Ảnh minh họa. South China Morning Post

Mạo danh đại lý châu Âu để lừa doanh nghiệp

Theo South China Morning Post (SCMP), vụ việc xảy ra tại thành phố Thâm Quyến (tỉnh Quảng Đông), trung tâm công nghiệp điện tử lớn nhất Trung Quốc. Cảnh sát mất 4 tháng điều tra để lần ra nguồn gốc của chip giả, truy quét và bắt giữ các đối tượng liên quan.

Nhóm tội phạm thu mua linh kiện bị loại trong quá trình kiểm định, sau đó “phục hồi” và bán lại như hàng cao cấp. Nhãn gốc của chip bị xóa bằng laser, rồi khắc lại mã sản phẩm và logo của các hãng lớn, biến linh kiện rẻ tiền thành sản phẩm “cao cấp nhập khẩu”. Những lô hàng này được bán ra thị trường như hàng đặt riêng, với mức giá cao gấp nhiều lần so với giá trị thực.

Để qua mặt khách hàng, các thành viên phụ trách bán hàng tự giới thiệu là đại lý châu Âu, trong khi toàn bộ giao dịch diễn ra ngay tại Trung Quốc. Khách hàng chủ yếu là các doanh nghiệp sản xuất điện tử, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô và công nghiệp tự động hóa.

Theo SCMP, chất lượng các linh kiện giả mạo này “đáng ngờ và tiềm ẩn nguy cơ cao”.

Đường dây này vận hành qua nhiều công ty bình phong, đóng vai trò “nhà sản xuất đặt hàng theo yêu cầu” – tạo cảm giác chuyên nghiệp, khiến khách hàng tin rằng họ đang mua chip chính hãng được sản xuất riêng cho dự án của mình.

Chip giả gây rủi ro tiềm ẩn khó phát hiện

Các loại chip bị làm giả bao gồm sản phẩm bán dẫn MOSFET, bộ vi điều khiển, mạch điều khiển nguồn và khuếch đại thuật toán của Infineon và Texas Instruments - những linh kiện phổ biến trong card đồ hoạ, bo mạch chủ, bộ nguồn hay các thiết bị điện tử dân dụng.

Các chip này có vai trò điều tiết điện áp và ngăn ngừa quá nhiệt, trực tiếp ảnh hưởng đến độ ổn định của thiết bị.

Điểm nguy hiểm là sự cố không xuất hiện ngay: thiết bị dùng chip giả vẫn hoạt động bình thường cho đến khi gặp điều kiện tải cao hoặc nhiệt độ khắc nghiệt. Khi đó, lỗi nhỏ trong vi mạch có thể gây khởi động lại đột ngột, tắt nguồn hoặc phát ra tiếng rít tần số cao (“coil whine”) - dấu hiệu điển hình của phần cứng kém chất lượng.

Nhiều vụ việc kinh doanh chip giả đã bị phát hiện

Theo SCMP, ít nhất một nghi phạm đã bị bắt và khởi tố hình sự, đánh dấu vụ án lớn đầu tiên về buôn bán chip giả tại Trung Quốc.

Trước đó, tháng 3/2023, cảnh sát Trung Quốc từng tịch thu hơn 40.000 card đồ họa giả mạo sử dụng chip Nvidia, được bán trên các sàn thương mại điện tử dưới các thương hiệu ít tên tuổi như 51RISC, Corn và MLLSE.

Nhiều sản phẩm là GPU đã qua khai thác tiền ảo, được “tân trang” và bán lại như hàng mới. Nvidia đã phủ nhận mọi liên hệ với các thương hiệu này.

Căng thẳng thương mại làm gia tăng rủi ro

Giới quan sát cho rằng vụ việc phản ánh mặt trái của căng thẳng thương mại Mỹ - Trung. Khi các lệnh hạn chế xuất khẩu linh kiện công nghệ cao của Washington vẫn còn hiệu lực, doanh nghiệp Trung Quốc gặp khó trong việc tiếp cận chip chính hãng, buộc một số công ty phải chuyển sang nguồn cung không chính thống.

Tháng 9/2025, Bộ Thương mại Trung Quốc mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với các nhà cung cấp vi mạch tương tự của Mỹ, cáo buộc họ thao túng giá để loại bỏ đối thủ nội địa.

Trước đó, tháng 8/2025, CNews đưa tin, Texas Instruments đã tăng giá 60.000 dòng sản phẩm tại thị trường Trung Quốc, được cho là một phần trong cuộc chiến giá giữa các nhà sản xuất chip Mỹ.

Không chỉ ở Trung Quốc, vấn nạn linh kiện bán dẫn giả mạo đang lan rộng khắp toàn cầu.

Năm 2023, CNews từng phát hiện trên một số sàn thương mại Nga nhiều ổ SSD “Xiaomi” và “HP” dung lượng ảo tới 32 TB, được bán với giá cực rẻ.

Cùng năm, người dùng Mỹ phản ánh trên Reddit về trường hợp bộ xử lý Intel Core i7 bị khắc lại nhãn thành Core i9-13900K, bán trên nền tảng Amazon.

Những vụ việc này cho thấy chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu đang đối mặt với rủi ro ngày càng lớn từ linh kiện giả, đặc biệt khi công nghệ Trí tuệ Nhân tạo phát triển mạnh mẽ và cạnh tranh thương mại gia tăng.

An Lâm (Theo CNews.ru, South China Morning Post)