Hình ảnh gắn logo của các tổ chức uy tín và đặt những cái tên hấp dẫn nhưng thực chất do kẻ gian tạo và phát tán trên mạng xã hội nhằm mục đích lừa đảo.

Trong những ngày gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều các fanpage giả mạo các tổ chức văn hóa, hiệp hội hoặc tổ chức sự kiện tên tuổi để trục lợi. Một trong những vụ việc nổi bật là fanpage giả danh Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, sử dụng logo, tên gọi giống hệt, hình ảnh hoạt động sao chép từ các trang chính thức để tạo dựng vẻ uy tín. Từ đó fanpage giả dễ dàng thu hút người theo dõi, quảng bá sự kiện, kêu gọi đóng góp, bán hàng hoặc thu thập thông tin cá nhân người dùng.

Các đối tượng thường chọn sử dụng chiêu mượn danh tiếng các tổ chức trong lĩnh vực văn hóa - vốn được nhiều người quan tâm - để dựng lên các “sự kiện, cuộc thi” với tên gọi gần giống, logo và hình ảnh giống thật. Họ tạo dựng lượng tương tác lớn, đăng bài đều đặn, đặt tên trang gần giống với các tổ chức có thực, hy vọng người dùng tin tưởng mà không kiểm tra kỹ. Khi đã có lượng người theo dõi đủ, họ có thể kêu gọi đóng góp từ thiện, tổ chức sự kiện trả phí, bán sản phẩm quảng cáo trá hình hoặc dùng trò thu thập dữ liệu cá nhân để sử dụng cho mục đích khác, đôi khi là lừa đảo tài chính.

Người dùng mạng xã hội tại Việt Nam có tâm lý tin tưởng vào hình thức bên ngoài - trang có lượt tương tác cao, tên trang giống tổ chức thật hoặc có logo đặc trưng - và ít khi kiểm tra tên miền, địa chỉ hay xác minh danh sách thành viên hoặc sự kiện thông qua nguồn chính thức. Trong khi đó, các nền tảng mạng xã hội hiện nay vẫn còn “lỏng lẻo” ở khâu xác thực danh tính, kiểm duyệt trang giả, trong khi chế tài pháp luật đã có nhưng chưa đủ mạnh và xử lý chưa kịp thời, đặc biệt với những trang giả mạo hoạt động xuyên biên giới.

Cơ quan quản lý và các tổ chức văn hóa được khuyến nghị phải nhanh chóng công bố các kênh thông tin chính thức, xác nhận các trang, hội nhóm thực sự do mình quản lý, đồng thời cảnh báo khi phát hiện trang giả mạo. Nền tảng mạng xã hội cần tăng cường chức năng kiểm chứng fanpage, xác thực danh tính người lập fanpage, sử dụng công nghệ để phát hiện và gỡ bỏ nhanh các trang giả mạo. Người dân cũng cần nâng cao kỹ năng số: khi tương tác với sự kiện văn hóa, cuộc thi hay đơn vị được quảng bá trên mạng xã hội, trước tiên nên đối chiếu với website chính thức, tên miền, liên hệ trực tiếp với số điện thoại hoặc địa chỉ được xác thực.

Thực tế cho thấy giả mạo tổ chức sự kiện văn hóa không chỉ gây thiệt hại về vật chất cho người tham gia mà còn làm giảm uy tín của các tổ chức chân chính, làm nhiễu loạn niềm tin số của xã hội. Nếu không có sự chung tay từ người dân, cơ quan chức năng và cả nền tảng công nghệ để phòng ngừa, nguy cơ bị lừa đảo từ những bẫy mượn danh tổ chức uy tín sẽ ngày càng gia tăng.

Thanh Huyền