Bóc trần “bẫy tiền mã hóa” từ vụ ONUS: Hơn 140 người bị triệu tập, khởi tố loạt tội danh

Triệu tập hơn 140 đối tượng, làm rõ thủ đoạn thao túng tiền mã hóa

Trong các ngày 20 - 21/3/2026, nhiều tổ công tác tại các địa phương đã đồng loạt triển khai khám xét, triệu tập làm việc với hơn 140 đối tượng liên quan để đấu tranh làm rõ hành vi vi phạm quy định về “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”.

Cơ quan điều tra đã thu giữ nhiều máy tính, điện thoại, chứng cứ điện tử, tài liệu và tài sản có liên quan; đồng thời kịp thời ngăn chặn việc tiêu hủy chứng cứ, tẩu tán tài sản, qua đó hạn chế nguy cơ gây thiệt hại lớn hơn cho các bị hại.

Ngày 23/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự về các tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền”, xảy ra tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố.

Các đối tượng từ trái qua: Thảo, Chiến, Nhân.

Theo kết quả điều tra ban đầu, từ năm 2018 đến nay, Vương Lê Vĩnh Nhân cùng Trần Quang Chiến, Ngô Thị Thảo và một số đối tượng liên quan đã tham gia xây dựng, phát hành và phân phối các đồng tiền mã hóa như VNDC, ONUS, HNG… thông qua hệ thống giao dịch.

Cơ quan điều tra cho rằng, các đối tượng đã sử dụng thủ đoạn đưa thông tin quảng cáo không đúng sự thật, tạo lập các giao dịch nhằm hình thành cung – cầu giả, qua đó thao túng giá và lôi kéo nhà đầu tư tham gia.

Ngày 24/3/2026, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với nhiều đối tượng về tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” theo Điều 290 Bộ luật Hình sự; đồng thời khởi tố thêm một bị can về tội “Rửa tiền” theo Điều 324 Bộ luật Hình sự. Các quyết định tố tụng đã được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn. Hiện vụ án đang được tiếp tục điều tra, mở rộng.

Cảnh báo lừa đảo lợi dụng sự cố, người dùng cần bảo vệ tài sản

Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần hết sức cảnh giác trước các lời mời gọi đầu tư trên không gian mạng, đặc biệt là những dự án tự xưng “tiền ảo”, “tiền mã hóa”, “hệ sinh thái công nghệ” với cam kết lợi nhuận cao bất thường.

Theo cơ quan chức năng, thủ đoạn phổ biến là tạo lập đồng tiền ảo, xây dựng mạng lưới trung gian để lôi kéo người tham gia các gói đầu tư, huy động vốn, đồng thời quảng bá mức hoa hồng cao theo mô hình đa cấp trái phép.

Đáng chú ý, trong bối cảnh vụ án đang được điều tra, cơ quan công an cũng cảnh báo về việc các đối tượng lợi dụng thông tin sự cố để thực hiện các hành vi lừa đảo mới như “rút tiền hộ”, “khôi phục tài khoản”, yêu cầu cung cấp thông tin đăng nhập hoặc mã OTP nhằm chiếm đoạt tài sản.

Người dân được khuyến nghị không cung cấp thông tin cá nhân, không thực hiện giao dịch theo hướng dẫn từ các nguồn không chính thức và cần kịp thời trình báo cơ quan công an khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Ở góc độ pháp lý, vụ án cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến trách nhiệm của các nền tảng tài sản số trong việc bảo đảm quyền lợi người dùng, đặc biệt trong bối cảnh phát sinh sự cố và gián đoạn hệ thống.

Trao đổi với phóng viên, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch SBLAW cho biết, về nguyên tắc, trách nhiệm trước hết thuộc về chủ thể trực tiếp cung cấp dịch vụ cho người dùng, tức là công ty sở hữu và/hoặc đơn vị vận hành nền tảng, căn cứ theo các điều khoản dịch vụ đã được thiết lập với khách hàng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định nghĩa vụ của nền tảng trong việc bảo đảm khả năng truy cập, quản lý và kiểm soát tài sản của người dùng.

Trong thực tế, nhiều nền tảng tài sản số vận hành theo mô hình có sự tham gia của nhiều bên như đơn vị phát triển công nghệ, đối tác thanh toán, đơn vị lưu ký hoặc cung cấp hạ tầng. Tuy nhiên, theo luật sư, việc phân chia trách nhiệm nội bộ giữa các bên này không làm thay đổi nghĩa vụ chính của nền tảng đối với người dùng - là bên trực tiếp thiết lập quan hệ dịch vụ và chịu trách nhiệm giải trình khi xảy ra sự cố.

Từ góc độ bảo vệ quyền lợi, luật sư khuyến nghị người dùng cần chủ động lưu giữ đầy đủ các chứng cứ liên quan như lịch sử giao dịch, số dư tài khoản, thông báo từ nền tảng và các trao đổi điện tử. Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện khiếu nại, yêu cầu giải trình hoặc bảo vệ quyền lợi trong trường hợp phát sinh tranh chấp.

Người dân cần cảnh giác với các thông tin chưa kiểm chứng, đặc biệt là các lời mời gọi “hỗ trợ lấy lại tiền” hoặc yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, vì đây thường là các hình thức lừa đảo lợi dụng tâm lý hoang mang của nhà đầu tư.

Ngoài ra, việc trang bị kiến thức cơ bản về bảo mật, xác thực hai lớp và quản lý tài sản cá nhân cũng là yếu tố quan trọng giúp hạn chế rủi ro. Có thể thấy, trong lĩnh vực tài sản số, yếu tố quan trọng nhất không chỉ là lợi nhuận mà còn là quản trị rủi ro và bảo vệ tài sản, và người dùng cần tiếp cận một cách tỉnh táo, có chọn lọc.

Thu Hương