Mỹ sẽ trừng phạt kinh tế, cắt viện trợ các nước "tiếp tay" cho tội phạm mạng

Tổng thống Donald Trump vừa ký ban hành Sắc lệnh hành pháp mới nhằm trấn áp tội phạm mạng, gian lận và các thủ đoạn lừa đảo nhắm vào các gia đình, doanh nghiệp và hạ tầng trọng yếu của Hoa Kỳ. Đây được xem là động thái mạnh mẽ nhất của Nhà Trắng nhằm triệt phá các mạng lưới tội phạm quốc tế vốn đang gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm.

15:46, 09/03/2026
Sắc lệnh của Tổng thống Trump chấm dứt kỷ nguyên nhân nhượng với tội phạm mạng quốc tế.
Sắc lệnh của Tổng thống Trump chấm dứt kỷ nguyên "nhân nhượng" với tội phạm mạng quốc tế.

Thiết lập "lá chắn mạng" và đơn vị tác chiến chuyên trách

Sắc lệnh này không chỉ đơn thuần là một văn bản pháp lý mà còn là lời tuyên chiến trực tiếp với các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia (TCOs) đang khai thác lỗ hổng công nghệ để trục lợi trái phép. Theo thông báo chính thức từ Nhà Trắng, các quan chức chính quyền được chỉ đạo thực hiện một cuộc rà soát tổng thể nhằm tối ưu hóa mọi công cụ từ tác chiến kỹ thuật, ngoại giao cho đến khung pháp lý để đối phó hiệu quả nhất với các mạng lưới tội phạm tinh vi này.

Trọng tâm của sắc lệnh là yêu cầu xây dựng một kế hoạch hành động quốc gia có khả năng nhận diện chính xác các tổ chức đứng sau những "trung tâm lừa đảo" (scam centers) đang mọc lên trên toàn cầu. Chính quyền Trump đề xuất thành lập một đơn vị tác chiến chuyên trách nằm trong Trung tâm Điều phối Quốc gia (NCC) để đóng vai trò “đầu não” trong việc ngăn chặn, làm gián đoạn và tiến tới triệt phá hoàn toàn các đường dây lừa đảo. 

Bộ trưởng Tư pháp được giao trọng trách ưu tiên nguồn lực để truy tố các vụ gian lận công nghệ cao, tập trung mạnh vào các hành vi phạm tội nghiêm trọng có đầy đủ bằng chứng thuyết phục. 

Song song đó, Bộ An ninh Nội địa sẽ phối hợp chặt chẽ với NCC để hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo, giúp các cơ quan cấp bang và địa phương nâng cao khả năng tự vệ trước những mối đe dọa mạng ngày càng đa dạng.

Đặc biệt, Sắc lệnh mở ra hy vọng cho các nạn nhân thông qua đề xuất thành lập Chương trình Khôi phục Tài sản. Chương trình này cho phép cơ quan chức năng thực hiện cơ chế hoàn trả trực tiếp các khoản tiền bị thu giữ hoặc tịch thu từ tội phạm cho chính những người bị hại, giúp họ khắc phục phần nào hậu quả về kinh tế. 

Trên phương diện quốc tế, Ngoại trưởng Mỹ sẽ tăng cường áp lực ngoại giao khi yêu cầu các quốc gia khác phải thực thi pháp luật nghiêm minh đối với các tổ chức tội phạm hoạt động trên lãnh thổ của họ. Những quốc gia bị xác định là dung túng cho hoạt động lừa đảo sẽ phải đối mặt với hàng loạt biện pháp trừng phạt cứng rắn, từ hạn chế thị thực, cắt giảm viện trợ nước ngoài cho đến trục xuất các quan chức liên quan

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ sẽ làm việc với các chính phủ nước ngoài nhằm yêu cầu thực thi pháp luật đối với các tổ chức tội phạm hoạt động trên lãnh thổ của họ. Những quốc gia bị cho là dung túng cho các hoạt động lừa đảo có thể đối mặt với các biện pháp như trừng phạt kinh tế, hạn chế thị thực, cắt giảm viện trợ nước ngoài hoặc trục xuất các quan chức liên quan.

Mối đe dọa gia tăng từ các mạng lưới lừa đảo quốc tế

Hành động mạnh mẽ của chính quyền Mỹ diễn ra trong bối cảnh các mạng lưới tội phạm quốc tế có sự hậu thuẫn từ nước ngoài đang đẩy mạnh các chiến dịch tấn công bằng mã độc tống tiền (ransomware), lừa đảo qua email (phishing) và đặc biệt là tống tiền tình dục (sextortion).

Sắc lệnh cũng đặc biệt chỉ ra một thực trạng nhức nhối: trong nhiều trường hợp, các chính quyền nước ngoài không chỉ dung túng mà còn trực tiếp hoặc ngầm hỗ trợ cho các hoạt động phi pháp này. 

Sự bảo trợ này đã vô hình trung tạo nên một “nền kinh tế ngầm” khổng lồ, vận hành dựa trên việc đánh cắp danh tính, cưỡng bức lao động và nạn buôn người xuyên biên giới. Đây không còn đơn thuần là những vụ án lừa đảo lẻ tẻ, mà đã biến tướng thành một ngành công nghiệp tội phạm có tổ chức, đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia và sự ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu.

Dữ liệu cho thấy trong năm 2024, người tiêu dùng Mỹ đã báo cáo thiệt hại hơn 12,5 tỷ USD do các vụ gian lận trực tuyến, trong đó người cao tuổi là nhóm chịu mức tổn thất trung bình cao nhất. Khoảng 73% người trưởng thành tại Mỹ từng gặp phải một dạng lừa đảo hoặc tấn công trực tuyến, và 87% người cao tuổi coi đây là một vấn đề nghiêm trọng.

Theo dữ liệu thực tế, năm 2024 ghi nhận thiệt hại kỷ lục lên tới hơn 12,5 tỷ USD từ lừa đảo trực tuyến tại Mỹ, trong đó người cao tuổi là nhóm đối tượng chịu tổn thất nặng nề nhất. Những con số thống kê gây chấn động như 73% người trưởng thành từng bị tấn công mạng hay 1 trong 7 thanh thiếu niên bị tống tiền tình dục dẫn đến hành vi tự hại đã đặt ra yêu cầu cấp bách phải thay thế những khuôn khổ pháp lý lỗi thời bằng một chiến lược chỉ đạo thống nhất và quyết liệt hơn..

Đẩy mạnh chiến lược an ninh mạng quốc gia

Theo chính quyền Trump, sắc lệnh mới này là mắt xích tiếp theo trong chuỗi chiến lược an ninh mạng bài bản nhằm tăng cường an ninh mạng và bảo vệ người dân Mỹ.

Tổng thống Trump khẳng định chính quyền của ông sẽ làm mọi điều cần thiết để đảm bảo an ninh mạng quốc gia, bao gồm tập trung vào các giải pháp kỹ thuật và tổ chức nhằm nâng cao mức độ an toàn và khả năng chống chịu của các hệ thống thông tin và mạng lưới quốc gia.

Trước đó, vào tháng 5/2025, Đạo luật TAKE IT DOWN đã được ký kết dưới sự vận động tích cực của Đệ nhất phu nhân Melania Trump nhằm bảo vệ trẻ em khỏi nạn Deepfake và phát tán hình ảnh nhạy cảm trái phép. 

Tiếp nối nỗ lực này, vào tháng 6/2025, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp riêng biệt nhằm củng cố an ninh mạng quốc gia thông qua việc ưu tiên bảo vệ hạ tầng trọng yếu trước các mối đe dọa từ nước ngoài và chuẩn hóa các thực hành công nghệ an toàn. 

Đến tháng 9/2025, chính quyền Mỹ tiếp tục ban hành các hướng dẫn cụ thể cho các tổ chức tài chính nhằm tăng cường khả năng phát hiện và ngăn chặn các giao dịch liên quan đến hoạt động tống tiền tình dục (sextortion) vì mục đích vụ lợi. 

Không dừng lại ở việc phòng vệ, Tổng thống Trump khẳng định chính quyền đang quyết liệt tháo gỡ các rào cản đối với đổi mới trí tuệ nhân tạo (AI), qua đó đảm bảo ngành công nghệ Mỹ luôn duy trì vị thế cạnh tranh dẫn đầu trong làn sóng phát triển công nghệ mới của thế giới.

Lệ Thanh

Bình luận