Tin giả được "đóng gói" để đánh trúng tâm lý đám đông

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội liên tục xuất hiện các bài viết lan truyền thông tin sai sự thật. Phân tích cho thấy, tin giả kiểu này thường được dựng theo một kịch bản quen thuộc: lựa chọn bối cảnh nhạy cảm, gắn với lực lượng chức năng, an ninh trật tự hoặc các tình huống kiểm tra hành chính - những yếu tố dễ kích thích sự tò mò và thu hút sự chú ý của người đọc.

Tiếp đó, các đối tượng lợi dụng hoặc cắt ghép hình ảnh Công an đang làm nhiệm vụ từ những nguồn không liên quan, đặt vào câu chuyện bịa đặt để tạo cảm giác “có thật”. Với nhiều người dùng mạng xã hội, hình ảnh mang tính biểu tượng này đủ để làm giảm cảnh giác, dẫn đến việc tin và chia sẻ mà không kiểm chứng.

Ảnh chụp màn hình một bài đăng tin giả với tiêu đề giật gân, sử dụng địa danh tại Hồng Ngự (Đồng Tháp) để câu tương tác, gây nhiễu loạn thông tin trên mạng xã hội (bài đăng đã gỡ bỏ).

Nội dung bài viết được xây dựng theo lối kể chuyện giật gân: mở đầu là tình huống bất ngờ, cao trào là chi tiết “phát hiện tiền”, “nghi vấn vi phạm”, xen kẽ là các đoạn mô tả mang tính suy diễn. Phần kết thường rất hời hợt, thậm chí phi lý, nhưng là giữ người đọc ở lại càng lâu càng tốt để tăng tương tác.

Đằng sau những bài viết này là mục tiêu rõ ràng: câu like, câu share, tạo lưu lượng ảo. Khi tài khoản đạt độ tương tác cao, chúng có thể được dùng để bán hàng, quảng cáo trá hình, dẫn dụ người dùng truy cập các đường link không an toàn, hoặc tiếp tục trở thành “máy phát” tin giả ở những vụ việc khác, địa phương khác.

Hệ lụy âm thầm nhưng nguy hiểm đối với xã hội và người dân

Tin giả không chỉ dừng lại ở việc gây nhiễu thông tin. Việc gán ghép lực lượng Công an vào các câu chuyện bịa đặt có thể làm méo mó nhận thức của người dân, ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh của cơ quan thực thi pháp luật.

Nguy hiểm hơn, khi những nội dung giật gân xuất hiện dày đặc, một bộ phận người dùng dần hình thành tâm lý “nhờn tin”. Họ có xu hướng coi mọi thông tin cảnh báo đều là câu view, dẫn đến sự thờ ơ trước những cảnh báo an ninh thật sự. Đây chính là kẽ hở để các hành vi lừa đảo, tội phạm công nghệ cao lợi dụng.

Về lâu dài, tin giả góp phần tạo ra một môi trường thông tin hỗn loạn, nơi sự thật bị che lấp bởi những câu chuyện giật gân, còn niềm tin xã hội bị bào mòn từng chút một.

Từ vụ việc trên, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng. Người dùng tuyệt đối không chia sẻ các bài viết có tiêu đề giật gân, nội dung thiếu căn cứ, không dẫn nguồn chính thống, đặc biệt là các thông tin liên quan đến lực lượng chức năng và an ninh trật tự.

Chế tài xử lý, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo có thể bị xử phạt hành chính từ 5.000.000đ đến 10.000.000đ theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm.

Việc kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ cần trở thành thói quen, thông qua các kênh chính thống, cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước, báo chí được cấp phép. Đồng thời, mỗi người cần nhận thức rõ rằng hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, mỗi lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng đều có thể tiếp tay cho tin giả lan rộng. Việc sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, có trách nhiệm không chỉ bảo vệ chính mình, mà còn góp phần giữ gìn sự lành mạnh của môi trường thông tin và trật tự xã hội.

Thu Uyên