Ngày 24/4 vừa qua tại Hà Nội, lễ trao giải Cuộc thi “Học sinh với An ninh mạng 2026” đã diễn ra trong không khí đầy tự hào, khép lại một mùa thi quy mô chưa từng có. Với sự tham gia của 1,1 triệu học sinh đến từ 6.840 trường trung học cơ sở trên toàn quốc, cuộc thi đã thực sự trở thành một ngày hội kiến thức lớn nhất năm dành cho lứa tuổi thiếu niên.

Vượt qua hai vòng thi nghiêm túc và khách quan, Ban tổ chức đã vinh danh 101 gương mặt xuất sắc nhất, bao gồm 4 giải Nhất, 7 giải Nhì, 13 giải Ba và 75 giải Khuyến khích. Đây không chỉ là những cá nhân giỏi về kiến thức, mà chính là những hạt nhân tiêu biểu cho thế hệ “Hiệp sĩ số” của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

101 học sinh xuất sắc được vinh danh tại cuộc thi “Học sinh với An ninh mạng 2026”.

Đối sánh với “tiêu chuẩn vàng” CyberPatriot của Hoa Kỳ

Để thấy rõ tầm vóc của cuộc thi tại Việt Nam, hãy nhìn sang CyberPatriot - đấu trường an ninh mạng dành cho thanh thiếu niên lớn nhất thế giới của Mỹ. Về khía cạnh chuyên môn, nếu CyberPatriot đi sâu vào các kỹ thuật phòng thủ chuyên sâu như sửa lỗi bảo mật trên hệ điều hành Windows, Linux hay cấu hình mạng Cisco, thì cuộc thi tại Việt Nam lại chọn hướng đi thực tiễn là phổ cập nhận thức diện rộng. Thông qua 8 chủ đề kiến thức cốt lõi, từ đạo đức, pháp luật mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân đến cách nhận diện quảng cáo độc hại và sử dụng mạng xã hội lành mạnh, sân chơi này giúp học sinh xây dựng "hệ miễn dịch" vững chắc ngay từ những tình huống hằng ngày.

Sự khác biệt còn thể hiện rõ nét trong cấu trúc vận hành. CyberPatriot mô phỏng mô hình đội ngũ chuyên nghiệp với sự kèm cặp chặt chẽ của các huấn luyện viên (Coach) và cố vấn (Mentor) nhằm đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao. Các thí sinh phải trực tiếp xử lý các hệ thống máy tính ảo chứa lỗ hổng bảo mật, khắc phục sự cố, thiết lập lại cấu hình và bảo đảm hệ thống vận hành ổn định trong thời gian giới hạn. Trong khi đó, cuộc thi "Học sinh với An ninh mạng 2026" được thiết kế linh hoạt với bài thi trắc nghiệm 24 câu trong 30 phút, phá bỏ rào cản địa lý để mọi học sinh từ thành thị đến vùng sâu vùng xa đều có thể dễ dàng tiếp cận và rèn luyện tư duy an toàn thông tin một cách chủ động.

Hình ảnh một đội thi tại vòng Chung kết Quốc gia CyberPatriot, nơi các tài năng trẻ Mỹ được rèn luyện kỹ năng phòng thủ mạng trong môi trường mô phỏng doanh nghiệp thực tế.

Tuy nhiên, dù khác biệt về hình thức, cả hai đấu trường này đều gặp nhau ở một sứ mệnh lớn lao: không dừng lại ở việc thi thố, đây là những chiến lược nhân sự dài hạn nhằm khơi gợi niềm đam mê công nghệ và bồi đắp đạo đức số. Qua đó, trang bị cho thế hệ trẻ sự tự tin và bản lĩnh để tham gia vào môi trường số đầy biến động, trở thành những nhân tố nòng cốt trong kỷ nguyên mới.

Một điểm chung tạo nên thành công vang dội của cả CyberPatriot và "Học sinh với An ninh mạng 2026" chính là sự bảo trợ và đồng hành của các tổ chức uy tín. Tại Mỹ, CyberPatriot được hỗ trợ bởi Northrop Grumman, Cisco và Microsoft. Tại Việt Nam, cuộc thi nhận được sự bảo trợ mạnh mẽ từ Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo, do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chủ trì. Sự góp mặt của các đơn vị đồng tổ chức như Cục A05 và các đối tác đồng hành lớn như VietinBank, VNPT, Verichains, cùng các tổ chức quốc tế như Save the Children, World Vision... đã tạo nên một bệ phóng vững chắc về cả chuyên môn lẫn nguồn lực.

Minh bạch trong đánh giá, vinh danh những tập thể dẫn đầu

Giống như cách CyberPatriot sử dụng hệ thống “Live scoreboard” để cập nhật điểm số theo thời gian thực, cuộc thi tại Việt Nam cũng áp dụng cơ chế ghi nhận tự động, đảm bảo tính khách quan và minh bạch tuyệt đối trong suốt quá trình thi đấu. Ở hạng mục Giải cá nhân, kết quả được xếp hạng dựa trên tổng điểm và “chỉ số phụ” là thời gian hoàn thành bài thi. Tiêu chí này đòi hỏi thí sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phải có phản xạ nhanh nhạy - một phẩm chất cốt lõi của những chuyên gia an ninh mạng thực thụ khi đối mặt với các sự cố số. 

Đặc biệt, Giải tập thể chính là nét đặc sắc riêng của sân chơi tại Việt Nam khi vinh danh các Sở GD&ĐT cùng các nhà trường dựa trên số lượng và tỷ lệ học sinh tham gia. Chính cách tiếp cận này đã tạo ra sự lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy các địa phương cùng chủ động nhập cuộc, từ đó xây dựng một hệ sinh thái đồng bộ nhằm bảo vệ và hỗ trợ học sinh an toàn trên không gian mạng.

Thành công của “Học sinh với An ninh mạng 2026” là lời khẳng định mạnh mẽ về tầm nhìn của Việt Nam trong việc bảo vệ và phát triển trẻ em trên không gian mạng. Tiếp bước tinh thần của CyberPatriot nhưng được tùy chỉnh phù hợp với thực tiễn nước nhà, cuộc thi đã và đang góp phần trang bị nền tảng vững chắc để mỗi học sinh Việt Nam tự tin trở thành một “Hiệp sĩ số” đầy bản lĩnh, sẵn sàng làm chủ tương lai.

Từ học đường, những “hiệp sĩ số” tương lai đang dần được hình thành.

Cảm ơn các đơn vị Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank), Save the Children, ChildFund Việt Nam, World Vision International Việt Nam, Plan International Việt Nam, Câu lạc bộ Bảo vệ trẻ em Việt Nam trên không gian mạng (VCSC), Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam (VACR), VNPT, Verichains và Cánh Diều Việt Nam đã đồng hành cùng cuộc thi để góp phần kiến tạo nên “lá chắn tri thức” vững chắc cho thế hệ trẻ trên không gian số.

Lệ Thanh