Thời điểm đầu xuân năm mới, khi nhu cầu đi lễ, cầu an, cầu tài lộc của người dân tăng cao, tình trạng lợi dụng yếu tố tâm linh để lừa đảo trên không gian mạng cũng có chiều hướng gia tăng. 

Theo Bộ Công an, các đối tượng xấu đã đánh vào tâm lý mong muốn một năm mới bình an, thuận lợi để tổ chức hoạt động xem bói, giải hạn online, qua đó chiếm đoạt tài sản, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng ghi nhận hàng loạt hội, nhóm xem bói trực tuyến được lập trên Facebook, Zalo, TikTok với số lượng thành viên tham gia lên tới hàng nghìn người. 

Các đối tượng thường sử dụng tài khoản ảo, tự xưng là “thầy bói”, “cô đồng”, “chuyên gia phong thủy”, “xem căn duyên, tiền kiếp”… nhằm tạo lòng tin. Một số trường hợp còn sử dụng hình ảnh đền, phủ, cơ sở tín ngưỡng để tăng mức độ tin cậy, khiến người dân nhầm tưởng là hoạt động tâm linh có thật.

Thủ đoạn phổ biến là mời chào xem miễn phí hoặc thu phí rất thấp để thu hút người quan tâm. Sau khi tạo được sự tin tưởng ban đầu, các đối tượng đưa ra những thông tin chung chung, dễ áp vào nhiều hoàn cảnh khác nhau, chủ yếu xoay quanh tình duyên, công việc, gia đình, sức khỏe – những vấn đề mà nhiều người quan tâm trong dịp đầu năm. 

Tiếp đó, các đối tượng yêu cầu chuyển tiền để "giải hạn", "cắt duyên âm", "làm lễ cầu tài lộc", "hóa giải vận xui"… với số tiền từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục triệu đồng. Nhiều người do nhẹ dạ, cả tin hoặc lo sợ trước những lời đe dọa về "tai họa", "đại nạn" nên đã chuyển tiền nhiều lần và bị chiếm đoạt tài sản.

Đáng chú ý, qua rà soát trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, cơ quan chức năng phát hiện tình trạng một số công dân thường xuyên tìm kiếm, tham gia các hội, nhóm và làm theo hướng dẫn của các đối tượng để “xem bói online”. Hành vi lừa đảo dưới hình thức này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn tác động tiêu cực đến đời sống tinh thần, làm sai lệch nhận thức về tín ngưỡng, tâm linh, ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự.

Thực tế cho thấy, các đối tượng lừa đảo thường hoạt động theo nhóm, có sự phân công vai trò cụ thể: người tạo lập, quản lý fanpage; người trực tiếp “xem bói”, nhắn tin; người hướng dẫn chuyển tiền; thậm chí có cả bộ phận chuyên chỉnh sửa hình ảnh, dựng video để tăng tính “huyền bí”. 

Sau khi chiếm đoạt được tiền, các tài khoản này nhanh chóng xóa dấu vết, đổi tên hoặc chuyển sang nền tảng khác để tiếp tục hoạt động, gây khó khăn cho công tác điều tra, xử lý.

Vì vậy, Bộ Công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các hoạt động xem bói, giải hạn trên mạng xã hội;. Người dân cần thận trọng khi tham gia các hội, nhóm trên không gian mạng; tuyệt đối không chuyển tiền cho các tài khoản cá nhân khi chưa xác minh rõ danh tính, lai lịch. Trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào, cần tìm hiểu kỹ thông tin, kiểm tra độ xác thực của tài khoản, đồng thời trao đổi với người thân để có thêm ý kiến khách quan.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn lừa đảo, người dân cần kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng để được hướng dẫn xử lý theo quy định của pháp luật. Việc chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức và cảnh giác sẽ góp phần hạn chế các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, bảo đảm an toàn tài sản và giữ gìn môi trường mạng lành mạnh.

Dưới góc độ pháp lý, hành vi sử dụng mạng xã hội để cung cấp thông tin sai sự thật, mạo danh tổ chức tôn giáo nhằm trục lợi là hành vi vi phạm pháp luật. Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người nào dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với mức hình phạt căn cứ vào giá trị tài sản chiếm đoạt và các tình tiết liên quan.

Ngoài ra, việc cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, giả mạo trên không gian mạng còn có thể bị xử phạt theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ (đã được sửa đổi, bổ sung). Các hành vi giả mạo trang thông tin điện tử của tổ chức, cá nhân; đăng tải thông tin sai sự thật gây nhầm lẫn nhằm trục lợi đều thuộc diện bị xử lý theo quy định.

Đối với hoạt động tín ngưỡng, Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo 2016 quy định rõ việc tổ chức hoạt động phải tuân thủ pháp luật, không được lợi dụng để trục lợi. Việc mạo danh cơ sở tôn giáo, thu tiền “công đức” trái quy định, tổ chức “giải hạn online” không minh bạch là hành vi cần được kiểm tra, xử lý nghiêm.

Thu Hương - Lệ Thanh