 |
| Các giao dịch có thể được thực hiện mọi lúc, mọi nơi, nhanh chóng và an toàn (Ảnh: VietinBank). |
Theo Ngân hàng Nhà nước, năm 2024 giá trị giao dịch không dùng tiền mặt đạt trên 295,2 triệu tỷ đồng, gấp 26 lần GDP. Sang quý I/2025, số lượng giao dịch tăng 44,43% so với cùng kỳ, riêng thanh toán QR code tăng tới 81,64%. Từ siêu thị, cửa hàng tiện lợi đến chợ dân sinh, thói quen quét mã đã lan tỏa mạnh mẽ, dần thay thế việc cầm theo ví tiền mặt.
Chính sách thúc đẩy thanh toán số, cùng với hạ tầng ngân hàng và các trung gian như NAPAS, MoMo, ZaloPay, Apple Pay… đã tạo điều kiện để phương thức này phổ biến rộng rãi. Tại nhiều địa phương, việc thanh toán viện phí, học phí hay tiền điện trực tuyến đã trở nên quen thuộc, giúp tiết kiệm thời gian và tăng tính minh bạch.
Tuy nhiên, sự phát triển nóng cũng kéo theo không ít lo ngại. Các vụ giả mạo QR code, phát tán link thanh toán lạ, hay mạo danh nhân viên ngân hàng để lấy cắp thông tin đang xuất hiện ngày càng nhiều. Nhiều người tiêu dùng, nhất là nhóm ít kinh nghiệm công nghệ, dễ rơi vào bẫy khi nhấp vào liên kết giả hoặc cung cấp mã OTP cho đối tượng lừa đảo. Đây là “mặt trái” của một xu hướng tưởng chừng chỉ toàn tiện ích.
Các chuyên gia cho rằng, thanh toán không tiền mặt sẽ chỉ bền vững khi người dùng nâng cao cảnh giác và các tổ chức tài chính đầu tư mạnh hơn cho an ninh dữ liệu. Mỗi người cần tự bảo vệ mình bằng cách kiểm tra kỹ mã QR trước khi quét, chỉ sử dụng ứng dụng chính thức của ngân hàng và ví điện tử uy tín, bật xác thực hai lớp, đồng thời cảnh giác với những yêu cầu chuyển tiền bất thường.
Thói quen mới mang lại sự nhanh chóng và hiện đại, nhưng cũng đòi hỏi kỹ năng số và sự tỉnh táo. Thanh toán không tiền mặt chỉ thực sự là động lực cho nền kinh tế số khi tiện ích đi đôi với an toàn, và khi người tiêu dùng, doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý cùng chung tay xây dựng một hệ sinh thái giao dịch minh bạch, an toàn.
Bình luận