Sau những sự kiện lớn được xã hội quan tâm, tội phạm mạng thường bám theo dòng thời sự để dựng kịch bản lừa đảo mới. Với bầu cử, thủ đoạn được ghi nhận là giả mạo cơ quan chức năng yêu cầu người dân “cập nhật thông tin cử tri”, “xác minh hồ sơ”, “bổ sung dữ liệu” hoặc “hoàn tất thủ tục”. Các đối tượng thường gọi điện, nhắn tin, tự xưng là cán bộ, dùng lời lẽ mang tính hành chính để tạo cảm giác đây là yêu cầu chính thức.

Đáng lo là nhiều người dễ mất cảnh giác khi nội dung tiếp cận gắn với quyền lợi công dân hoặc thủ tục liên quan đến cơ quan nhà nước. Từ đó, kẻ gian dẫn dắt nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng, hình ảnh giấy tờ tùy thân, thậm chí cả mã OTP. Chỉ cần có những dữ liệu này, đối tượng có thể từng bước chiếm quyền kiểm soát tài khoản, đánh cắp tiền hoặc tiếp tục khai thác cho các hành vi lừa đảo khác.

Gửi link giả, hứa hỗ trợ, mạo danh người quen để mở rộng bẫy lừa

Một thủ đoạn phổ biến khác là gửi đường link giả với nội dung như “mẫu cập nhật thông tin cử tri”, “xác nhận thông tin”, “đánh giá kết quả bầu cử” hoặc “nhận hỗ trợ sau bầu cử”. Bề ngoài, những đường link này có thể được thiết kế khá giống trang thông tin chính thức, khiến người dùng khó phân biệt nếu không kiểm tra kỹ.

Khi bấm vào, người dân có thể bị dẫn đến biểu mẫu giả yêu cầu điền thông tin cá nhân, thông tin tài khoản hoặc mã xác thực. Nguy hiểm hơn, link lạ còn có thể dẫn tới trang giả mạo ngân hàng hoặc cài mã độc vào thiết bị. Nhiều người cho rằng mình chỉ đang thực hiện một thao tác xác minh thông tin đơn giản, nhưng thực chất đang tự đưa dữ liệu cho kẻ gian.

Bên cạnh đó là chiêu lừa nhận quà, nhận hỗ trợ sau bầu cử. Đối tượng thường thông báo có chương trình tri ân, tặng quà hoặc hỗ trợ, sau đó yêu cầu người dân cung cấp thông tin, đóng phí hoặc chuyển khoản để “xác minh”, “mở hồ sơ”, “nhận quà”. Không ít trường hợp ban đầu chỉ là khoản tiền nhỏ, nhưng sau đó bị dẫn dắt chuyển thêm nhiều lần với các lý do khác nhau.

Khi đã có được dữ liệu hoặc quyền truy cập tài khoản mạng xã hội, các đối tượng tiếp tục giả danh nạn nhân để nhắn tin vay tiền người thân, bạn bè. Đây là chiêu không mới nhưng vẫn hiệu quả vì được thực hiện từ chính tài khoản quen thuộc, khiến người nhận dễ tin là thật.

Không cung cấp thông tin, không bấm link lạ, không chuyển tiền theo yêu cầu qua mạng

Điểm chung của các kịch bản lừa đảo sau bầu cử là đều tạo cảm giác khẩn cấp, yêu cầu người dân thao tác ngay, không có thời gian kiểm tra. Vì vậy, nguyên tắc đầu tiên là không vội tin bất kỳ cuộc gọi, tin nhắn hay tài khoản mạng xã hội nào tự xưng là cơ quan chức năng nếu chưa được xác minh qua kênh chính thức.

Người dân tuyệt đối không cung cấp số căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, hình ảnh giấy tờ tùy thân cho người lạ qua điện thoại, tin nhắn hay đường link không rõ nguồn gốc. Với mọi yêu cầu liên quan đến thủ tục hành chính, nên chủ động kiểm tra lại thông tin qua cổng thông tin chính thức hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan liên quan.

Dưới đây là những cảnh báo thủ đoạn lừa đảo sau ngày hội bầu cử toàn dân:

Cùng với đó, không bấm vào các link lạ có nội dung cập nhật thông tin cử tri, nhận quà, nhận hỗ trợ hay xác minh hồ sơ. Khi cần tra cứu hoặc thực hiện thủ tục, người dân nên tự truy cập website chính thức thay vì làm theo hướng dẫn từ tin nhắn gửi đến.

Một nguyên tắc quan trọng khác là không chuyển tiền cho bất kỳ ai tự xưng là cán bộ yêu cầu “xác minh thông tin”, “sửa sai hồ sơ” hoặc “hoàn tất thủ tục hành chính”. Cơ quan nhà nước không xử lý công việc theo cách yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân qua điện thoại hay mạng xã hội.

Trong bối cảnh các chiêu trò lừa đảo ngày càng bám sát sự kiện thời sự, sự cảnh giác của người dân vẫn là lớp phòng vệ quan trọng nhất. Chỉ cần chậm lại một bước để kiểm tra, không vội cung cấp dữ liệu và không vội chuyển tiền, nhiều vụ lừa đảo hoàn toàn có thể bị chặn ngay từ đầu.

Thu Uyên