Cú điện thoại bất ngờ giữa mùa nhập học

Đầu tháng 9, chị Nguyễn Thị Hồng An, Hiệu trưởng Trường THCS Hiệp Phú (TP. Thủ Đức, TP.HCM), bất ngờ nhận phản ánh từ một số phụ huynh về việc có người gọi điện xưng là cán bộ nhà trường, yêu cầu nộp gấp các khoản phí nhập học. Người gọi thậm chí còn dọa: nếu không chuyển tiền ngay, con em sẽ bị cấm thi hoặc kỷ luật.

Không chỉ dừng ở bậc trung học, tại một số trường đại học, sinh viên cũng nhận được những tin nhắn “thông báo nợ học phí” hoặc yêu cầu đăng nhập vào đường link lạ để “cập nhật thông tin sinh viên”. Với tâm lý lo sợ ảnh hưởng đến việc học, nhiều phụ huynh và sinh viên dễ dàng tin theo, đứng trước nguy cơ bị chiếm đoạt thông tin cá nhân hoặc mất tiền oan.

“Chiêu trò của các đối tượng ngày càng tinh vi, thường nhắm vào thời điểm nhạy cảm như mùa nhập học. Chúng đánh vào tâm lý nóng vội, sợ con em bị ảnh hưởng quyền lợi của phụ huynh để đưa ra những yêu cầu vô lý nhưng lại rất thuyết phục”, bà Hồng An chia sẻ.

Nhận thấy thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao ngày càng biến tướng, một số cơ sở giáo dục đã chủ động triển khai chương trình tuyên truyền phòng chống tội phạm mạng ngay trong tuần lễ đầu tiên của năm học.

Tại Trường THCS Hiệp Phú, học sinh được hướng dẫn cách nhận diện tài khoản giả mạo, cách kiểm chứng thông tin qua trang web hoặc số điện thoại chính thức của nhà trường. Nhà trường cũng nhấn mạnh: “Mọi khoản thu học phí, lệ phí chỉ được thông báo công khai bằng văn bản hoặc trên cổng thông tin điện tử chính thức, tuyệt đối không qua tin nhắn cá nhân hay cuộc gọi không xác thực”.

Nhiều trường đại học ở TP.HCM cũng đã đưa chuyên đề “Phòng chống lừa đảo trên không gian mạng” vào hoạt động sinh hoạt công dân đầu khóa. Những buổi chia sẻ này trở thành lớp “áo giáp” quan trọng, giúp tân sinh viên – vốn còn bỡ ngỡ nơi thành phố – có kỹ năng tự vệ trước các cú điện thoại hoặc tin nhắn bất thường.

Trường hợp của nữ sinh P.T.M.T (quê Gia Lai) là minh chứng rõ nét. Trong quá trình nhập học, T. nhận được cuộc gọi từ một số lạ, tự xưng là cán bộ phường, yêu cầu cung cấp mã OTP để “cập nhật thông tin VNeID”. Nhờ được trang bị kiến thức cảnh giác từ nhà trường, T. đã lập tức báo cho giảng viên chủ nhiệm và không rơi vào bẫy lừa đảo.

Mánh khoé biến tướng tinh vi theo thời sự

Theo cơ quan công an, điểm đáng chú ý là kẻ gian thường “ăn theo” các sự kiện thời sự nóng. Dịp Quốc khánh 2/9 vừa qua, chúng tung tin giả về việc “Chính phủ tặng 100.000 đồng qua tài khoản ngân hàng”, dụ người dân nhập thông tin cá nhân vào đường link giả. Đến mùa nhập học, chiêu trò lại chuyển hướng thành giả danh cán bộ nhà trường, công an khu vực, hoặc đơn vị quản lý học sinh để đe dọa, yêu cầu nộp tiền.

Một số đối tượng còn lập fanpage, website có giao diện giống hệt trang chính thức của các trường đại học, rồi đăng tải thông tin tuyển sinh, học bổng để thu hút sinh viên. Khi có người quan tâm, chúng nhanh chóng “móc nối” và đưa ra yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc phí xử lý hồ sơ.

Để ngăn chặn tình trạng này, các chuyên gia cho rằng các cơ sở giáo dục cần đẩy mạnh minh bạch thông tin. Mọi thông báo về học phí, lệ phí hay thủ tục hành chính phải được công bố công khai trên website chính thức, kèm số điện thoại đường dây nóng để phụ huynh và sinh viên tiện đối chiếu.

Ngoài ra, cần tăng cường phối hợp với lực lượng công an địa phương trong việc tuyên truyền, tổ chức các buổi tập huấn kỹ năng nhận diện lừa đảo cho học sinh, sinh viên. Việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi người học mà còn góp phần ngăn chặn, triệt phá các đường dây lừa đảo công nghệ cao.

Thực tế cho thấy, biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh vẫn nằm ở ý thức cảnh giác và khả năng nhận diện của mỗi người. Chỉ cần một phút thiếu kiểm chứng, hậu quả có thể là mất trắng hàng chục triệu đồng, thậm chí rò rỉ thông tin cá nhân quan trọng.

Mùa nhập học là khoảng thời gian đáng nhớ của hàng vạn sinh viên và gia đình. Thế nhưng, đây cũng là lúc các đối tượng lừa đảo hoạt động mạnh nhất, tận dụng tâm lý nôn nóng, thiếu cảnh giác của người dân.

Những cú điện thoại giả danh, những đường link mập mờ hay những thông báo học phí “ngoài luồng” đều có thể là cái bẫy tinh vi. Để không trở thành nạn nhân, mỗi phụ huynh và sinh viên cần trang bị kiến thức, luôn kiểm chứng thông tin và chỉ tin tưởng vào những kênh chính thức.

Chỉ khi cộng đồng cùng nâng cao cảnh giác, kết hợp với sự vào cuộc mạnh mẽ của nhà trường và lực lượng chức năng, những mánh lừa “ăn theo” sự kiện mới bị đẩy lùi, trả lại sự bình yên và niềm vui trọn vẹn cho mùa tựu trường.

PV