Hàng loạt vụ lừa đảo quy mô lớn bị phát hiện

Một trong những vụ việc gây chú ý trong tuần qua là việc lực lượng chức năng tại Hà Nội triệt phá đường dây lừa đảo giả danh cảnh sát Nhật Bản để chiếm đoạt tài sản của người dân. Theo cơ quan điều tra, nhóm đối tượng sử dụng các số điện thoại quốc tế để gọi điện cho nạn nhân tại Việt Nam, tự xưng là cảnh sát hoặc cơ quan tư pháp Nhật Bản và thông báo nạn nhân có liên quan đến các vụ án tài chính hoặc rửa tiền. Sau đó, các đối tượng yêu cầu người bị hại chuyển tiền vào các tài khoản do chúng chỉ định để “phục vụ điều tra”. Bằng kịch bản này, đường dây đã chiếm đoạt khoảng 420.000 USD, tương đương hơn 11 tỷ đồng từ nhiều nạn nhân trước khi bị phát hiện và triệt phá.

4 đối tượng người nước ngoài trong ổ nhóm lừa đảo bị cơ quan Công an bắt giữ.

Không chỉ dừng lại ở những vụ lừa đảo đơn lẻ, nhiều đường dây lừa đảo quy mô rất lớn cũng đã bị bóc gỡ trong thời gian gần đây. Điển hình là chuyên án triệt phá đường dây lừa đảo trực tuyến tại Đồng Nai, hoạt động theo hình thức “làm nhiệm vụ online”. Các đối tượng đăng quảng cáo tuyển cộng tác viên kiếm tiền tại nhà trên mạng xã hội, sau đó dụ nạn nhân tham gia các ứng dụng giả mạo sàn thương mại điện tử. Người tham gia được yêu cầu nạp tiền để thực hiện các nhiệm vụ mua hàng ảo với lời hứa sẽ hoàn tiền kèm hoa hồng cao. Ban đầu, nạn nhân có thể nhận được một khoản tiền nhỏ nhằm tạo lòng tin, nhưng khi nạp tiền với số lượng lớn, hệ thống lập tức khóa tài khoản. Cơ quan điều tra xác định tổng số tiền bị chiếm đoạt trong đường dây này lên tới hơn 2.500 tỷ đồng, với hàng nghìn nạn nhân trên cả nước.

Các đối tượng bị bắt tại chuyên an đường dây lừa đảo trực tuyến tại Đồng Nai, hoạt động theo hình thức “làm nhiệm vụ online”.

Một số tang vật cơ quan chức năng thu giữ của các đối tượng.

Tại khu vực phía Bắc, công an tỉnh Hưng Yên cũng đã triệt phá một đường dây tội phạm công nghệ cao liên quan đến lừa đảo và đánh bạc trực tuyến. Theo cơ quan chức năng, các đối tượng xây dựng hệ thống website và ứng dụng để tổ chức đánh bạc, đồng thời thực hiện các hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Quy mô dòng tiền giao dịch trong hệ thống lên tới gần 1.000 tỷ đồng. Nhóm này tổ chức vận hành nhiều trang web như Xoilactv, ThapcamTV, CakeoTV, Banhkhuc, 8XBET, Hbet, Lu88… để phát tán nội dung vi phạm bản quyền, tổ chức đánh bạc trực tuyến và truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy.

Các đối tượng và vật chứng trong vụ án tại Cơ quan Công an tỉnh Hưng Yên.

Một số chuyên án khác cũng cho thấy sự tồn tại của các trung tâm lừa đảo xuyên biên giới tại khu vực Đông Nam Á, nơi các đối tượng tổ chức hoạt động lừa đảo với quy mô công nghiệp. Nhiều nạn nhân tại Việt Nam bị dụ dỗ sang làm việc trong các cơ sở này với lời hứa “việc nhẹ lương cao”, nhưng sau đó bị ép tham gia các hoạt động lừa đảo nhắm vào chính người dùng Internet tại Việt Nam.

Ngoài các đường dây lớn, một số vụ việc lừa đảo với thủ đoạn khác cũng được phát hiện trong tuần qua. Tại Đắk Lắk, cơ quan chức năng đã khởi tố một đối tượng lợi dụng mê tín dị đoan để lừa đảo “trừ tà bắt quỷ”, chiếm đoạt tiền của nhiều người. Đối tượng này tự nhận có khả năng tâm linh, yêu cầu nạn nhân chuyển tiền để làm lễ giải hạn hoặc trừ tà nhưng thực tế không thực hiện bất kỳ nghi lễ nào. Thậm chí, còn nói đến tiền duyên, kiếp trước là "công chúa", "hoàng tử, đến nay, cần phải nối duyên. Tất cả là trò lừa đảo để chiếm đoạt tiền, tài sản. Những thủ đoạn này tồn tại không phải vì tội phạm "tâm linh" quá tinh vi, mà vì vẫn có người tin vào những điều phi lý.

Cơ quan chức năng tiến hành lấy lời khai của đối tượng.

Trong khi đó, cơ quan chức năng vẫn tiếp tục cảnh báo về tình trạng lừa đảo đặt phòng khách sạn và du lịch trực tuyến. Nhiều website và fanpage giả mạo khách sạn, resort hoặc dịch vụ du lịch đăng quảng cáo giá rẻ để dụ khách chuyển tiền đặt cọc. Sau khi nhận tiền, các đối tượng nhanh chóng xóa tài khoản hoặc chặn liên lạc với nạn nhân.

Thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi

Qua các vụ án được phát hiện, cơ quan chức năng cho biết tội phạm lừa đảo đang xây dựng các kịch bản ngày càng phức tạp và tinh vi. Một trong những thủ đoạn phổ biến hiện nay là mạo danh cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc ngân hàng để yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền.

Ngoài ra, các đối tượng còn khai thác dữ liệu cá nhân bị rò rỉ trên Internet để xây dựng kịch bản lừa đảo có độ tin cậy cao. Chúng có thể biết trước các thông tin như họ tên, số điện thoại, địa chỉ, nghề nghiệp hoặc mối quan hệ của nạn nhân, từ đó khiến người bị hại dễ dàng tin tưởng.

Hiện nay tội phạm mạng tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ deepfake để tạo video hoặc giọng nói giả của người thân, lãnh đạo doanh nghiệp hoặc đối tác. Những cuộc gọi khẩn cấp với hình ảnh và giọng nói giống thật khiến nhiều nạn nhân dễ dàng bị thao túng tâm lý và chuyển tiền mà không kịp kiểm chứng.

Bên cạnh đó, các đường dây lừa đảo thường sử dụng hệ thống tài khoản ngân hàng trung gian, ví điện tử và tiền điện tử để nhanh chóng chuyển và rút tiền, gây khó khăn cho việc truy vết dòng tiền của cơ quan điều tra.

Lừa đảo trực tuyến trở thành mối đe dọa lớn

Các vụ việc xảy ra trong tuần qua cho thấy tội phạm lừa đảo đang chuyển từ các hoạt động nhỏ lẻ sang mô hình tổ chức chuyên nghiệp, hoạt động theo chuỗi và xuyên biên giới. Nhiều đường dây vận hành như một doanh nghiệp với các bộ phận chuyên trách như thu thập dữ liệu nạn nhân, xây dựng kịch bản lừa đảo, thực hiện liên lạc và rửa tiền.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, việc thanh toán và giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến đã tạo ra môi trường thuận lợi cho loại tội phạm này phát triển. Theo các thống kê gần đây, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam đã lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, trở thành một trong những loại tội phạm phổ biến và nguy hiểm nhất trên không gian mạng.

Ngoài ra, cần tăng cường đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực điều tra tội phạm công nghệ cao, đến đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về an toàn thông tin cho người dân. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và nền tảng số cũng cần tăng cường các cơ chế phát hiện giao dịch bất thường, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong việc ngăn chặn các hành vi lừa đảo.

Trong môi trường số, nơi thông tin lan truyền nhanh và ranh giới địa lý gần như bị xóa bỏ, sự cảnh giác của mỗi người dùng Internet vẫn là “tuyến phòng thủ” quan trọng nhất. Việc kiểm chứng thông tin trước khi giao dịch, không cung cấp dữ liệu cá nhân cho các nguồn không rõ ràng và chủ động báo cáo các dấu hiệu lừa đảo sẽ góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn và đáng tin cậy hơn cho cộng đồng.

Thu Uyên (Tổng hợp)