Các biện pháp này nhằm mục đích phát hiện các chip AI bị chuyển hướng đến các điểm nằm trong danh sách hạn chế xuất khẩu của Mỹ và chỉ áp dụng cho một số lô hàng đang được điều tra, theo nguồn tin.

Nếu thông tin trên là sự thật thì có thể thấy, Mỹ đang nỗ lực không ngừng trong việc thực thi các hạn chế xuất khẩu chip đối với Trung Quốc, ngay cả khi chính quyền  của Tổng thống Trump đang tìm cách nới lỏng một số hạn chế đối với việc Trung Quốc tiếp cận các chất bán dẫn tiên tiến của Mỹ.

Cũng theo các nguồn tin chưa được chứng thực, các thiết bị theo dõi có thể giúp xây dựng các vụ kiện chống lại những cá nhân và công ty hưởng lợi từ việc vi phạm các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, nhưng từ chối nêu tên do tính nhạy cảm của vấn đề.

Thiết bị theo dõi vị trí là một công cụ điều tra đã có từ nhiều thập kỷ, được các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ sử dụng để theo dõi các sản phẩm bị hạn chế xuất khẩu, chẳng hạn như phụ tùng máy bay. Một nguồn tin cho biết, chúng đã được sử dụng để chống lại việc chuyển hướng bất hợp pháp các chất bán dẫn trong những năm gần đây.

Một nhóm gồm 05 thành viên tham gia tích cực vào chuỗi cung ứng máy chủ AI cho biết, họ biết về việc sử dụng thiết bị theo dõi trong các lô hàng máy chủ từ các nhà sản xuất như Dell và Super Micro, bao gồm chip của Nvidia và AMD.

Những người này cho biết, các thiết bị theo dõi thường được giấu trong bao bì của các lô hàng máy chủ. Họ không biết bên nào đã tham gia lắp đặt chúng và chúng được lắp đặt ở đâu trên tuyến đường vận chuyển.

Hãng tin Reuters không thể xác định tần suất các thiết bị theo dõi được sử dụng trong các cuộc điều tra liên quan đến chip hoặc thời điểm chính quyền Mỹ bắt đầu sử dụng chúng để điều tra hoạt động buôn lậu chip. Mỹ bắt đầu hạn chế việc bán chip tiên tiến của Nvidia, AMD và các nhà sản xuất khác sang Trung Quốc vào năm 2022.

Trong một trường hợp năm 2024 được mô tả bởi hai người liên quan đến chuỗi cung ứng máy chủ, một lô hàng máy chủ Dell với chip Nvidia bao gồm cả các thiết bị theo dõi lớn trên hộp vận chuyển và các thiết bị nhỏ hơn, kín đáo hơn được giấu bên trong bao bì và thậm chí cả bên trong máy chủ.

Một người thứ ba cho biết, họ đã thấy hình ảnh và video về việc các nhà bán lẻ chip khác gỡ bỏ các thiết bị theo dõi khỏi máy chủ Dell và Super Micro. Người này cũng cho biết, một số thiết bị theo dõi lớn hơn có kích thước gần bằng một chiếc điện thoại thông minh.

Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ, cơ quan giám sát việc kiểm soát và thực thi xuất khẩu, thường có liên quan, và Cục Điều tra An ninh Nội địa và Cục Điều tra Liên bang cũng có thể tham gia, theo các nguồn tin.

Cục Điều tra An ninh Nội địa (HSI) và Cục Điều tra Liên bang (FBI) của Mỹ đều từ chối bình luận. Bộ Thương mại cũng không trả lời yêu cầu bình luận.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ không biết về vấn đề này.

Đại diện Super Micro cho biết, trong một tuyên bố rằng họ không tiết lộ "các biện pháp và chính sách bảo mật được áp dụng để bảo vệ hoạt động, đối tác và khách hàng trên toàn thế giới của chúng tôi". Họ từ chối bình luận về bất kỳ hành động theo dõi nào của chính quyền Mỹ.

Dell cho biết họ "không biết về sáng kiến của Chính phủ Mỹ nhằm lắp đặt thiết bị theo dõi trong các lô hàng sản phẩm của mình".

Nvidia cho biết: "Chúng tôi không cài đặt các thiết bị theo dõi bí mật trong sản phẩm của mình". AMD không trả lời yêu cầu bình luận.

Hạn chế về chip

Mỹ là quốc gia thống trị chuỗi cung ứng chip AI toàn cầu, đã tìm cách hạn chế xuất khẩu chip và các công nghệ khác sang Trung Quốc trong những năm gần đây nhằm kiềm chế quá trình hiện đại hóa quân sự của nước này. Chính phủ cũng hạn chế việc bán chip cho Nga nhằm làm suy yếu nỗ lực chiến tranh chống lại Ukraine.

Nhà Trắng và cả hai viện của Quốc hội đã đưa ra đề xuất yêu cầu các công ty chip của Mỹ phải tích hợp công nghệ xác minh vị trí vào chip của họ để ngăn chặn việc chúng bị chuyển hướng sang các quốc gia nơi quy định xuất khẩu của Mỹ hạn chế việc bán hàng.

Trung Quốc đã chỉ trích gay gắt các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mỹ như một phần của chiến dịch kìm hãm sự trỗi dậy của Trung Quốc và chỉ trích đề xuất theo dõi vị trí. Tháng trước, cơ quan quản lý không gian mạng hùng mạnh của Trung Quốc đã triệu tập Nvidia đến một cuộc họp để bày tỏ lo ngại về rủi ro chip của họ chứa "cửa hậu", cho phép truy cập hoặc điều khiển từ xa, điều mà công ty đã kiên quyết phủ nhận.

Vào tháng 1 năm nay, Reuters đưa tin, Mỹ đã lần ra dấu vết buôn lậu chip AI có tổ chức sang Trung Quốc thông qua các quốc gia như Malaysia, Singapore và UAE, nhưng không rõ liệu có liên quan đến các thiết bị theo dõi hay không.

Việc cơ quan thực thi pháp luật Mỹ sử dụng thiết bị theo dõi đã có từ nhiều thập kỷ trước. Theo một quyết định của tòa án mà Reuters xem xét, năm 1985, Hughes Aircraft đã vận chuyển thiết bị chịu sự kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Quyết định này lưu ý rằng, sau khi thực hiện lệnh khám xét, Cơ quan Hải quan Mỹ đã chặn chiếc thùng tại một sân bay ở Houston và lắp đặt một thiết bị theo dõi.

Các nhân viên thực thi pháp luật xuất khẩu của Mỹ đôi khi cũng lắp đặt thiết bị theo dõi nếu được chính quyền chấp thuận chấp thuận. Một nguồn tin khác cho biết, đôi khi họ yêu cầu thẩm phán ban hành lệnh cho phép sử dụng thiết bị. Với lệnh này, việc sử dụng thông tin làm bằng chứng trong một vụ án hình sự sẽ dễ dàng hơn.

Một công ty có thể được thông báo về thiết bị theo dõi, nếu công ty đó không phải là đối tượng của cuộc điều tra, và có thể đồng ý cho chính phủ cài đặt các thiết bị theo dõi, nguồn tin cho biết thêm. Tuy nhiên, các thiết bị này có thể được cài đặt mà họ không hề hay biết.

Những người liên quan đến việc chuyển hướng các lô hàng chip và máy chủ được kiểm soát xuất khẩu sang Trung Quốc cho biết họ đã biết về các thiết bị này.

Hai trong số các nguồn tin từ chuỗi cung ứng, là các nhà bán lẻ chip được kiểm soát xuất khẩu tại Trung Quốc, cho biết họ thường xuyên kiểm tra các lô hàng máy chủ chip AI được chuyển hướng để sử dụng thiết bị theo dõi do rủi ro của các thiết bị được nhúng.

Một bản khai có tuyên thệ được nộp kèm theo đơn khiếu nại của Bộ Tư pháp Mỹ liên quan đến vụ bắt giữ hai công dân Trung Quốc bị buộc tội vận chuyển trái phép chip AI trị giá hàng chục triệu đô la sang Trung Quốc hồi đầu tháng này mô tả một đồng phạm đã chỉ thị cho một người khác kiểm tra các thiết bị theo dõi trên máy chủ Quanta H200, có chứa chip Nvidia.

Bản khai cho biết văn bản tiếng Anh được gửi bởi một đồng phạm, người có tên đã được che giấu, cho một trong các bị cáo, Yang Shiwei.

"Hãy chú ý xem có thiết bị theo dõi nào không, bạn phải tìm kiếm thật kỹ", người này nói "Ai mà biết họ sẽ làm gì."

Hà Linh