 |
| Công nghệ bị lợi dụng, AI biến thành “vũ khí lừa đảo” |
Thực tế cho thấy các video giả mạo thường giả danh người nổi tiếng, lãnh đạo hoặc cá nhân có uy tín, sử dụng giọng nói và hình ảnh được mô phỏng bằng AI, gắn với các sự kiện nóng để tăng độ tin cậy. Video có thể được trình bày như bản tin thời sự, chương trình phân tích, hoặc kể chuyện đời thường - làm người xem dễ bị đánh lừa nếu không kiểm tra kỹ các dấu hiệu bất thường.
Tâm lý con người cũng là điểm yếu dễ bị khai thác. Khi một video trùng khớp với suy nghĩ hoặc niềm tin sẵn có, người xem dễ dàng tiếp nhận mà không nghi ngờ. Cũng có khi nội dung được thiết kế để khơi gợi sự tò mò, phẫn nộ hoặc sợ hãi, khiến người xem chia sẻ ngay lập tức mà không kiểm chứng. Việc mượn hình ảnh của người có uy tín, người nổi tiếng càng làm tăng tính thuyết phục giả tạo.
Một số dấu hiệu nhận biết loại video AI giả như: chuyển động cử chỉ không đồng đều, môi miệng khớp lời nói không chính xác, âm thanh đều đều hoặc mang giọng “máy”, thiếu cảm xúc, chất lượng hình ảnh hoặc khung cảnh có lỗi nhỏ như mờ viền, ánh sáng hoặc bóng đổ sai lệch với thực tế. Việc kiểm tra logo, tiêu đề, phông chữ và so sánh với các sản phẩm từ kênh thông tin chính thống cũng rất cần thiết.
Cơ quan chức năng khuyến cáo khi gặp thông tin gây sốc hoặc nghi vấn trên mạng xã hội thì người dân nên tạm dừng chia sẻ ngay, kiểm tra nguồn phát hành, đối chiếu với các trang tin, tài khoản chính thống. Các công cụ tìm ảnh/video ngược (reverse image/video search) có thể giúp xác minh nguồn gốc. Nếu phát hiện nội dung sai lệch, hãy sử dụng tính năng báo cáo vi phạm trên nền tảng mạng xã hội để ngăn chặn video giả được lan truyền rộng.
Về mặt pháp lý, việc cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật có thể bị xử phạt hành chính từ 5 đến 10 triệu đồng theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP và Nghị định 14/2022/NĐ-CP. Nếu hậu quả nghiêm trọng, vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Thanh Huyền
Bình luận