Meta đang gỡ bỏ quảng cáo chiêu mộ nguyên đơn kiện tập thể ngay trên nền tảng của mình. Ảnh minh hoạ.

Meta chặn đứng kênh "trục lợi" của giới luật sư

Hôm thứ Năm (9/4) vừa qua, Meta chính thức xác nhận đang tiến hành gỡ bỏ các quảng cáo trên hai nền tảng lớn nhất của mình là Facebook và Instagram. Những quảng cáo này vốn được các công ty luật sử dụng để tìm kiếm nguyên đơn mới cho các vụ kiện cáo buộc Meta và nhiều tập đoàn mạng xã hội khác cố tình thiết kế nền tảng để gây nghiện cho người dùng trẻ tuổi.

Người phát ngôn của Meta, ông Andy Stone, khẳng định trong một thông cáo: “Chúng tôi sẽ không để các luật sư tranh tụng trục lợi từ nền tảng của mình, trong khi chính họ lại đang tuyên bố rằng những nền tảng này có hại.”

Ông Stone cho biết thêm, Meta đang tích cực tự bào chữa trước các hành động pháp lý này tại cả tòa án bang và liên bang. Quyết định loại bỏ quảng cáo được xem là đòn phản công trực diện của Meta nhằm cắt đứt kênh tiếp cận khách hàng tiềm năng của các đối thủ pháp lý ngay trên "sân nhà".

"Núi" đơn kiện bủa vây và cuộc chiến trên hai mặt trận pháp lý

Quyết định của Meta không diễn ra ngẫu nhiên mà xuất hiện ngay sau khi tập đoàn này hứng chịu những thất bại nặng nề tại tòa án vào cuối tháng 3.

Tại Los Angeles, một bồi thẩm đoàn đã tuyên bố Meta và Google phải chịu trách nhiệm về tình trạng trầm cảm và ý định tự tử của một phụ nữ trẻ - người khẳng định đã bị nghiện Instagram và YouTube từ nhỏ. Hai "ông lớn" công nghệ đã bị buộc phải trả tổng cộng 6 triệu USD tiền bồi thường thiệt hại.

Nghiêm trọng hơn, chỉ một ngày trước đó tại New Mexico, bồi thẩm đoàn đã ra lệnh cho Meta phải nộp phạt tới 375 triệu USD. Tòa án xác định Meta đã lừa dối người dùng về độ an toàn của sản phẩm và để xảy ra tình trạng bóc lột tình dục trẻ em trên các nền tảng của mình.

Theo hồ sơ tòa án, Meta cùng các đối thủ cạnh tranh như Google, Snap (công ty mẹ của Snapchat) và ByteDance (công ty mẹ của TikTok) hiện đang đối mặt với một "núi" đơn kiện khổng lồ tại California. Cuộc chiến pháp lý này đang diễn ra quyết liệt trên hai mặt trận chính: tại các tòa án bang, hơn 3.300 vụ kiện từ cá nhân đã được ghi nhận với nội dung tập trung vào cáo buộc chứng nghiện mạng xã hội gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần. Trong khi đó, tại tòa án liên bang, khoảng 2.400 vụ kiện khác cũng đang được tập trung xử lý. 

Khác với các đơn kiện cá nhân, đối tượng nguyên đơn tại đây bao gồm các tổ chức công lập như học khu, chính quyền thành phố và tiểu bang, họ cáo buộc rằng tác hại từ các nền tảng này đối với giới trẻ đã buộc chính phủ phải tiêu tốn những khoản ngân sách khổng lồ để giải quyết các hệ lụy xã hội phát sinh.

Dù các tập đoàn công nghệ đều phủ nhận cáo buộc và khẳng định đã thực hiện nhiều bước để bảo vệ người dùng trẻ, làn sóng pháp lý vẫn không có dấu hiệu hạ nhiệt.

Thị trường chiêu mộ nguyên đơn "nở rộ"

Nguyên nhân khiến quảng cáo xuất hiện dày đặc trên Facebook xuất phát từ cơ chế tài chính của các hãng luật. Đa số các công ty luật đại diện cho nguyên đơn làm việc theo cơ chế "phí thành công" - họ chỉ được trả tiền nếu thắng kiện hoặc nhận được thỏa thuận hòa giải.

Để các vụ kiện tập thể có lãi, các hãng luật cần số lượng nguyên đơn càng lớn càng tốt. Theo X Ante, đơn vị theo dõi quảng cáo kiện tụng, mạng xã hội đã trở thành kênh phổ biến để các hãng luật như Morgan & Morgan hay các công ty môi giới như White Heart Legal săn tìm khách hàng.

Dữ liệu từ thực tế đã minh chứng cho sự bùng nổ rõ nét của thị trường này. Chỉ tính riêng trong tháng 3, đã có tổng cộng 671 quảng cáo truyền hình thúc đẩy các yêu cầu bồi thường liên quan đến mạng xã hội được phát sóng rộng khắp tại Mỹ, thiết lập mức cao nhất tính từ tháng 7/2024. Đặc biệt, làn sóng này còn lan mạnh sang cả hệ thống đài phát thanh với số lượng quảng cáo tăng vọt gần gấp ba lần, chạm mốc 20.000 lượt ngay sau khi các phán quyết bất lợi cho Meta được tòa án công bố.

Trong khi Meta quyết liệt gỡ bỏ quảng cáo, Google vẫn giữ thái độ im lặng. Các hồ sơ dữ liệu cho thấy nhiều hãng luật, tiêu biểu là Social Media Victims Law Center, vẫn đang chạy quảng cáo chiêu mộ người khởi kiện ngay trên các nền tảng của Google. Hiện tập đoàn này chưa phản hồi về việc liệu có nối gót Meta để thanh lọc các nội dung quảng cáo "kiện chính mình" hay không.

Cuộc đối đầu giữa các nền tảng mạng xã hội và giới luật sư tranh tụng dự kiến sẽ còn diễn biến phức tạp khi hàng nghìn vụ kiện vẫn đang chờ ngày xét xử chính thức.

Lệ Thanh