Ngày 24/4 vừa qua tại Hà Nội, lễ trao giải Cuộc thi “Học sinh với An ninh mạng 2026” đã diễn ra trong không khí đầy tự hào, khép lại một mùa thi quy mô chưa từng có. Do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chủ trì, cuộc thi đã thu hút kỷ lục 1,1 triệu học sinh đến từ 6.840 trường trung học cơ sở trên toàn quốc.

Vượt qua các vòng thi nghiêm túc và khách quan, Ban tổ chức đã lựa chọn 101 gương mặt xuất sắc nhất để trao giải (4 giải Nhất, 7 giải Nhì, 13 giải Ba và 75 giải Khuyến khích). Những "Hiệp sĩ số" này không chỉ sở hữu kiến thức tin học vững chắc mà còn bộc lộ tư duy phản biện sắc bén trước các tình huống thực tế trên không gian mạng.

Mỗi giải thưởng trao đi là một sự ghi nhận cho nỗ lực rèn luyện kỹ năng số, góp phần trang bị nền tảng vững chắc để các em trở thành những công dân số có trách nhiệm.

Để thấy rõ tầm nhìn của cuộc thi tại Việt Nam, hãy nhìn sang picoCTF - đấu trường "hacking" lớn nhất thế giới dành cho học sinh, sinh viên do Đại học Carnegie Mellon tổ chức. Dù có hình thức thi đấu khác biệt, cả hai đều gặp nhau ở triết lý ưu tiên giáo dục hơn là cạnh tranh thuần túy. Nếu picoCTF cung cấp nguồn tài nguyên học tập quanh năm để thí sinh rèn luyện kỹ năng “tấn công giả định” (Capture The Flag), thì “Học sinh với An ninh mạng 2026” lại chú trọng xây dựng một “hệ miễn dịch số” toàn diện cho học sinh ngay từ bậc trung học.

Sự khác biệt về chuyên môn cũng phản ánh tư duy chiến lược của mỗi quốc gia: trong khi thí sinh quốc tế đi sâu vào các kỹ thuật thực chiến chuyên sâu như Dịch ngược (Reversing), Tấn công Web hay Pháp chứng (Forensics), thì học sinh Việt Nam lại được trang bị 8 trụ cột kiến thức thiết thực từ luật pháp, đạo đức mạng đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng mạng xã hội lành mạnh. Đặc biệt, tính thực chiến pháp lý được lồng ghép khéo léo giúp các em đi tìm “lá cờ” an toàn của riêng mình thông qua việc nhận diện quảng cáo độc hại hay tương tác có hại trên môi trường mạng. Đây chính là bước đệm vững chắc giúp trẻ em Việt Nam hình thành bản lĩnh “phòng thủ” vững vàng, tạo nền móng trước khi tiến tới học cách “tấn công” và làm chủ công nghệ như những chuyên gia quốc tế thực thụ.

Cuộc thi tại Việt Nam ghi điểm bởi sự minh bạch và tính chuyên nghiệp cao, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hệ thống ghi nhận điểm số tự động và xếp hạng dựa trên tổng điểm cùng chỉ số phụ về thời gian làm bài (ưu tiên người hoàn thành nhanh hơn) - một phương thức phân loại công bằng thường thấy ở các giải đấu công nghệ quốc tế. Đặc biệt, giải tập thể vinh danh các Sở GDĐT và nhà trường dựa trên cả số lượng và kết quả, tạo nên một phong trào thi đua học tập an ninh mạng sâu rộng trên khắp cả nước.

Sức lan tỏa của "Học sinh với An ninh mạng 2026" còn đến từ sự đồng hành của một hệ sinh thái khổng lồ: từ các đơn vị an ninh chuyên trách như Cục A05, các tập đoàn công nghệ như VNPT, Verichains, NetNam, đến các tổ chức quốc tế vì trẻ em như Save the Children, World Vision, ChildFund… 

Sự chung tay này không chỉ tạo ra một sân chơi kiến thức mà còn xây dựng một mạng lưới bảo vệ trẻ em đa tầng, giúp các em tự tin trở thành "Thế hệ Hiệp sĩ số" đầy bản lĩnh, sẵn sàng đưa hình ảnh một Việt Nam an toàn và phát triển ra toàn cầu.

Cảm ơn các đơn vị Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank), Save the Children, ChildFund Việt Nam, World Vision International Việt Nam, Plan International Việt Nam, Câu lạc bộ Bảo vệ trẻ em Việt Nam trên không gian mạng (VCSC), Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam (VACR), VNPT, Verichains và Cánh Diều Việt Nam đã đồng hành cùng cuộc thi để góp phần kiến tạo nên “lá chắn tri thức” vững chắc cho thế hệ trẻ trên không gian số.

Lệ Thanh