Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Thời gian qua, tại nhiều địa phương đã xuất hiện tình trạng tội phạm dán đè mã QR giả lên mã QR thanh toán tại cửa hàng, siêu thị hoặc quán ăn. Khi khách hàng quét, thay vì chuyển tiền cho chủ cửa hàng, tiền lại chảy vào tài khoản của kẻ gian. Một số trường hợp khác, mã QR giả được phát tán qua Zalo, Facebook hoặc email, dẫn người dùng tới các trang web yêu cầu nhập thông tin cá nhân, số tài khoản, mã OTP… nhằm chiếm đoạt quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.

Ngoài ra, nhiều mã QR chứa liên kết tới các trang web quảng cáo cờ bạc, mại dâm, hoặc cài cắm mã độc âm thầm vào thiết bị, đánh cắp dữ liệu quan trọng. Thủ đoạn ngày càng tinh vi khiến nạn nhân khó phân biệt đâu là mã QR an toàn, đâu là bẫy lừa đảo.

Theo cơ quan công an, thủ đoạn phổ biến hiện nay bao gồm:

• Dán mã QR giả tại nơi công cộng, chồng lên mã QR thật của cửa hàng.

• Gửi mã QR qua tin nhắn, email, mạng xã hội giả danh ngân hàng, cơ quan chức năng để dẫn dụ người dân cung cấp thông tin nhạy cảm.

• In mã QR trên sản phẩm, vé số hoặc tờ rơi chứa liên kết độc hại.

• Chèn bước trung gian: QR dẫn người dùng qua một trang giả mạo để thu thập dữ liệu, sau đó mới chuyển hướng tới trang thật, khiến nạn nhân khó phát hiện.

Hậu quả của các vụ việc này rất nghiêm trọng. Chỉ cần vài thao tác bất cẩn, người dùng có thể mất toàn bộ số tiền trong tài khoản, bị rò rỉ dữ liệu cá nhân, hoặc thiết bị nhiễm mã độc nguy hiểm.

Các chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo:

• Chỉ quét mã QR tại địa điểm tin cậy, có xác nhận chính chủ.

• Kiểm tra kỹ đường dẫn sau khi quét, ưu tiên những trang có giao thức bảo mật “https://”.

• Sử dụng ứng dụng quét QR uy tín, có tính năng cảnh báo liên kết nguy hiểm.

• Không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, OTP khi chưa xác minh rõ nguồn gốc.

• Bật xác thực hai lớp cho tài khoản ngân hàng và ví điện tử.

• Nếu nghi ngờ bị lừa đảo, cần báo ngay cho cơ quan công an hoặc ngân hàng để kịp thời xử lý.

Các cơ quan chức năng nhấn mạnh, việc quét mã QR là một thói quen tiện ích của xã hội số, song người dân không nên vì sự tiện lợi mà mất cảnh giác. Mỗi người cần chủ động trang bị kiến thức bảo mật, thận trọng trước khi quét để tự bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của mình.

An Lâm