Đại tá Hà Văn Bắc - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) phát biểu tại lễ phát động Chiến dịch.

Phát biểu tại lễ phát động Chiến dịch “Phòng chống Lừa đảo Trực tuyến 2025”, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) cho biết, những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ của đất nước, không gian mạng đã trở thành môi trường sống, giao dịch và học tập của hàng chục triệu người dân.

Tuy nhiên, theo Đại tá, bên cạnh những thành tựu đó, sự mở rộng nhanh chóng của không gian mạng cũng kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng. “Chỉ trong năm 2024, hàng chục nghìn vụ việc lừa đảo trực tuyến đã được phản ánh tới các cơ quan chức năng, với thiệt hại ước tính gần 20.000 tỷ đồng”, ông nói.

Theo Lãnh đạo Cục A05, hiện nay có hơn 25.000 website giả mạo, mạo danh các cơ quan, tổ chức để lừa đảo người dân với hàng trăm nghìn chiêu trò tinh vi, có tổ chức và xuyên quốc gia. “Con số này chắc chắn chưa đầy đủ, bởi còn rất nhiều vụ việc người dân không trình báo với cơ quan chức năng”, Đại tá Hà Văn Bắc nhấn mạnh.

Theo ông, điều đáng lo ngại hơn là tội phạm mạng đang triệt để lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ giả mạo khuôn mặt (deepfake) và nền tảng mã hóa để thực hiện các hành vi tinh vi hơn. “Trí tuệ nhân tạo, công nghệ giả mạo khuôn mặt và các nền tảng mã hóa đang bị tội phạm lợi dụng để giả danh cơ quan Nhà nước, ngân hàng, người thân, thậm chí tái tạo giọng nói, khuôn mặt của chính nạn nhân nhằm chiếm đoạt tài sản và dữ liệu cá nhân”, Đại tá Hà Văn Bắc cảnh báo.

Những thủ đoạn như tin nhắn giả mạo ngân hàng, mời gọi đầu tư siêu lợi nhuận, tuyển dụng online lương cao, hay video deepfake tống tiền đang khiến nhiều người mất cảnh giác. “Không ít trường hợp mất toàn bộ tiền tiết kiệm, thông tin cá nhân, thậm chí khủng hoảng tâm lý nặng nề. Điều đó cho thấy tội phạm công nghệ cao đang thay đổi từng ngày, từng giờ”, ông nói.

Phó Cục trưởng A05 nhấn mạnh, nếu không có sự chủ động và phối hợp chặt chẽ, “bất kỳ ai, dù hiểu biết, cũng có thể trở thành nạn nhân tiếp theo”. Ông cho rằng tội phạm công nghệ cao là vấn đề toàn cầu mà không quốc gia nào có thể đơn phương giải quyết.

“Liên Hợp Quốc đã chủ trì xây dựng Công ước về phòng, chống tội phạm mạng, hoàn tất vào tháng 12/2024 sau 4 năm nghiên cứu và thảo luận. Đây là công cụ pháp lý hình sự đầu tiên của Liên Hợp Quốc trong hơn 20 năm qua nhằm xử lý các hành vi phạm tội mạng hiện tại và tương lai”, ông nói.

Đại tá Hà Văn Bắc chia sẻ thông tin thêm: “Ngày 25 và 26 tháng 10 năm 2025, Việt Nam vinh dự được đăng cai lễ mở ký Công ước Liên Hợp Quốc về phòng, chống tội phạm mạng hay còn gọi là Công ước Hà Nội. Đây là sự kiện mang tính lịch sử, khẳng định vai trò và uy tín quốc tế của Việt Nam trong hợp tác toàn cầu nhằm ứng phó với những mối đe dọa ngày càng gia tăng trên không gian mạng”.

"Chậm mà chắc" - Khi hành động cộng đồng trở thành lá chắn an ninh mạng

Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA). Ảnh Nguyễn Cường.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), nhấn mạnh: “Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia rất vinh dự được đồng hành cùng Cục A05 - Bộ Công an và TikTok Việt Nam trong lễ phát động Chiến dịch ‘Phòng chống Lừa đảo Trực tuyến 2025’ đây là một sáng kiến truyền thông mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, hướng tới mục tiêu chung: bảo vệ con người - bảo vệ niềm tin số - bảo vệ tương lai số của Việt Nam”.

Ông Hiền cho rằng trong kỷ nguyên số, mỗi cú nhấp chuột có thể mở ra cơ hội, nhưng cũng có thể là cánh cửa của rủi ro. “Các hình thức lừa đảo trực tuyến, chiếm đoạt dữ liệu, thao túng tâm lý, giả mạo danh tính đang ngày càng tinh vi, lan rộng từ mạng xã hội, ứng dụng thương mại điện tử cho tới nền tảng giải trí, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu người dân - đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên”.

Theo ông Hiền, thông điệp của chiến dịch được truyền tải thông qua khẩu hiệu gần gũi “Chậm - Chặn - Chắn”, với ý nghĩa: “Hãy chậm lại để chắc chắn, an toàn; hãy kiểm chứng trước khi tin; xác thực trước khi chia sẻ; và cảnh báo để cùng nhau bảo vệ”.

Ông Hiền đánh giá, thông điệp này “chạm đến cảm xúc của cộng đồng, giúp người dân đặc biệt là giới trẻ biết tự bảo vệ mình và bảo vệ người khác, để không ai bị bỏ lại phía sau trên không gian mạng”.

Đại diện Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia cho biết, thời gian qua Hiệp hội đã thực hiện nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức về an toàn số, như Tọa đàm Ngày An ninh mạng Việt Nam 6/8 với chủ đề ‘Kiến tạo Niềm tin số’, chương trình ‘Sinh viên với Công ước Hà Nội’, cuộc thi ‘Sinh viên với An ninh mạng’, cũng như phát triển ứng dụng nTrust chống lừa đảo trực tuyến và nền tảng nCademy đào tạo về an toàn, an ninh mạng.

"Không ai có thể an toàn nếu người khác bị tổn thương. Không một tổ chức nào đủ sức một mình đối phó với tội phạm mạng. Nhung khi chúng ta đồng hành, lan tỏa và kết nối, chúng ta sẽ tạo nên lá chắn vững vàng của niềm tin số Việt Nam", ông Hiền khẳng định.

Niềm tin số - Hành động vì tương lai

Các đại biểu ấn nút khởi động chiến dịch Chậm Mà Chắc

Theo Đại tá Hà Văn Bắc, để xử lý hiệu quả tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhất là lừa đảo trực tuyến, cần sự vào cuộc của toàn xã hội. “Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến không chỉ là nhiệm vụ quan trọng của lực lượng Công an nhân dân mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, của doanh nghiệp và của mỗi người dân”, ông nói.

Ông đề nghị các cơ quan chức năng như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội cần “tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin, xây dựng cơ chế xử lý để phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý các hành vi lừa đảo trực tuyến”.

Đồng thời, “các doanh nghiệp công nghệ cần phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia để phát triển các giải pháp, công cụ, dịch vụ nhằm hỗ trợ người dân kiểm tra, phát hiện, cảnh báo sớm hành vi lừa đảo”.

Ông cũng đặc biệt kêu gọi các nền tảng xuyên biên giới “chấp hành nghiêm pháp luật Việt Nam, nhất là Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân”, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong xử lý tội phạm mạng.

“Đề nghị TikTok Việt Nam huy động cộng đồng, các nhà sáng tạo nội dung tích cực tham gia, cùng thực hiện sức mạnh vì một môi trường thông tin lành mạnh, tin cậy, đẩy lùi tội phạm tại Việt Nam”, ông Bắc nói.

Chiến dịch “Phòng chống Lừa đảo Trực tuyến 2025” đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong nỗ lực bảo vệ người dân trước những mối đe dọa ngày càng tinh vi trên không gian mạng. Từ sáng kiến truyền thông của lực lượng chức năng, các tổ chức xã hội đến sự đồng hành của doanh nghiệp công nghệ và nền tảng số, Việt Nam đang hình thành một mạng lưới “lá chắn cộng đồng” - nơi mỗi người dân đều là một mắt xích trong hệ thống phòng vệ số quốc gia.

Với việc Việt Nam đăng cai “Công ước Hà Nội” của Liên Hợp Quốc về phòng, chống tội phạm mạng, thế giới đang nhìn nhận Việt Nam như một điểm sáng về hợp tác quốc tế và kiến tạo niềm tin số. Từ những chiến dịch như “Chậm mà chắc” hay “Không một mình”, hành động nhỏ hôm nay sẽ góp phần tạo nên một không gian mạng an toàn, nhân văn - nơi công nghệ phục vụ con người, chứ không phải ngược lại.

Thu Uyên