Bộ trưởng Ngoại giao Singapore Vivian Balakrishnan phát biểu tại Tuần lễ An ninh mạng Quốc tế Singapore, ngày 23/10. Ảnh Cơ quan An ninh mạng Singapore

Phát biểu tại Tuần lễ An ninh mạng quốc tế Singapore (Singapore International Cyber Week), sự kiện diễn ra từ ngày 20 -23/10, quy tụ các nhà hoạch định chính sách toàn cầu, các nhà lãnh đạo ngành và chuyên gia an ninh mạng để giải quyết vấn đề quản trị kỹ thuật số và chuẩn bị ứng phó với các mối đe dọa. Bộ trưởng Ngoại giaoVivian Balakrishnan cảnh báo rằng không gian mạng đang trở nên “không biên giới” và kêu gọi các nước hợp tác để hỗ trợ những quốc gia nhỏ và đang phát triển, vốn thiếu nguồn lực phòng thủ.

Không gian mạng chỉ mạnh bằng mắt xích yếu nhất

Ông Balakrishnan cho rằng các nước có ít nguồn lực thường là mục tiêu dễ bị tổn thương nhất, vì họ thiếu hạ tầng và nhân lực chuyên môn để đối phó tấn công mạng.

Ông nhấn mạnh, an ninh mạng toàn cầu “chỉ mạnh bằng mắt xích yếu nhất”, khi một quốc gia yếu về năng lực phòng thủ mạng có thể khiến hệ thống an ninh mạng toàn thế giới bị tổn thương.

Ông kêu gọi các chính phủ và doanh nghiệp công nghệ cùng nhau nâng cao năng lực mạng, đảm bảo các quốc gia đang phát triển được tham gia vào các cuộc thảo luận toàn cầu về quản trị kỹ thuật số.

“Không gian mạng đã trở thành một tấm lưới không biên giới, nơi chúng ta quan sát, giao tiếp và giao dịch ở quy mô chưa từng có. Vì vậy, việc củng cố năng lực của mọi quốc gia là lợi ích chung của tất cả chúng ta,” ông nói.

Tại buổi thảo luận, Balakrishnan bày tỏ lo ngại về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và tác động của nó đến ngoại giao. Ông lưu ý, mặc dù ngoại giao chủ yếu xoay quanh con người, AI là một "cỗ máy tính toán thống kê" và các nhà lãnh đạo sẽ khó đạt được thỏa thuận nếu liên quan đến công nghệ này.

Nhiều nhà hoạch định chính sách và nhà ngoại giao quốc tế cũng đồng tình với quan điểm này, cho rằng hợp tác đa phương là con đường duy nhất để đối phó với môi trường số ngày càng phân mảnh. Tuy nhiên, họ thừa nhận rằng việc xây dựng lòng tin giữa các quốc gia vẫn là thách thức lớn.

Cần minh bạch và ràng buộc trách nhiệm trong không gian mạng

Các đại biểu nhấn mạnh, dù Liên Hợp Quốc đã đạt một số bước tiến trong việc xây dựng cơ chế hợp tác về an ninh mạng, nhưng nhiều quy tắc vẫn chưa được tuân thủ khi các quốc gia đặt lợi ích riêng lên trên cam kết chung.

Bà Helen Popp – Đại sứ lưu động về ngoại giao mạng của Estonia cho biết, các thỏa thuận về hành vi có trách nhiệm trong không gian mạng được thông qua vào tháng 7 vừa qua vẫn gặp khó khăn về tính ràng buộc và tính bao trùm.

Bà cảnh báo: “Chúng ta cần tạo ra những cơ chế minh bạch và các hậu quả thực chất đối với các hành vi độc hại trong không gian mạng.”

Các chuyên gia cũng ghi nhận sự gia tăng của các vụ tấn công mạng do nhà nước bảo trợ trong những năm gần đây. Mỹ và Trung Quốc nhiều lần cáo buộc lẫn nhau thực hiện các chiến dịch gián điệp mạng.

Tại Singapore, một nhóm tấn công (UNC3886), được cho là có tổ chức và hậu thuẫn từ chính phủ nước ngoài, từng xâm nhập vào hạ tầng trọng yếu của quốc gia này hồi tháng 7 năm nay.

Ông Jiri Kozak, Thứ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Séc, nhấn mạnh việc cần thiết phải đưa các quốc gia đang phát triển vào cuộc thảo luận về an ninh mạng toàn cầu: “Nếu họ không tham gia, thế giới sẽ khó đạt được những quy định chung về không gian mạng.”

Kết thúc phiên thảo luận, Bộ trưởng Ngoại giao Balakrishnan kêu gọi một cách tiếp cận bao trùm và minh bạch trong các cuộc đối thoại toàn cầu, kể cả với những bên có quan điểm đối lập:

 “Bằng cách minh bạch và giúp cử tri nhận thức được ý nghĩa của các quyết định, thiết kế, công nghệ và những ứng dụng đi cùng, tôi tin rằng áp lực chính trị có thể tác động đến các nhà lãnh đạo, những người sẽ thực hiện những điều đúng đắn trên trường quốc tế.”

An Lâm (Theo South China Morning Post)