Diễn tập quy mô lớn, kết nối liên vùng, sát thực tế tấn công mạng

Trong bối cảnh năm 2025, các mối đe dọa an ninh mạng đang gia tăng nhanh chóng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi trong việc tạo mã độc, deepfake và tự động hóa tấn công. Chỉ riêng quý III/2025, Việt Nam đã ghi nhận hơn 547.000 cuộc tấn công DDoS – gấp đôi cùng kỳ năm trước, gần 4.000 tên miền lừa đảo và hơn 500 triệu bản ghi dữ liệu bị rò rỉ. Cùng với đó, phương thức tấn công mạng đang chuyển dịch mạnh mẽ từ các kỹ thuật truyền thống sang việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (ML) và học sâu (DL). Những công nghệ này cho phép kẻ tấn công tự động hóa quá trình dò quét, khai thác lỗ hổng, đánh lừa hệ thống phòng thủ và điều chỉnh chiến lược theo thời gian thực, khiến các mô hình phòng thủ dựa trên quy tắc tĩnh và phản ứng thủ công ngày càng bộc lộ nhiều hạn chế.

Trước những thách thức ngày càng gia tăng, tổ chức diễn tập thực chiến an toàn thông tin mạng trở thành một yêu cầu mang tính cấp bách. Thông qua các kịch bản mô phỏng sát thực tế, hoạt động diễn tập giúp chủ quản hệ thống đánh giá khả năng ứng phó sự cố, rà soát hiệu quả của chính sách và quy trình bảo mật, phát hiện sớm các điểm yếu, lỗ hổng, đồng thời nâng cao năng lực phối hợp và mức độ sẵn sàng của đội ngũ nhân sự khi sự cố xảy ra. An toàn thông tin mạng hiện nay không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà đã trở thành nội dung gắn liền với chủ quyền quốc gia trên không gian số, được khẳng định trong Luật An ninh mạng năm 2025 và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Chương trình được phối hợp thực hiện cùng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia - Chi hội phía Nam, Công ty Cổ phần Công nghệ An ninh mạng Quốc gia (NCS) và nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ thông tin, an ninh mạng.

Đáng chú ý, chương trình được tổ chức theo mô hình kết nối trực tuyến đồng thời tại ba điểm cầu gồm TP.HCM - Bình Dương -Bà Rịa Vũng Tàu, thu hút hơn 1.000 đại biểu, cán bộ, lãnh đạo và chuyên gia đến từ 168 cơ quan, đơn vị trên địa bàn và khu vực lân cận. Đây được xem là một trong những đợt diễn tập an toàn thông tin có quy mô lớn, phạm vi liên vùng và mức độ thực chiến cao tại khu vực phía Nam trong năm 2025.

Phó Giám đốc Công an TP.HCM Đại tá Bùi Thanh Trực phát biểu tại lễ khai mạc.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Giám đốc Công an TP.HCM Đại tá Bùi Thanh Trực cho biết: “Trong những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi số quốc gia và xây dựng đô thị thông minh, các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, nền tảng số phục vụ quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn Thành phố ngày càng được mở rộng, kết nối sâu rộng và vận hành với quy mô lớn.

Ngoài ra, Đại tá Bùi Thanh Trực nhận định, bên cạnh những lợi ích to lớn, tình hình an ninh mạng, an toàn thông tin hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Các hình thức tấn công mạng có xu hướng gia tăng cả về số lượng và mức độ tinh vi; phương thức, thủ đoạn ngày càng đa dạng, có tổ chức, có chủ đích.

Đại tá Bùi Thanh Trực khẳng định, buổi đào tạo này nhằm trang bị cho các đồng chí lãnh đạo, cán bộ phụ trách những kiến thức tổng quan, kỹ năng cần thiết và kinh nghiệm thực tiễn trong công tác phòng ngừa, phát hiện và ứng phó sự cố an toàn thông tin; đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp giữa lực lượng Công an với các cơ quan, tổ chức và đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực an ninh mạng.

Thượng tá Nguyễn Văn Dũng - Phó trưởng phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM phát biểu tại buổi lễ.

Phát biểu khai mạc chương trình sáng 25/12, Thượng tá Nguyễn Văn Dũng - Phó trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP.HCM nhấn mạnh rằng, công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách, mà đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.

Theo Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, việc tổ chức các hoạt động diễn tập thực chiến có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá năng lực thực tế của từng đơn vị, rà soát quy trình ứng cứu, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp liên ngành khi xử lý các tình huống sự cố an toàn thông tin trong thực tiễn vận hành hệ thống.

Trong hai ngày diễn tập, các đơn vị tham gia đã trực tiếp triển khai các kịch bản tấn công mô phỏng sát với điều kiện vận hành thực tế của các hệ thống thông tin trên địa bàn Thành phố. Các kịch bản bao gồm: phòng chống tấn công APT sử dụng kỹ thuật “Living-off-the-Land”; phòng chống tấn công thông qua cập nhật phần mềm UltraVNC; và phòng chống tấn công thông qua kết nối API giữa hệ thống logistics và cổng thanh toán.

Thông qua các tình huống này, lực lượng kỹ thuật và cán bộ phụ trách công nghệ thông tin của các cơ quan, đơn vị được trực tiếp thực hành kỹ năng phát hiện, phân tích, điều tra và xử lý sự cố; đồng thời đánh giá hiệu quả của các hệ thống phòng thủ, quy trình ứng cứu cũng như khả năng phối hợp khi xảy ra tình huống phức tạp, đa tầng, đa mục tiêu.

Đồng hành lâu dài, bài bản để bảo đảm an toàn không gian mạng

Thiếu tướng, Tiến sĩ Lê Minh Mạnh - Chi hội trưởng Chi hội phía Nam, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phát biểu mở đầu buổi lễ khai mạc.

Phát biểu tại sự kiện, Thiếu tướng, Tiến sĩ Lê Minh Mạnh - Chi hội trưởng Chi hội phía Nam, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết, Hiệp hội là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, được thành lập với vai trò kết nối đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ trong lĩnh vực an toàn thông tin, an ninh mạng.

Theo Thiếu tướng Lê Minh Mạnh, việc Hiệp hội đồng hành cùng Công an TP.HCM và các cơ quan, đơn vị trong chương trình năm nay không chỉ dừng lại ở các hoạt động đào tạo, tập huấn hay diễn tập ngắn hạn, mà hướng tới hỗ trợ lâu dài, thực chất và bài bản. Trọng tâm là nâng cao năng lực ứng phó sự cố an toàn thông tin; đưa các tình huống thực tế, kinh nghiệm xử lý sự cố điển hình vào nội dung đào tạo; đồng thời góp phần phát huy vai trò chỉ đạo, tổ chức triển khai công tác bảo đảm an toàn thông tin tại từng cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về an ninh mạng, qua đó giúp lan tỏa tư duy chủ động phòng ngừa rủi ro, thay vì chỉ phản ứng khi sự cố đã xảy ra.

Toàn cảnh buổi đào tạo tập huấn.

Song song với chương trình diễn tập, Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức triển khai chương trình đào tạo nâng cao năng lực ứng cứu sự cố an toàn thông tin cho cán bộ, công chức khối không chuyên trách công nghệ thông tin (Non-Tech) tại 168 điểm xã, phường trên địa bàn Thành phố. Chương trình được triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tập trung tại 03 điểm cầu chính: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Vũng Tàu, với sự phối hợp tổ chức của Công ty Cổ phần Công nghệ An ninh mạng Quốc gia (NCS).

Bên cạnh đó, Công an TP.HCM phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia - Chi hội phía Nam (NCA), tổ chức khu vực triển lãm giải pháp công nghệ và an ninh mạng 2025, nhằm giới thiệu các giải pháp, nền tảng và mô hình ứng dụng mới trong lĩnh vực an toàn an ninh mạng. Hoạt động triển lãm góp phần tạo không gian kết nối giữa cơ quan quản lý, đơn vị chuyên môn và doanh nghiệp công nghệ, đồng thời thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật xu hướng và nâng cao nhận thức về bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng.

Chương trình “Tập huấn và Diễn tập thực chiến bảo đảm an toàn thông tin mạng TP.HCM năm 2025” cùng các hoạt động “Nâng cao năng lực ứng cứu sự cố an toàn thông tin của Công an Thành phố” được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao trình độ thực hành, tăng cường khả năng sẵn sàng ứng phó, bảo vệ hiệu quả các hệ thống thông tin trọng yếu; qua đó từng bước xây dựng môi trường số an toàn, tin cậy và bền vững, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển đô thị thông minh của Thành phố Hồ Chí Minh.

Tham gia triển lãm Giải pháp Công nghệ và An ninh mạng, người tham quan còn có cơ hội trải nghiệm trực tiếp các gian hàng công nghệ, tìm hiểu những giải pháp, nền tảng và mô hình ứng dụng mới trong lĩnh vực an toàn thông tin và an ninh mạng. Không gian trưng bày quy tụ sự tham gia của nhiều đơn vị uy tín trong hệ sinh thái an ninh mạng như Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia – Chi hội phía Nam (NCA), Công ty TNHH Kaspersky Việt Nam (Kaspersky), Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT), Công ty Cổ phần Công nghệ An ninh mạng Quốc gia Việt Nam (NCS), Công ty TNHH MTV Phát triển Công viên Phần mềm Quang Trung (QTSC) và Công ty Cổ phần Giải pháp Nền tảng Truyền thông và Thông tin (NT&T).

Thu Uyên