rủi ro không dừng lại ở việc mất tài sản. Việc tham gia giao dịch trên các nền tảng không được cấp phép còn có thể khiến người dùng vô tình tiếp tay cho các hành vi rửa tiền, từ đó đối mặt với nguy cơ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không chuyển tiền theo các lời mời gọi đầu tư trên mạng, không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng cho người lạ, đồng thời cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của các sàn giao dịch trước khi tham gia.

Song song với tiền mã hóa, một hình thức trục lợi khác đang nổi lên là lợi dụng chính sách khuyến mãi của các sàn Forex quốc tế. Công an tỉnh Nghệ An cho biết một số sàn đưa ra mức thưởng lên tới 20% giá trị nạp ban đầu cho tài khoản mới, từ đó bị các đối tượng lợi dụng. 

Nhiều người nước ngoài đã nhập cảnh vào Việt Nam để thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân của người dân, sử dụng danh tính này để mở tài khoản giao dịch nhằm hưởng ưu đãi.

Sau khi thiết lập tài khoản, các đối tượng thực hiện giao dịch chéo giữa nhiều sàn, lặp lại quy trình nạp – mua – bán nhiều lần trong ngày để tối đa hóa khoản chênh lệch và rút tiền thưởng. Trong khi đó, tại Việt Nam, hoạt động Forex chưa được pháp luật công nhận, còn hành vi thu thập và sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân có thể bị xử lý nghiêm theo quy định.

Sự cố ONUS và hiệu ứng domino

Trong bối cảnh các rủi ro pháp lý và lừa đảo gia tăng, sự cố xảy ra từ ngày 20/3 trên nền tảng tiền mã hóa ONUS càng làm dấy lên lo ngại về tính an toàn của các hệ thống giao dịch. Người dùng không thể đăng nhập, không nhận được mã OTP để khôi phục tài khoản, toàn bộ tài sản số bị “đóng băng” và không thể thực hiện giao dịch hay rút tiền. Sự gián đoạn kéo dài khiến niềm tin vào nền tảng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Hiệu ứng từ ONUS nhanh chóng lan sang HanaGold, đơn vị có liên quan, khi nền tảng này buộc phải tạm dừng cổng nạp/rút theo yêu cầu phối hợp điều tra từ cơ quan chức năng. Đồng thời, HanaGold cũng phát đi cảnh báo về các hội nhóm giả mạo hỗ trợ người dùng rút tiền, thực chất là hình thức lừa đảo mới lợi dụng tâm lý hoang mang.

Không dừng lại ở đó, sàn Nami cũng ghi nhận lượng giao dịch tăng đột biến và phải tạm ngưng tính năng nạp/rút tự động để kiểm soát rủi ro. Chuỗi phản ứng này cho thấy sự liên thông giữa các nền tảng tài sản số và mức độ dễ tổn thương khi hệ thống vận hành thiếu hành lang pháp lý rõ ràng.

Nami thông báo ngưng tính năng nạp/rút tiền tự động.

Đáng chú ý, các sự cố và biến động nói trên diễn ra đúng thời điểm Việt Nam đang tiến gần tới việc thí điểm cấp phép cho các sàn giao dịch tài sản mã hóa. Bộ Tài chính mới đây đã công bố danh sách 5 doanh nghiệp có hồ sơ đầy đủ, hợp lệ đề nghị cấp phép, gồm Công ty CP Tài sản số Việt Nam, Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX), Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX), Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX) và Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX).

Việc sớm thiết lập khuôn khổ pháp lý được kỳ vọng sẽ tạo “hàng rào kỹ thuật” để bảo vệ nhà đầu tư và giảm thiểu các rủi ro hiện hữu. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, khi thị trường vẫn tồn tại nhiều nền tảng chưa được cấp phép, người tham gia vẫn phải đối mặt với “rủi ro kép” từ cả lừa đảo lẫn sự cố hệ thống.

Trong môi trường số nhiều biến động, sự tỉnh táo, hiểu biết và thận trọng của người dùng vẫn là yếu tố then chốt để tự bảo vệ mình trước những lời mời gọi hấp dẫn nhưng tiềm ẩn cạm bẫy.

Thu Hương